Czy powstają różnice kursowe, jeśli firma spłaca pożyczkę w walucie

Zasady ustalania różnic kursowych w związku ze spłatą kredytu (pożyczki) w walucie obcej określone są w art. 15a ust. 2 pkt 5 i ust. 3 pkt 5 ustawy 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.). Jak wynika z art. 15a ust. 2 pkt 5 ustawy, dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 3 pkt 5 ustawy, ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Zatem, z podatkowego punktu widzenia, różnice kursowe związane z kredytami (pożyczkami) zaciągniętymi i spłacanymi w walucie obcej powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa (dodatnie różnice kursowe) lub niższa (ujemne różnice kursowe) od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

@RY1@i02/2010/016/i02.2010.016.086.015a.001.jpg@RY2@

Szymon Dalc, doradca podatkowy, Dalc i Ochocki - Doradcy

Tak, w opisanym przypadku powstaną różnice kursowe. Do przeliczenia można przyjąć np. kurs faktycznie zastosowany lub kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z uwzględnieniem poniższych wyjaśnień.

Definicja różnic kursowych zawarta jest w treści art. 15a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W przypadku kredytów i pożyczek dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość:

● kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni,

● kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Ujemne różnice kursowe powstają natomiast, jeżeli wartość:

● kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni,

● kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe, w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi według powyższych zasad.

Podatnik ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w języku polskim i walucie polskiej (art. 9 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości). W związku z tym zarówno waluta przechowywana na walutowym rachunku bankowym, zaciągnięta w walucie pożyczka, jak i wartość kwoty spłaty muszą zostać przeliczone na walutę polską. Przy przeliczaniu powstaną różnice wartości, które spełniać będą definicję różnic kursowych.

Zgodnie z powyżej określoną zasadą do przeliczenia na złote stosuje się kurs waluty obcej faktycznie zastosowany w dniu zaistnienia zdarzeń, jakimi w tym wypadku są zaciągnięcie pożyczki, a następnie jej spłata. W zakresie wyceny walut na rachunku dewizowym podatnicy wyznaczają kolejność wyceny środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej według przyjętej metody stosowanej w rachunkowości, której nie mogą zmieniać w trakcie roku podatkowego. Oznacza to, że wpływ i wypływ środków pieniężnych na rachunku dewizowym odbywa się według metody FIFO lub tzw. średniej ważonej na podstawie kursu historycznego.

Ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia kursu faktycznego. Wskazuje natomiast w przepisie art. 15a ust. 4, że w przypadku gdy nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, przyjmuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. W praktyce oznacza to, że kurs faktyczny może być kursem dowolnie przyjętym i zastosowanym przez podatnika do przeliczenia waluty. Może to być np. kurs, po jakim bank dokonał faktycznego przeliczenia, kurs kupna lub sprzedaży dewiz stosowany przez bank, z którego usług korzysta podatnik, lub inny przyjęty przez podatnika kurs, pod warunkiem że kursy te nie będą zawierać się w przedziale, jaki wyznacza powiększona lub pomniejszona o 5 proc. wartość kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień faktycznie zastosowanego kursu waluty. Ograniczenie takie wynika bowiem z treści art. 15 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przy wyborze zasad przyjmowania kursu waluty do przeliczeń należy pamiętać, aby zasada ta była stosowana wobec wszystkich transakcji w danym roku podatkowym.

Opracował Łukasz Zalewski

Art. 15, art. 15a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Art. 9 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).