Problemy z zaliczeniem do kosztów skapitalizowanych odsetek

W ostatnich miesiącach Naczelny Sąd Administracyjny wydał kilka orzeczeń, których tezy stały w sprzeczności z, wydawałoby się, ugruntowaną linią orzeczniczą. Jedno z tych orzeczeń dotyczyło zasad zaliczania do kosztów skapitalizowanych odsetek.

W orzeczeniu z 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II FSK 867/10) NSA zajął stanowisko, zgodnie z którym skapitalizowane odsetki od pożyczek powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów nie w momencie kapitalizacji - co było zgodne z poglądami prezentowanymi od lat zarówno w orzecznictwie, jak i w praktyce organów podatkowych lecz dopiero w momencie faktycznej zapłaty. Problem określenia momentu zaliczenia skapitalizowanych odsetek do kosztów uzyskania przychodów wynika z brzmienia art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a oraz art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z pierwszym przepisem nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów wydatków na spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów). Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).

Zasada, zgodnie z którą w momencie kapitalizacji po stronie pożyczkobiorcy dochodzi do powstania kosztu uzyskania przychodu, zaś po stronie pożyczkodawcy powstaje przychód, została potwierdzona w związku z nowelizacją przepisów ustawy o CIT, która weszła w życie 1 stycznia 2007 r. W wyniku nowelizacji do art. 26 dodany został ust. 7, zgodnie z którym wypłata oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym przez potrącenie lub kapitalizację odsetek. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów nie budzi zatem wątpliwości, że w przypadku pożyczki zaciągniętej od zagranicznego pożyczkodawcy w momencie kapitalizacji występuje obowiązek do poboru podatku u źródła.

Przyjąć należy, że ustawodawca, wprowadzając do ustawy art. 26 ust. 7, kierował się założeniem, że w momencie kapitalizacji po stronie pożyczkodawcy występuje przychód, zaś po stronie pożyczkobiorcy koszt. Z uwagi na to, że kapitalizacja jest momentem powstania przychodu po stronie pożyczkodawcy, racjonalne było wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą w momencie kapitalizacji powstaje obowiązek do poboru podatku u źródła. Przyjmując założenie, że ustawodawca działa racjonalnie, stwierdzić należy, że skoro kapitalizacja odsetek należnych na rzecz zagranicznego pożyczkodawcy prowadzi do powstania po jego stronie przychodu w momencie kapitalizacji, także w odniesieniu do kapitalizacji odsetek na rzecz polskiego pożyczkodawcy kapitalizacja stanowi moment powstania przychodu po stronie pożyczkodawcy i kosztu po stronie pożyczkobiorcy. Zatem zasadą jest, że na gruncie polskich przepisów z zakresu podatku dochodowego, kapitalizacja odsetek stanowi zdarzenie prowadzące do powstania przychodu oraz kosztu.

Niestety, wspomniane orzeczenie burzy dotychczasową praktykę. Wydaje się, że w takiej sytuacji minister finansów powinien wydać ogólną interpretację potwierdzającą dotychczasową praktykę. Wydając taką interpretację, minister zobowiązany jest do uwzględnienia orzeczeń sądów administracyjnych, a te, jak już wspomniano, w większości potwierdzają możliwość rozpoznania kosztów w momencie kapitalizacji odsetek.

@RY1@i02/2011/244/i02.2011.244.07100020d.802.jpg@RY2@

Artur Cmoch doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy

Artur Cmoch

doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy