Opłatę prolongacyjną zalicza się do kosztów finansowych w momencie otrzymania decyzji

Zgodnie z regulacjami art. 57 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), organ podatkowy w decyzji wydanej na podstawie art. 67a par. 1 pkt 1 lub 2 ordynacji, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej. Opłata prolongacyjna ustalana jest w decyzjach dotyczących:

a) odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty,

b) odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek określonych w decyzji wydanej na podstawie art. 53a ordynacji podatkowej.

Opłata prolongacyjna określana jest czasem jako swoiste oprocentowanie kredytu podatkowego, gdyż powstaje w wyniku odroczenia terminu płatności podatku (lub zaległości podatkowej) lub rozłożenia płatności podatku na raty. Podatnicy sięgają po instytucje odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia na raty kwoty podatku (także zaległości podatkowej) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika. Są bardzo często przejściowe trudności w zachowaniu bieżącej płynności finansowej. Zatem z punktu widzenia podatnika może być utożsamiana z kosztem pożyczonego kapitału. Z kolei dla organu podatkowego opłata prolongacyjna stanowi pewnego rodzaju rekompensatę za tymczasową rezygnację z egzekwowania w pierwotnym terminie należności podatkowej.

Instytucje odroczenia i rozłożenia na raty podatku (także zaległości podatkowej) stanowią swego rodzaju pomoc państwa skierowaną do przedsiębiorcy. A to oznacza, iż zapłata opłaty prolongacyjnej wiąże się z prowadzoną przez niego działalnością i służy zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów, warto też zaznaczyć, iż podatnik w ten sposób chroni się przed odsetkami za nieterminowe ich regulowanie (obliczanymi według stawki wyższej niż stawka przewidziana dla opłaty prolongacyjnej), a także przed niepożądanymi kosztami potencjalnej egzekucji, które to koszty zdecydowanie przewyższają wartość opłaty prolongacyjnej. Z tych powodów można uznać, iż zapłata przez podatnika opłaty prolongacyjnej spełnia przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. będzie to koszt poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Jest to przecież swego rodzaju wynagrodzenie za czasowe odstąpienie organu podatkowego od egzekwowania należności podatkowej, służy jego działalności i powinna być postrzegana jako uzasadniony wydatek chroniący majątek podmiotu.

Ponadto zapłata opłaty prolongacyjnej nie powinna być wyłączona z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o CIT: nie można jej utożsamiać z odsetkami za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych (art. 16 ust. 1 pkt 21) ani też opłatami sankcyjnymi, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 54 ustawy o CIT.

Także organy skarbowe potwierdzają w indywidualnych interpretacjach prawa podatkowego, m.in. w interpretacji wydanej przez dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, z 12 grudnia 2012 r., nr ITPB3/423-604/12/AW, organ podatkowy przyznał, że: (...) wydatek na opłatę prolongacyjną wypełnia hipotezę normy art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. W konsekwencji może zostać uznany za koszt uzyskania przychodów. Podobne stanowisko zajął dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 25 października 2013 r., nr IPPB3/423-667/13-2/GJ i dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego z 20 kwietnia 2009 r., nr ILPB3/423-99/09-3/JG, gdzie potwierdzono stanowisko podatnika, iż (...) koszty ponoszone w związku z opłatą prolongacyjną stanowią koszty uzyskania przychodów pośrednio związane z przychodami.

Opłata prolongacyjna jako wydatek o charakterze innym niż bezpośrednio związany z przychodami, powinna zwiększać koszty uzyskania przychodów w dniu poniesienia tego kosztu. Otrzymanie przez podatnika decyzji właściwego organu podatkowego, wydanej na podstawie art. 67a par. 1 pkt 1 lub 2 ordynacji podatkowej, staje się podstawą do dokonania odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych podatnika. Jak wynika z treści art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo na dzień ujęcia kosztu na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku) z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszt rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. A zatem skoro na podstawie właściwej decyzji organu podatkowego należy zapłacić opłatę prolongacyjną, to dniem poniesienia takiego kosztu będzie dzień ujęcia/zaksięgowania jako koszt kwoty opłaty prolongacyjnej w księgach rachunkowych podatnika.

PRZYKŁAD

Stopa procentowa

Spółka ADC sp. z o.o. otrzymała decyzję organu skarbowego o odroczeniu terminu podatku dochodowego za 2013 r. do 30 lipca 2014 r. Podatek wynosił 29 000 zł. Stopa procentowa dla opłaty wynosi połowę stopu procentowej odsetek podatkowych, czyli 5 proc. Należy obliczyć opłatę od 1 kwietnia do 30 lipca, czyli za 121 dni. Wynosi ona 480,68zł w zaokrągleniu 481 zł.

Powyższe wyliczenia zostały dokonane przy założeniu, że w okresie od 30 maja do 30 lipca 2014 r. stopa odsetek ustawowych nie ulegnie zmianie.

@RY1@i02/2014/115/i02.2014.115.00800040i.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Ujęcie zobowiązania z tytułu podatku dochodowego w kwocie 29 000 zł: strona Wn konta Podatek dochodowy, strona Ma konta Rozrachunki publicznoprawne;

2. Ujęcie opłaty prolongacyjnej w kwocie 481 zł: strona Wn konta Koszty finansowe, strona Ma konta Rozrachunki publicznoprawne;

3. Zapłata podatku i opłaty w kwocie 29 481 zł: strona Wn konta Rozrachunki publicznoprawne, strona Ma konta Rachunek bankowy.

@RY1@i02/2014/115/i02.2014.115.00800040i.802.jpg@RY2@

dr Katarzyna Trzpioła  katedra rachunkowości UW

dr Katarzyna Trzpioła

 katedra rachunkowości UW

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397, ze zm.).