Co zrobić z przychodem przedawnionym

Wprawdzie tworząc przepisy dotyczące korekt przychodu prawodawca nie uchronił się przed błędami, to trzeba przyznać, że starał się uregulować zagadnienie w miarę kompleksowo. Nie zapomniał nawet o przypadkach, w których korekta spełniająca warunki do zastosowania bieżącego rozliczenia będzie się odnosiła do roku, którego zobowiązania uległy już przedawnieniu. Zastrzeżenie takie, chociaż może budzić pewne wątpliwości, ma swoje racjonalne uzasadnienie, bo faktycznie organ nie miałby prawnej możliwości zweryfikowania przychodu podlegającego korekcie, a co za tym idzie i zasadności korekty. [przykład 10]

Jednak takie rozwiązanie otwiera pewne możliwości optymalizacji pozostającej w zgodzie z przepisami, ale nie do końca z... moralnością podatkową (o ile taka istnieje). [przykład 11]

Niekiedy korekta przychodu roku przedawnionego może być zgodna z istotą świadczenia - jednak i wówczas podatnik nie dokona korekty bieżącej takiego przychodu. [przykład 12]

Po zmianie formy opodatkowania

Zmiana formy opodatkowania nie eliminuje korekty, ale nieco modyfikuje zasady jej dokonania. Otóż bowiem w przepisach obowiązujących od 2016 r. zostanie wskazane, że jeżeli korekta w trybie bieżącego rozliczenia byłaby uzasadniona okolicznościami, które wystąpiły po zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania w postaci podatku tonażowego, zmniejszenia lub zwiększenia przychodów dokonuje się w ostatnim okresie rozliczeniowym przed zmianą formy opodatkowania.

PRZYKŁAD 10

Zwrot towaru po latach

Podatnik dokonał dostawy towarów. Po 8 latach kontrahent zwrócił mu nabyte towary, co podatnik udokumentował fakturą korygującą. W związku z tym, że zwrot został dokonany w stanie prawnym obowiązującym od 2016 r., dostawca postanowił uwzględnić zmniejszenie wynikające z faktury korygującej w miesiącu jej wystawienia. Jednak doradca podatkowy, do którego zwrócił się z zapytaniem, czy jest to możliwe, wyjaśnił mu, że niestety nie może tak postąpić, gdyż zobowiązanie za rok, w którym wystąpił przychód, uległo już przedawnieniu i organ nie miałby możliwości zweryfikowania, czy podatnik w ogóle rozpoznał przychód z tytułu dostawy zwróconych obecnie towarów.

PRZYKŁAD 11

Czasem to się opłaca...

Podatnik dokonał dostawy nieruchomości za cenę netto 1 000 000 zł. Po 8 latach od nabycia strony transakcji stwierdziły, że cena netto została zaniżona o 200 000 zł. Nabywca, czując się źle ze świadomością, że jego kontrahent poniósł stratę na transakcji, zgodził się na podwyższenie ceny. Przynajmniej takie było wyjaśnienie stron, gdy w czasie kontroli okazało się, że podatnik będący w przeszłości dostawcą nie rozpoznał w przychodach kwoty 200 000 zł otrzymanej w 2016 r. od kontrahenta, któremu kiedyś sprzedał nieruchomość. Podatnik wyjaśnił, że ze względu na to, iż korekta zwiększająca dotyczy przychodu roku, za który zobowiązanie uległo przedawnieniu, zgodnie z przepisami o ogólnym wyłączeniu stosowania korekty, a nie tylko wyłączeniu korekty in minus, nie podlega ona rozliczeniu.

PRZYKŁAD 12

...a czasem nie

Podatnik dokonał dostawy nieruchomości za cenę netto 2 000 000 zł, udzielając na nią 10-letniej gwarancji. Po 8 latach od nabycia kupujący zażądał dokonania naprawy lub zmniejszenia ceny ze względu na zbyt szybkie zużycie się pewnych elementów budynku. Sprzedawca uznał reklamację i dokonał obniżenia ceny (płatność była w 10-letnich ratach, więc nabywca zapłacił niższą kwotę). Niestety chociaż w takiej sytuacji korekta byłaby uzasadniona, to ze względu na to, że dotyczy przychodu roku przedawnionego, podatnik nie może jej zrealizować, nawet jeżeli wykaże ponad wszelką wątpliwość, iż zmniejszenie wpisuje się w istotę jego świadczenia, a on sam rozpoznał uprzednio przychód w pełnej kwocie.