Tydzień z komentarzami

W pierwszej części komentarza do przepisów ustawy o CIT odnoszących się do podatkowych kosztów uzyskania przychodu omówiliśmy regulacje art. 15 ustawy. Unormowania zawarte w tym artykule wskazują m.in., jakie warunki powinny być spełnione, aby wystąpił podatkowy koszt uzyskania przychodu. Oczywiście wykazanie celowości kosztu, na którą wskazuje art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, to nie jest jedyny warunek, jaki musi się ziścić, aby został rozliczony koszt uzyskania przychodu podatkowego.

Oprócz tego konieczne jest, by koszt nie był wyłączony z rachunku podatkowego przez samego ustawodawcę, tj. aby nie zawierał się w stworzonym przez ustawodawcę katalogu wyłączeń kosztowych.

Dokonując analizy owego zestawienia nKUP (tj. kosztów niepodlegających ujęciu w rachunku podatkowym), należy pamiętać, że ma on szczególny charakter.

Z jednej bowiem strony przesądza o wyłączeniu kosztu z rozliczeń fiskalnych, z drugiej strony w dość specyficzny sposób pokazuje, że wydatki danego rodzaju mogą (ale nie zawsze są) być uznane za celowe i to czasem wbrew swojej specyfice.

Niekiedy wydatek, który poza płaszczyzną podatkową trudno byłoby nazwać celowym, na gruncie podatku dochodowego taki jest. Uwzględnić bowiem trzeba to, że racjonalny prawodawca nie wymieniłby jako niestanowiących kosztów podatkowych tych wydatków (i innych kosztów), które z natury nie mogłyby być kosztem ze względu na brak celowości. Po co wyłączać z kosztów coś, co z natury swojej nie może być kosztem (ze względu na brak celowości).

Jednocześnie należy pamiętać, że wykazując, dokumentując i uzasadniając celowość kosztu wprost wskazanego przez prawodawcę jako nKUP w katalogu w art. 16 ustawy o CIT, podatnik nie przeciwstawi się skutecznie wyłączeniu kosztowemu, tj. nie spowoduje, że zostanie on uwzględniony w rachunku podatkowym wbrew przepisowi takiej regulacji.

Kluczowe znaczenie ma to, że zawarte w art. 16 ustawy o CIT przepisy definiujące nKUP mają charakter szczególny (lex specialis), co automatycznie przesądza o tym, iż nie powinny one być stosowane (interpretowane) poprzez wykładnię rozszerzającą.

Istotne jest to, że o zbyt szerokim stosowaniu nie powinno być mowy zarówno na potrzeby wyłączania wydatków z kosztów, jak i wówczas gdy prawodawca wprowadził co prawda zapis o nKUP, ale jednocześnie ustanowił odstępstwo powodujące, iż po spełnieniu pewnych warunków koszt może jednak być ujęty w rachunku podatkowym.

Podstawową funkcją regulacji art. 16 ustawy o CIT jest wyłączenie z rozliczeń fiskalnych niektórych kategorii kosztów podatkowych. Jednak część z nich w rzeczywistości nie tylko nie powoduje derogacji kosztowej, ale wręcz przyczynia się do uwzględniania kosztów w rozliczeniach podatkowych. Nie zmienia to jednak faktu, że podstawową funkcją omawianych poniżej regulacji jest wskazanie na koszty, które nie mogą pomniejszać przychodów.

W przekazywanym czytelnikom komentarzu analizie poddane zostały nie tylko przepisy art. 16 ustawy o CIT. Najpierw przyjrzeliśmy się całkiem nowym regulacjom, zamieszczonym w ostatnio dodanym (od 2017 r.) art. 15d ustawy o CIT.

Są to również szczególne unormowania, gdyż wprowadzają dla niektórych kategorii kosztów dodatkowy warunek, którego wypełnienie dopiero umożliwi podatnikom aktywację podatkową kosztów. ⒸⓅ

@RY1@i02/2016/239/i02.2016.239.071000100.801.jpg@RY2@

Radosław Kowalski

doradca podatkowy

● z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

● z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

● z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

● z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

● z 29 września 1994 r. o rachunkowości

● z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

● z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw

● z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

● z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

● z 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw

● z 27 grudnia 2010 r. w sprawie odliczania i zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących

● z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

● z 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób fizycznych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób fizycznych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych

● z 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych

● z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień

● z 3 grudnia 2013 r. w sprawie wystawiania faktur

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w wydaniach na