Jak rozliczać transakcje internetowe

Do błędów najczęściej popełnianych przez osoby działające w internecie należy nierejestrowanie działalności gospodarczej i nieodprowadzanie należnych podatków. Tymczasem nierozliczenie sprzedaży czy kupna przed urzędem skarbowym powoduje powstanie zaległości podatkowej, którą trzeba będzie uiścić wraz z odsetkami. Ponadto organy podatkowe mogą ukarać podatnika sankcją wynikającą z kodeksu karnego skarbowego.

Biznes w internecie

Obowiązki podatkowe osób handlujących w internecie zależą od sposobu prowadzonej działalności. Inaczej będą musieli rozliczyć się podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, inaczej osoby dokonujące transakcji poza firmą. Na początek kluczowe więc jest ustalenie, czy podatnik prowadzi firmę czy nie. W przypadku gdy działania podatnika składają się na działalność zarobkową, prowadzoną w sposób zorganizowany i ciągły, to należy je traktować jak normalną działalność gospodarczą. Jeśli z przeprowadzonej analizy wyjdzie, że podatnik jednak prowadzi firmę, wówczas ma on takie same obowiązki, jak przedsiębiorca działający w sposób tradycyjny. W konsekwencji prowadzenie firmy w internecie wymaga, aby przedsiębiorca zarejestrował działalność, odprowadzał należne podatki i składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W niektórych przypadkach działalność handlowa będzie podlegać podatkowi od towarów i usług, co z kolei wiąże się z obowiązkiem rejestracji prowadzącej jej osoby jako podatnika VAT, prowadzeniem rejestru VAT, składaniem deklaracji i rozliczaniem tego podatku, wystawianiem faktur lub rejestrowaniem obrotu w kasie rejestrującej.

Transakcje incydentalne

Nie każda sprzedaż w internecie będzie automatycznie uznawana za działalność gospodarczą. Wiele osób nieprowadzących firm za pośrednictwem sieci dokonuje różnych transakcji. W tym przypadku najczęściej chodzi o aktywność na aukcjach internetowych. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT) sprzedaż rzeczy ruchomych, która nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, jeżeli następuje przed upływem sześciu miesięcy od dnia ich nabycia, rodzi obowiązek zapłaty PIT. Wynika to z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT, zgodnie z którym źródłem przychodu jest m.in. odpłatne zbycie rzeczy, jeżeli następuje przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. Warto przy tym pamiętać, że obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych powstaje z chwilą przekroczenia tzw. kwoty wolnej od podatku, która w 2009 roku wynosi 3091 zł. Do kwoty tej wliczane są jednak wszystkie źródła dochodów, a nie tylko zyski z internetowych aukcji.

Oznacza to, że od każdej sprzedaży rzeczy, która następuje przed upływem pół roku od momentu jej nabycia i przynosi dochód, należy zapłacić PIT.

Trzeba jednak wiedzieć, że obowiązki podatkowe ma również kupujący w internecie. Osoba fizyczna nabywająca rzeczy na aukcjach internetowych, która nie jest podatnikiem VAT, będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), jeśli wartość danego towaru przekracza 1 tys. zł. Stawka tego podatku wynosi 2 proc. od wartości nabywanego towaru. Obowiązek zapłaty PCC przy umowach sprzedaży ciąży na kupującym.

Kontrole fiskusa

Aktywność w internecie to jeden z głównych obszarów kontroli, prowadzonych przez organy podatkowe. Kontrole w sieci należą od kilku lat do priorytetów urzędów kontroli skarbowej.

Aby sprawdzić podatników działających w internecie, urzędnicy kontaktują się z właścicielami portali aukcyjnych i proszą o przekazanie danych dotyczących konkretnego użytkownika. Przykładowo aukcja Allegro podaje, że miesięcznie otrzymuje ok. 30 takich zapytań od organów podatkowych. Urzędnicy mają też programy komputerowe, które pomagają w odszukiwaniu podatników, którzy działają w internecie, a nie wywiązują się z obowiązków podatkowych.

Jeśli urząd wytypuje daną osobę do kontroli, najczęściej jest ona wzywana do złożenia wyjaśnień, np. w sprawie wysokości zadeklarowanego za dany rok podatku dochodowego. Urząd może również żądać informacji, czy podatnik sprzedał towar po cenie, która odpowiada jego rynkowej wartości. Podatnik ma prawo obrony przy kontaktach z fiskusem. Może np. czynnie uczestniczyć w czynnościach fiskusa, może pytać o informacje, jakie pozyskuje organ, może przeglądać zgromadzone materiały, prosić o powołanie świadków czy przeprowadzenie rozprawy podatkowej, która pozwala na konfrontację wiedzy urzędników i podatnika.

Trzeba pamiętać, że przy kontroli podatnika działającego w internecie urząd ma też pewne obowiązki. Organ podatkowy musi przedstawić podatnikowi upoważnienie do przeprowadzenia kontroli oraz okazać legitymację służbową. Kontrolę powinno kończyć doręczenie protokołu, w którym organ podatkowy dokumentuje jej przebieg.

50 tys. zł - po przekroczeniu takiego limitu sprzedaży opodatkowanej w roku podatkowym trzeba naliczać VAT. Od 2010 roku limit ten wzrośnie do 100 tys. zł

Sankcja za nierozliczoną aktywność

Podatnicy, którzy mimo obowiązku nie rozliczą działalności w internecie, mogą zostać ukarani sankcjami, wynikającymi z kodeksu karnego skarbowego. Podatnicy, którzy uchylają się od opodatkowania, nie ujawniają właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składają deklaracji, przez co narażają podatek na uszczuplenie, podlegają karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Natomiast jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Kara za przestępstwa skarbowe w 2009 roku nie może być niższa niż 425,30 zł. Natomiast kara za wykroczenie skarbowe może być wymierzona w granicach od 127,60 zł do 25 520 zł.

Przykład: Nagroda w konkursie

Podatnik zamierza wziąć udział w konkursie internetowym. Powinien wiedzieć, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT, wolna od podatku dochodowego jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową - jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł. Zwolnienie od podatku nagród związanych ze sprzedażą premiową nie dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności.

Określenie w środkach masowego przekazu mieści w sobie również pojęcie internetu, jako środka przekazu, pomimo że nie został on wprost wymieniony w powołanym przepisie. Wyłączona z tego zakresu będzie jedynie ta część internetu, której krąg odbiorców jest ograniczony, tj. usługi poczty elektronicznej, czy też strony dostępne przy użyciu odpowiedniego kodu, lub strony korporacyjne kierowane do ściśle określonego kręgu odbiorców, np. pracowników korporacji.

W związku z tym, w odniesieniu do konkursów i gier organizowanych i emitowanych na stronach internetowych ogólnodostępnych, czyli takich, do których swobodny dostęp ma każda osoba, i każda z nich może wziąć udział w ogłoszonym konkursie (grze), może mieć zastosowanie zwolnienie od PIT.

Ewa Konderak

ewa.konderak@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450).