Skutki podatkowe dokonania cesji umowy leasingu

Przedsiębiorcy często decydują się na wyjście z umowy leasingu przez dokonanie cesji praw i obowiązków wynikających z takiej umowy na rzecz podmiotu trzeciego. W takim przypadku podmiot trzeci staje się stroną umowy leasingu, tj. jest uprawniony do użytkowania przedmiotu leasingu oraz zobowiązany do zapłaty rat leasingowych. Co istotne, w dużej mierze przedsiębiorcy wybierają korzystanie z danego przedmiotu w formie leasingu z uwagi na wynikające z przepisów ustaw o podatkach dochodowych korzyści podatkowe, takie jak m.in. możliwość wykupu przedmiotu leasingu po preferencyjnej cenie. W tym miejscu pojawia się pytanie, czy i ewentualnie w jakim zakresie podmiot, na który została przeniesiona umowa leasingu w drodze cesji, jest uprawniony do korzystania z uprawnień wynikających z przepisów podatkowych.

Pomimo wieloletniej praktyki dotyczącej obowiązujących obecnie przepisów, odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Zgodnie bowiem z praktycznie jednomyślnym stanowiskiem organów podatkowych, aby można było skorzystać z korzyści podatkowych przewidzianych w ustawach o podatku dochodowym, scedowana umowa leasingu powinna spełniać kryteria określone w art. 17b ustawy o CIT (art. 23b ustawy o PIT), czyli m.in. powinna zostać zawarta na okres odpowiadający co najmniej 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji. Jednocześnie organy podatkowe twierdzą, że scedowana umowa leasingu powinna być traktowana jako nowa umowa leasingu zawarta między leasingodawcą i podmiotem, na rzecz którego umowa leasingu została scedowana. Tym samym podmiot, na rzecz którego zostały przeniesione prawa i obowiązki wynikające z umowy leasingu, może skorzystać z uprawienia do wykupienia przedmiotu leasingu po preferencyjnej cenie jedynie w przypadku, gdy okres od dnia dokonania cesji do dnia rozwiązania umowy leasingu obejmuje co najmniej 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji. Uzasadnieniem takiego stanowiska organów podatkowych jest fakt, że zdaniem organów podatkowych cesja umowy leasingu wywołuje skutki jedynie w zakresie stosunków cywilnoprawnych i nie skutkuje przeniesieniem uprawnień w zakresie prawa podatkowego. Stanowisko organów podatkowych było również wspierane przez orzecznictwo sądów administracyjnych.

Nadzieję na zmianę niekorzystnego dla podatników stanowiska organów podatkowych przyniósł nieprawomocny jeszcze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 maja 2010 r. (sygn. akt I SA/Bk 80/10). Zgodnie z wyrokiem WSA w Białymstoku wymóg minimalnego okresu trwania umowy leasingu ma zastosowanie wyłącznie do okresu trwania samej umowy, a nie do okresu, podczas którego dany leasingobiorca był stroną umowy. Oznacza to, że zdaniem WSA w Białymstoku zmiany po stronie podmiotowej umowy leasingu nie wpływają na możliwość spełnienia przez taką umowę ustawowych warunków uznania jej za umowę leasingu w znaczeniu określonym w ustawach podatkowych. WSA w Białymstoku ma niewątpliwie rację. Brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że dla celów podatkowych cesja umowy leasingu oznacza zawarcie nowej umowy pomiędzy finansującym i korzystającym, co oznacza, że obecne stanowisko organów podatkowych jest podyktowane względami czysto fiskalnymi. Z tego też powodu należy mieć nadzieję, że cytowany wyrok zostanie podtrzymany przez NSA i stanie się podstawą do jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych w przyszłości.

@RY1@i02/2010/236/i02.2010.236.086.002a.001.jpg@RY2@

Tomasz Rysiak, ekspert w Kancelarii Prawniczej Magnusson

em