Poradnia podatkowa

— Kiedy skorygować VAT naliczony

— W jakim przypadku płatnik zmieni wykazane informacje

— Jakie są zasady korekty przychodu

— Kiedy spółdzielnia ponownie wystawi PIT-8C

— Pracodawca w latach 2009 i 2010 opłacił za kadrę zarządzającą składki na grupowe ubezpieczenie, od których nie potrącił i nie przekazał składek na FUS i zaliczek na PIT. W marcu 2011 r. płatnik skorygował deklaracje PIT-4R i PIT-11 za wskazane okresy z pismami wyjaśniającymi przyczynę korekty oraz przekazał zaległy podatek z należnymi odsetkami na konto urzędu skarbowego. W dokumencie korygującym PIT-11 za lata 2009 i 2010 wykazał przychód i dochód zwiększony o kwotę składki ubezpieczeniowej, w pozycji "zaliczka pobrana przez płatnika" wykazał kwotę podatku łącznie z podatkiem wyliczonym od składki ubezpieczeniowej, zapłaconym w marcu 2011 r. Czy postąpił prawidłowo?

Ustawodawca nałożył na płatnika obowiązek prawidłowego obliczenia, poboru i odprowadzenia w ciągu roku podatkowego zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń i innych świadczeń wypłaconych lub postawionych do dyspozycji pracownika, a także sporządzenia i przekazania podatnikowi i urzędowi skarbowemu w ustawowym terminie informacji według ustalonego wzoru.

Korekta deklaracji (informacji) ma na celu umożliwienie podatnikom, płatnikom i inkasentom poprawienia błędu, który został popełniony przy jej sporządzeniu. Może dotyczyć m.in. błędów rachunkowych, oczywistych omyłek, a także błędów przy wypełnianiu jej niezgodnie z wymaganiami lub gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowości danych w niej zawartych. Błędnie mogła zostać określona m.in. wysokość przychodu, zobowiązania podatkowego, nadpłaty lub zwrotu podatku. Skorygowanie deklaracji (informacji) polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji (informacji) z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Skoro płatnik sporządził pracownikom informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek PIT-11 za lata 2009 i 2010, i nie wykazał w niej przychodu z tytułu opłaconej składki ubezpieczeniowej, to powinien dokonać odpowiedniej korekty tej informacji. Tylko wystawienie informacji wykazującej m.in. faktycznie osiągnięte przez podatnika przychody (dochody) i faktycznie pobraną zaliczkę na podatek dochodowy stanowi bowiem realizację przez płatnika nałożonego na niego obowiązku. Informacja PIT-11 powinna zatem zawierać prawidłowe dane o osiągniętych przez podatnika dochodach podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym i pobranych w danym roku podatkowym zaliczkach na podatek. W związku z tym w pozycji przychód i dochód skorygowanej informacji PIT-11 dotyczącej lat 2009 i 2010 należało wykazać kwotę zapłaconej w tych latach składki. Kwota ta stanowi bowiem, łącznie z pozostałymi przychodami, przychód (dochód) lat podatkowych 2009-2010.

Nie można jednak uznać, że w korekcie w poz. 40 ,,Zaliczka pobrana przez podatnika" (dotyczącej faktycznie pobranego w danym roku podatkowym i przekazanego do urzędu skarbowego podatku) należało wykazać kwotę łączną zaliczki na podatek, tj. kwotę pobraną i zapłaconą w tych okresach powiększoną o podatek przypadający na kwotę składki ubezpieczeniowej, zapłacony w wyniku autokorekty w marcu 2011 r. Zarówno wystawione za lata 2009 i 2010 informacje PIT-11 oraz ich korekty mają odzwierciedlać zaistniały w tamtych latach stan faktyczny. To oznacza, że skoro ani w 2009 roku, ani w 2010 roku nie została w prawidłowej wysokości pobrana z dochodu pracownika zaliczka na podatek, to niepobranej kwoty, którą pracodawca wpłacił w marcu 2011 r., nie można wykazać w informacjach PIT-11, bowiem nie będzie to odzwierciedlało stanu faktycznego. Brakująca kwota zaliczki została uregulowana dopiero w 2011 roku.

Podstawa prawna

Art. 70, 81 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 80, poz. 60 z późn. zm.).

— Prokuratura nie uwzględniała kosztów uzyskania przychodów w informacjach PIT-11 wystawianych prokuratorom w stanie spoczynku. Nie zgodziła się też na korektę PIT-11. Czy prokuratorzy mogą poprawić swoje zeznania PIT-37?

Korekta deklaracji ma na celu poprawienie błędu, który został popełniony przy poprzednim jej sporządzeniu i może dotyczyć każdej jej pozycji - o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Skorygowanie deklaracji polega więc na ponownym - poprawnym już - wypełnieniu jej formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji, i wynikającym z przepisu prawa obowiązkiem dołączenia pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty.

Z kolei do odrębnych przepisów zaliczyć należy m.in. regulacje normujące instytucję przedawnienia zobowiązań podatkowych. Prawo złożenia korekty istnieje w związku z tym dopóty, dopóki zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Okres przedawnienia wynosi pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zarówno płatnik, jak i podatnik ma zatem prawo skorygować deklaracje za okres pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednak zaznaczyć należy, że korekta deklaracji PIT-11 należy do uprawnień przysługujących płatnikowi i tylko od niego zależy, czy z danego uprawnienia skorzysta, czy też nie.

Prokuratorzy będą uprawnieni do samodzielnego dokonania korekty w zakresie kosztów uzyskania przychodów przez złożenie korekty zeznania podatkowego PIT-37 wraz z pisemnym uzasadnieniem jej przyczyn, bez uprzedniego sporządzenia i doręczenia pracodawcy oraz właściwemu miejscowo urzędowi skarbowemu korekt sprawozdań PIT-11. Prokuratorzy mieli bowiem prawo w zeznaniach podatkowych zastosować koszty uzyskania przychodów, mimo ich niewykazania przez płatnika w PIT-11.

Należy jednak pamiętać, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty (i korekty zeznania) wygasa z upływem 5 lat liczonych od końca roku podatkowego, w którym należało zapłacić podatek za poprzedni rok podatkowy, gdyż z tym dniem następuje również przedawnienie zobowiązania.

Podstawa prawna

Art. 70, 81 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 80, poz. 60 z późn. zm.).

— Spółka będąca producentem samochodów należy do międzynarodowej grupy. Jedynym odbiorcą jej produktów jest firma z grupy. Spółki ustaliły, że rentowność obrotu (zysku transakcyjnego) na produkcji samochodów, jaką docelowo powinna osiągać firma, nie powinna przekraczać średnio w skali roku 3,4 proc. Ustalenie rentowności poprzedzała szczegółowa analiza sytuacji na rynku. W związku z takim systemem kalkulacji powstaje ryzyko, że przedsiębiorstwo osiągnie inny od uzgodnionego poziom rentowności na produkcji samochodów. Dlatego też spółka rozważa zastosowanie na koniec roku ewentualnej korekty przychodów za cały rok w celu osiągnięcia ustalonego poziomu rentowności obrotu. Czy przepisy przewidują taki mechanizm?

Spółka może dowolnie kształtować wysokość cen towarów. Organy podatkowe nie mają prawa ingerować w sferę swobody podejmowania decyzji co do wysokości zastosowanych cen towarów wpływających na poziom rentowności obrotu (zysku transakcyjnego), natomiast wyłącznie oceniają ich skutki prawnopodatkowe.

Jednocześnie przepisy ustawy o PIT nie określają zasad dokonywania korekt przychodów. Brak jest również uregulowań dotyczących momentu powiększenia/zmniejszenia przychodów, tj. czy przychód powiększa się/zmniejsza się w dacie korekty, czy też w dacie powstania przychodu należnego. Zatem, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w opisanym zdarzeniu zasadne jest dokonanie korekty przychodu podatkowego.

Przychody z działalności gospodarczej powstają na zasadzie kasowej albo memoriałowej. Regułą jest, że przychód powstaje w dacie następujących zdarzeń: wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo uregulowania należności. A zatem zasadą jest, że opodatkowany jest przychód należny, co oznacza, że należy zadeklarować przychód dla celów podatkowych niezależnie od faktycznego otrzymania środków pieniężnych.

Przez przychody należne należy rozumieć wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności.

W przypadku gdy usługa rozliczana jest w okresach rozliczeniowych, momentem powstania przychodu jest ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego na fakturze lub umowie, nie rzadziej jednak niż raz w roku.

Istnieją jednak sytuacje szczególne, w których dopiero otrzymanie środków pieniężnych rodzi obowiązek zadeklarowania przychodu podatkowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

W analizowanym przypadku nie mamy do czynienia z wydaniem rzeczy, zbyciem prawa majątkowego czy wykonaniem usługi. Nie są to również usługi rozliczane w okresach rozliczeniowych. Zatem zasadne będzie przyjęcie, że przychód powstanie na podstawie ostatniej z wymienionych regulacji ustawy o CIT.

Wobec tego otrzymywane przez spółkę środki pieniężne z tytułu korekty sprzedaży w celu osiągnięcia docelowego progu rentowności, tak aby na koniec roku podatkowego poziom zysku spółki odpowiadał wartości funkcji ustalonych w procesie kalkulacji, stanowić będą dla spółki przychody podlegające opodatkowaniu w dniu otrzymania zapłaty.

Podstawa prawna

Art. 11, 12 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

— Spółdzielnia ubezpieczyła w 2010 roku majątek na wypadek szkód powstałych na skutek zdarzeń losowych. Związana z tym polisa ograniczała odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń do określonego w niej limitu. W związku z tym spółdzielnia zdecydowała się przejąć na siebie wypłatę odszkodowań tytułem poniesionych kosztów naprawy uszkodzeń powstałych wskutek zalania mieszkań członków z własnych środków. Spółdzielnia na wypłacone kwoty odszkodowań wystawiła PIT-8C za 2010 rok. Członkowie spółdzielni w związku z tym musieli zapłacić podatek dochodowy. Jednak Ministerstwo Finansów w piśmie nr DD3/0602/25/CRS/11/BM19-4854 wyjaśniło, że otrzymane przez członków spółdzielni odszkodowania nie stanowią dla nich przychodu podlegającego opodatkowaniu. Czy spółdzielnia powinna skorygować PIT-8C?

Otrzymany przez członków spółdzielni zwrot wydatków tytułem poniesionych kosztów naprawy uszkodzeń powstałych na skutek zalań mieszkań w żadnym razie nie może być uznany za przysporzenie majątkowe po ich stronie, a w konsekwencji nie stanowi też przychodu podlegającego opodatkowaniu. Tym samym zwrot przez spółdzielnię tych kosztów nie stanowi dla członków spółdzielni, którzy go otrzymali, przychodu z innych źródeł.

W konsekwencji na spółdzielni nie ciążył obowiązek sporządzenia i przekazania informacji PIT-8C o wysokości przychodu z innych źródeł.

Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Następuje to przez złożenie deklaracji korygującej wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty. Te same zasady dotyczą informacji, do których składania zobowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.

W związku z tym, że spółdzielnia przekazała swoim członkom informacje PIT-8C, wskazując w nich wartość zwróconych kosztów naprawy uszkodzeń powstałych w wyniku zalania mieszkań jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ma obowiązek ich skorygowania przez wskazanie, że wartość przychodu dla członków spółdzielni wyniosła zero.

Członkowie spółdzielni, którym zrekompensowano poniesioną szkodę, nie mieli obowiązku wykazania otrzymanego ze spółdzielni zwrotu kosztów naprawy uszkodzeń powstałych w wyniku zalania mieszkań w rocznym zeznaniu podatkowym i opodatkowania go wraz z innymi uzyskanymi w roku podatkowym dochodami według skali podatkowej. Zatem oni również będą zobowiązani do złożenia stosownych korekt własnych zeznań rocznych.

Podsumowując, otrzymane przez członków spółdzielni odszkodowanie do wysokości wyrządzonej szkody nie stanowi dla nich przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie ustawy o PIT. W konsekwencji na spółdzielni będzie ciążył obowiązek skorygowania wystawionych uprzednio informacji PIT-8C o wysokości przychodu z innych źródeł.

Podstawa prawna

Art. 70, 81 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 80, poz. 60 z późn. zm.).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361).

— Podatnik w 2009 roku kupił zadaszenie sceniczne w ramach projektu dofinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W związku z tym, że w momencie zakupu oraz otrzymania dofinansowania świadczone przez niego usługi były zwolnione z VAT, podatnik nie miał możliwości odzyskania podatku. Zadaszenie sceniczne stanowi środek trwały, a jego wartość początkowa przekraczała 15 tys. zł. Zostało ono oddane do użytkowania w 2009 roku. Wydatki poniesione na realizację projektu były udokumentowane fakturą VAT. Od 2011 roku usługi nagłośnieniowe świadczone przez podatnika są opodatkowane stawką 23 proc. Czy podatnik może poprawić swoje rozliczenia i odzyskać podatek?

W przypadku zadaszenia scenicznego zaliczonego do środków trwałych o wartości początkowej przekraczającej 15 tys. zł podatnik będzie miał obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego. Prawo to będzie mu przysługiwało w przypadku wykorzystywania środka trwałego do wykonywania czynności opodatkowanych, zatem w sytuacji gdy nastąpi zmiana przeznaczenia środka trwałego.

Wykorzystywanie przez podatnika zadaszenia scenicznego do czynności niezwiązanych z działalnością opodatkowaną, a następnie wykorzystywanie tego zadaszenia do wykonywania czynności opodatkowanych spowoduje konieczność dokonania korekty na podstawie art. 91 ust. 7 i ust. 7a ustawy o VAT. Zatem podatnik będzie zobowiązany do częściowego odliczenia podatku naliczonego w wysokości 1/5 kwoty podatku za każdy rok, w którym przedmiotowy środek trwały będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych.

W konsekwencji, jeżeli w wyniku dokonania korekty podatku wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, przedsiębiorca będzie miał prawo ubiegania się o zwrot podatku w formach przewidzianych w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT. Prawidłowość takiego stanowiska potwierdził m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji nr IPTPP4/443-12/12-5/JM.

Podstawa prawna

Art. 87, 91 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Michał Klepaczko