Jak właściciel pensjonatu wykaże zakup konia służącego do organizacji kuligów

Od 2011 roku podatnik prowadzi pensjonat w górach. W styczniu 2014 r. zakupił konia, który ma służyć uatrakcyjnieniu pobytu pensjonariuszy (zimą - kuligi, przejażdżki saniami, latem - przejażdżki wozem lub jazda wierzchem) za dodatkową opłatą. Jeśli pomysł się sprawdzi, w przyszłości planuje zakup kolejnego konia. Zwierzę nabył za cenę 21 600 zł, w tym VAT (8 proc.): 1600 zł na fakturę od hodowcy (podatnika VAT czynnego). Konia i fakturę podatnik otrzymał 9 stycznia 2014 r. Fakturę uregulował przelewem w dniu następnym. W najbliższy weekend po nabyciu zorganizował dla swoich gości przejażdżki saniami. Właściciel pensjonatu jest podatnikiem VAT czynnym składającym deklarację VAT-7. Nie prowadzi działalności zwolnionej z VAT. W podatku dochodowym rozlicza się podatkiem liniowym i prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów metodą kasową. Zaliczki na PIT płaci za okresy miesięczne. Czy od zakupu konia może odliczyć VAT wynikający z otrzymanej faktury? Czy nabytego konia powinien zaliczyć do majątku trwałego i wprowadzić do ewidencji środków trwałych (zamierza go posiadać przez kilka lat)?

ODPOWIEDŹ

@RY1@i02/2014/012/i02.2014.012.071000800.803.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT.

Zaliczenie w koszty

Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, musi spełniać następujące warunki:

- zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi być pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

- być definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- zostać poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może wpływać na wielkość osiągniętych przychodów,

- zostać właściwie udokumentowany,

- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów m.in. wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) in principio ustawy o PIT).

Inwentarz żywy, a do takiego zalicza się zwierzęta (np. konie), mimo że jest wymieniony w Klasyfikacji Środków Trwałych, na gruncie podatku dochodowego nie jest zaliczany do środków trwałych. W PIT środkami trwałymi mogą być wyłącznie:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) grunty,

3) maszyny, urządzenia i środki transportu,

4) inne przedmioty

- jeżeli spełnione są dodatkowe wymogi zawarte w ustawie o PIT.

Jak z tego wynika, wydatków poniesionych na zakup konia podatnik nie może traktować jako wydatków na nabycie środków trwałych.

Koń ma służyć uatrakcyjnieniu pobytu pensjonariuszy (kuligi, przejażdżki saniami lub wozem, jazda wierzchem) za dodatkowym wynagrodzeniem. Jego zakup niewątpliwie wykazuje więc związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i ma służyć uzyskiwaniu przychodów.

Zatem cena nabycia netto konia może stanowić dla właściciela pensjonatu koszt uzyskania przychodów w dacie jego poniesienia, tj. 9 stycznia 2014 r. (rozumiem, że sprzedawca konia fakturę wystawił w dniu jego sprzedaży). Oznacza to, że w styczniu 2014 r. podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwotę 20 000 zł, tj. cenę netto nabycia konia.

Na marginesie należy zauważyć, że również wydatki związane z bieżącym utrzymaniem konia (np. pasza, opieka weterynaryjna) stanowić będą koszty uzyskania przychodów.

VAT

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że właściciel pensjonatu jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Nabyty koń ma służyć uatrakcyjnieniu pobytu pensjonariuszy za dodatkową opłatą. Zatem jego zakup niewątpliwie wykazuje związek z działalnością opodatkowaną VAT. Moim zdaniem świadczone usługi, tj. organizacja kuligów, przejażdżek saniami bądź wozami, jazda wierzchem, będą objęte podstawową 23-proc. stawką VAT.

Od 1 stycznia 2014 r., stosownie do znowelizowanego art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

W rozpatrywanym przypadku otrzymana 9 stycznia 2014 r. faktura z wykazaną kwotą podatku w wysokości 1600 zł potwierdza nabycie towaru (zakup konia). Podatek naliczony wyniesie zatem 1600 zł.

Ponieważ podatnik wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane VAT, nie jest zobowiązany do odliczenia częściowego lub proporcjonalnego (art. 90 ustawy o VAT). Zatem cała kwota (1600 zł) podlega odliczeniu. Rozumiem, że odliczeniu podatku naliczonego nie sprzeciwiają się przepisy art. 88 ustawy o podatku od towarów i usług.

Termin obniżenia

Od 1 stycznia 2014 r., stosownie do znowelizowanego art. 86 ust. 10 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

W celu ustalenia, kiedy u podatnika powstanie prawo do odliczenia podatku naliczonego, należy zbadać, kiedy u dostawcy konia powstał obowiązek podatkowy. Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby otrzymana faktura zawierała wyrażenie "metoda kasowa". Rozumiem zatem, że sprzedawca (rolnik - hodowca zarejestrowany jako podatnik VAT czynny), nawet jeżeli jest małym podatnikiem, nie wybrał kasowej metody rozliczeń, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o VAT.

Od 1 stycznia 2014 r., stosownie do art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem art. 19a ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1 ustawy o VAT.

W rozpatrywanym przypadku dostawa konia miała miejsce 9 stycznia 2014 r., a więc tego dnia powstał u sprzedawcy zwierzęcia obowiązek podatkowy.

Zapłatę za sprzedawanego konia sprzedawca otrzymał już po jego sprzedaży, a więc w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 19a ust. 8 ustawy o VAT dotyczący opodatkowania zaliczek na poczet przyszłych dostaw.

Skoro obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży konia powstał (u jego dostawcy) 9 stycznia 2014 r., to u właściciela pensjonatu (nabywcy) również 9 stycznia 2014 r. powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia tego konia.

Potwierdzenie nabycia

Należy jednak pamiętać, że w przypadku podatku naliczonego wynikającego z otrzymanej faktury potwierdzającej nabycie towarów - prawo do odliczenia podatku naliczonego nie może powstać wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc otrzymania tej faktury.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a ustawy o VAT, powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny (art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT, dodany 1 stycznia 2014 r.).

Ponieważ podatnik otrzymał fakturę 9 stycznia 2014 r., to może odliczyć wykazany w niej podatek naliczony w deklaracji za styczeń 2014 r., gdyż spłonione są oba konieczne warunki, tj. u sprzedającego powstał obowiązek podatkowy od tej dostawy, a nabywca otrzymał fakturę. Gdyby jednak właściciel pensjonatu fakturę otrzymał w lutym 2014 r., to z prawa tego mógłby skorzystać dopiero w deklaracji za luty 2014 r.

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w art. 86 ust. 10, 10d i 10e ustawy o VAT, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r.). W rozpatrywanym przypadku z prawa tego można skorzystać w rozliczeniu za styczeń, luty bądź marzec 2014 r.

Na potrzeby schematu rozliczenia zakładam jednak, że z prawa tego podatnik skorzysta w rozliczeniu za styczeń 2014 r. Gdyby jednak otrzymał tę fakturę w lutym 2014 r., to na jej rozliczenie miałby tylko dwa miesiące, tj. luty i marzec 2014 r. (trzeba bowiem zauważyć, że znowelizowany art. 86 ust. 11 ustawy o VAT nie odwołuje się do art. 86 ust. 10b ustawy o VAT, a jedynie w interesującym nas zakresie do art. 86 ust. 10 ustawy o VAT).

Warto też dodać, że odliczeniu będzie również podlegał ewentualny podatek naliczony (w tym zryczałtowany zwrot podatku należny rolnikowi ryczałtowemu) od towarów i usług (np. pasza, usługi weterynaryjne) nabywanych w związku z bieżącym utrzymaniem konia.

WAŻNE

@RY1@i02/2014/012/i02.2014.012.071000800.804.jpg@RY2@Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy

Schemat rozliczenia właściciela pensjonatu*

VAT naliczony: 1600 zł - cały VAT z otrzymanej faktury podlega odliczeniu;

PIT: Koszty uzyskania przychodów (KUP) - 20 000 zł (wartość netto wydatków na zakup konia).

VAT - deklaracja VAT-7 (podatek naliczony: poz. 41 wartość netto w zł - 20 000 zł i w poz. 42 podatek naliczony w zł - 1600 zł);

PIT - nie ma obowiązku składać deklaracji zaliczkowej, powinna jednak uwzględnić przedmiotowe koszty uzyskania przychodów (łącznie 20 000 zł) przy obliczeniu zaliczki na podatek dochodowy podlegający wpłacie do urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku podatkowego uwzględnić go w zeznaniu rocznym PIT-36L.

VAT-7 - 25 lutego 2014 r.

PIT-36L - do 30 kwietnia 2015 r.

*w schemacie rozliczenia pominięte zostały inne zdarzenia/czynności

METODA KASOWA

Stosowana do rozliczeń VAT metoda kasowa polega na tym, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do dokonywanych przez małego podatnika dostaw towarów i świadczenia usług powstaje z dniem otrzymania całości lub części zapłaty. Można ją stosować tylko w razie dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny.

W pozostałych przypadkach, tzn. przy świadczeniu usług bądź dokonaniu dostawy na rzecz podmiotu innego niż czynny podatnik VAT, mały podatnik będzie miał obowiązek wykazania w rejestrze dostaw takiej sprzedaży z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180. dnia, licząc od dnia wydania towaru albo wykonania usługi. Otrzymanie zapłaty w części spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części.

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 10, art. 11, art. 14, art. 22-23, art. 24d, art. 44-45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). Art. 5, art. 15, art. 19a, art. 29a, art. 41, art. 43, art. 86, art. 88-89b, art. 91, art. 96, art. 99, art. 103, art. 106a - 106q, art. 146a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Par. 3-4, par. 12-31 rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.).