Po przeciekach bez zmian
D zięki opublikowanym przez BuzzFeed News oraz Międzynarodowe Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych (International Consortium of Investigative Journalists) dokumentom FinCEN możemy zajrzeć na zaplecze globalnego systemu finansowego. 20 września 2020 r. ujawniono tajne raporty o podejrzanych operacjach finansowych (SAR) zgłoszone przez banki do Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN), śledczego biura Departamentu Skarbu USA. Choć SAR same w sobie nie są dowodami przestępstw ani wykroczeń, to wskazują na współudział banków (przynajmniej milczący) w finansowaniu nielegalnych działalności. W raporcie pojawia się też polski trop – w ING Banku Śląskim konta miały holenderskie spółki Schildershoven Finance B.V. i Tristane Capital B.V., podejrzane o transferowanie pieniędzy rosyjskich i ukraińskich oligarchów do rajów podatkowych.
Przy okazji kolejnego tego typu wycieku warto się zastanowić, czy mają one jakikolwiek trwały wpływ na społeczeństwo. Powodują tylko chwilowy wybuch oburzenia czy też wymuszają na instytucjach zmiany?
Laila Ait Bihi Ouali (Imperial College London) przyjrzała się skutkom afery Panama Papers z 2016 r. (ujawniono aktywa elit politycznych i prominentnych urzędników przechowywane przez działającą w Panamie kancelarię podatkową i prawną Mossack Fonseca – przyp. red.). Okazuje się, że po wycieku mieszkańcy UE zaczęli bardziej popierać politykę redystrybucyjną i zwracać większą uwagę na nierówności majątkowe. To nastawienie było silniejsze w tych państwach, których politycy w największym stopniu korzystali z usług kancelarii Mossack Fonseca. Według badań Ouali społeczeństwa zmieniły także preferencje wyborcze – bardziej skłaniały się ku lewicy. Ale po Panama Papers nie nastąpiły zmiany instytucjonalne. Z nielicznymi wyjątkami – jak ustąpienie premierów Islandii i Pakistanu – badanie z 2019 r. Lucasa Grabesa (Uniwersytet Wisconsin w Madison) i Nabeelah Shabbiry (Agencja Reutera) pokazało, że niewiele państw ukarało przestępców (prywatne firmy czy urzędników publicznych), a jeszcze mniej wprowadziło zmiany legislacyjne w celu usunięcia luk prawnych, które umożliwiały transfer pieniędzy do Panamy.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.