Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Opinie

Królowie, którzy kształtowali historię

14 sierpnia 2025
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty

Przez wieki europejscy monarchowie byli nie tylko symbolami władzy, lecz także realnymi architektami losów swoich państw. Ich decyzje, zdolności i – co ciekawe – genetyka, miały ogromny wpływ na rozwój lub upadek narodów. Badania Sebastiana Ottingera (CERGE-EI w Pradze) oraz Nico Voigtländera (Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles) pokazują, że jakość rządów królów była związana z ich zdolnościami poznawczymi, a te często były determinowane stopniem wsobności – miarą jakości monarchów zastosowaną w badaniu.

Wsobność określa ryzyko odziedziczenia identycznych genów od spokrewnionych rodziców. Im wyższa, tym większe ryzyko chorób genetycznych oraz obniżonej inteligencji. Na przykład wsobność Karola II Habsburga (1661–1700) naukowcy oszacowali na ponad 25 proc. Wniosek? Historia Europy była w znacznej mierze kształtowana przez decyzje małżeńskie.

Analiza obejmująca europejskich władców od X w. do XVIII w. ujawnia, że zdolności poznawcze monarchów były głównym czynnikiem wpływającym na rozwój ich państw. Tam, gdzie król miał swobodę działania, jego inteligencja miała decydujące znaczenie. Ale w krajach, gdzie władza monarchy była ograniczona przez parlamenty lub rady, wpływ jego zdolności na losy państwa był znacznie mniejszy. Instytucje te mogły zapobiegać skutkom rządów niekompetentnych monarchów poprzez kontrolę ich decyzji, ograniczenie arbitralnych działań oraz wymuszenie skuteczniejszej administracji.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.