Kronika prawa

z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 21, poz. 104).

Wyjątkiem jest art. 1 pkt 8 i 37, które to przepisy wejdą w życie po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia, tj. 9 sierpnia 2010 r.

z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 21, poz. 105).

Wyjątkiem jest art. 1 pkt 3 lit. s) oraz pkt 9, 10 i pkt 53 lit. a) tiret drugie w zakresie dotyczącym art. 103 ust. 1 pkt b lit. a) oraz art. 10, które weszły w życie z dniem ogłoszenia, tj. 8 lutego 2010 r. art. 1 pkt 3 lit. a), b), l), p) oraz pkt 13 i 53 lit. a) tiret drugie w zakresie dotyczącym art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. b) wejdą 20 stycznia 2011 r., zaś art. 1 pkt 12, który wejdzie w życie z dniem wejścia w życie przepisów, o których mowa w art. 30 rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 z 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności.

z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych

Nowelizacja ustawy dotyczy ujednolicenia zasad ustalania podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umów sprzedaży zawieranych pomiędzy rezydentami i nierezydentami. Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych różnicują zasady ustalania podstawy opodatkowania przy umowach sprzedaży, w zależności od tego, czy umowa jest zawierana przez rezydentów czy nierezydentów. W przypadku umów sprzedaży zawieranych przez nierezydentów podstawę opodatkowania stanowi równowartość w złotych kwoty zagranicznych środków płatniczych, określonej w zezwoleniu dewizowym, przeznaczonych na zapłatę ceny. W pozostałych przypadkach - w przypadkach umów zawieranych pomiędzy rezydentami oraz pomiędzy rezydentami i nierezydentami - podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty

Świadczenie pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Rada gminy będzie mogła upoważnić kierownika ośrodka pomocy społecznej do załatwiania spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Rady 2010/145/WPZiB z 8 marca 2010 r. przedłużająca obowiązywanie środków wspierających skuteczne wykonanie mandatu Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Byłej Jugosławii (MTKJ)

Państwa członkowskie muszą podejmować niezbędne środki w celu zapobieżenia wjazdowi na ich terytoria lub przejazdowi przez nie osób wymienionych w załączniku do decyzji, które są zaangażowane w działania pomagające osobom przebywającym na wolności nadal unikać odpowiedzialności za zbrodnie, o które oskarżył je Międzynarodowy Trybunał Karny dla Byłej Jugosławii, lub które prowadzą inne działania w sposób mogący stanowić przeszkodę w skutecznym wykonywaniu mandatu przez Trybunał. Zasada ta nie będzie zobowiązywała państw członkowskiego do odmowy swoim obywatelom wjazdu na swoje terytorium.

Nakaz podejmowania określonych środków w celu zapobieżenia wjazdowi osobom pomagającym zbrodniarzom wojennym pozostaje bez uszczerbku dla przypadków, gdy państwo członkowskie jest związane zobowiązaniami wynikającymi z prawa międzynarodowego, a mianowicie:

● jako państwo przyjmujące międzynarodowej organizacji międzyrządowej,

● jako państwo przyjmujące międzynarodowej konferencji zwołanej przez Organizację Narodów Zjednoczonych lub pod jej auspicjami,

● na mocy umowy wielostronnej przyznającej przywileje i immunitety,

● na mocy traktatu pojednawczego z 1929 r. (traktat laterański) zawartego między Stolicą Apostolską (Państwem Watykańskim) a Włochami.

Państwa członkowskie mogą przyznawać także wyłączenia w przypadkach, gdy podróż jest uzasadniona pilną potrzebą humanitarną lub uczestnictwem w posiedzeniach międzyrządowych, w tym w posiedzeniach popieranych przez Unię Europejską lub których gospodarzem jest państwo członkowskie sprawujące przewodnictwo w OBWE, gdzie prowadzony jest dialog polityczny bezpośrednio wspierający Trybunał w wykonywaniu jego mandatu.

z dniem jej podjęcia, tj. 8 marca 2010 r.

Przepisy art. 27 ust. 1 pkt 1 i art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy z 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2005 r. nr 196, poz. 1631 z późn. zm.) nie mają zastosowania do ławników sądów powszechnych i sądów wojskowych. Zgodnie z powołaną wyżej ustawą kierownik jednostki organizacyjnej ma obowiązek określić stanowiska oraz rodzaje prac zleconych, z którymi może się łączyć dostęp do informacji niejawnych, odrębnie dla każdej klauzuli tajności. Dopuszczenie do pracy lub pełnienia służby na stanowisku albo zlecenie takiej pracy może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego (art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy). Natomiast nie mogą być dopuszczone do pracy lub pełnienia służby na stanowisku albo do wykonywania prac zleconych, z którymi łączy się dostęp do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową, osoby, które nie posiadają poświadczenia bezpieczeństwa, z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 27 ust. 2, 3, 6 i 8 ustawy (art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy).

Zachowanie polegające na niestosowaniu się do środka karnego zakazu wstępu na imprezę masową, określonego w art. 39 pkt 2c k.k., nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 244 k.k. Zgodnie z treścią art. 244 kodeksu karnego każdy, kto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania zawodu, prowadzenia działalności, prowadzenia pojazdów, wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych lub obowiązku powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania się z określonymi osobami lub zakazu opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu albo nie wykonuje zarządzenia sądu o ogłoszeniu orzeczenia w sposób w nim przewidziany, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech.

Sąd Najwyższy uznał, że brak kryminalizacji tego zachowania należy traktować jako rzeczywistą (niezamierzoną) lukę w prawie. Nie może ona być usunięta w drodze analogii legis bez naruszenia zasady nullum crimen sine lege stricta. Nie oznacza to jednak, że złamanie zakazu wstępu na imprezę masową w obowiązującym stanie prawnym nie pociągnie sprawcy do konsekwencji. W myśl art. 75 par. 2 i 3 kodeksu karnego sąd władny jest zarządzić wykonanie warunkowo zawieszonej kary, jeżeli skazany uchyla się od środka karnego albo gdy inaczej rażąco narusza porządek prawny, np. nie wykonuje obowiązku określonego w art. 41b par. 2-4 kodeksu karnego, choćby w czasie imprezy masowej nie próbował wstępu na nią.

Renta strukturalna wynikająca z ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. nr 42, poz. 386 z późn. zm.) nie jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego i pomimo zbieżności nazewnictwa nie może być utożsamiana na gruncie art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227) z rentą z tytułu niezdolności do pracy i rentą rodzinną. W sytuacji zbiegu świadczenia z tytułu renty strukturalnej oraz świadczenia emerytalnego nie występuje zatem zbieg u jednej osoby prawa do kilku świadczeń, o którym mowa w art. 95 ustawy.

Organ prowadzący postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, niezakończone do 15 listopada 2008 r. decyzją ostateczną, ma obowiązek rozważenia, czy nie zachodzą prawne przesłanki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach projektowanego przedsięwzięcia.

Nie można skarżyć bezczynności polegającej na niewszczęciu postępowania, wówczas gdy przepis prawa nie nakłada na organ takiego obowiązku i gdy nie ma podstaw do takiego działania lub polegającej na niewydaniu decyzji, gdy jakiekolwiek postępowanie administracyjne się nie toczy.

W pojęciu "interes publiczny", o którym mowa w art. 179 par. 1 Ordynacji podatkowej, mieści się także dobro prowadzonego śledztwa. Ujawnienie przestępstw i skuteczne ściganie ich sprawców, jako element bezpieczeństwa i porządku publicznego, leży bowiem w interesie całego społeczeństwa. Organ prowadzący postępowanie powinien przed wydaniem decyzji ocenić, czy ograniczenie stronie dostępu do akt sprawy jest w dalszym ciągu uzasadnione. Innymi słowy należy ustalić, czy istnieje nadal przyczyna, dla której odmówiono stronie dostępu do wybranych dokumentów.

O ile nie narusza zastrzeżeń stosowanie wynikającej z art. 30 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) sankcji sprzeciwu wobec zgłoszenia, którego braki w ogóle nie zostały przez inwestora mimo zobowiązania uzupełnione, o tyle wyłączony jest automatyzm w stosowaniu ujętej przepisem sankcji w stosunku do zgłoszenia, którego braki uzupełniono jedynie częściowo. Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4, oraz w zależności od potrzeb odpowiednie szkice i rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Z treści przepisu wynika, iż istnieje obowiązek organu architektoniczno-budowlanego wyrażenia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w przypadku nieuzupełnienia przez inwestora zgłoszenia w zakreślonym przez organ terminie. O ile jednak nie nasuwa zastrzeżeń stosowanie wynikającej z art. 30 ust. 2 prawa budowlanego sankcji sprzeciwu wobec zgłoszenia, którego braki w ogóle nie zostały przez inwestora - mimo zobowiązania - uzupełnione, o tyle wyłączony jest automatyzm w stosowaniu ujętej przepisem sankcji w stosunku do zgłoszenia, którego braki zostały uzupełnione, ale jedynie częściowo. Zważyć bowiem należy na cel instytucji sprzeciwu wobec zamiaru zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Zadaniem omawianej regulacji jest niedopuszczenie do sytuacji zastąpienia uproszczonym zgłoszeniem konieczności ubiegania się o pozwolenie na budowę na podstawie przedłożonego projektu budowlanego. Przypadki, w których z przyczyn merytorycznych organ architektoniczno-budowlany wyraża sprzeciw wobec zgłoszenia, wymienia przepis art. 30 ust. 6 i 7. Przepis art. 30 ust. 2 służy wyjaśnieniu okoliczności właściwego zakwalifikowania przez stronę robót budowlanych, objętych zgłoszeniem, do takich, które nie podlegają reżimowi pozwolenia na budowę. Stąd redakcja przepisu art. 30 ust. 2 prawa budowlanego pozostawiła uznaniu administracyjnemu zarówno potrzebę nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o odpowiednie szkice lub rysunki, jak i ocenę, czy są one wystarczające dla skontrolowania zgłoszenia.

Sąd administracyjny nie może zastępować instytucji odpowiedzialnych za realizację programów operacyjnych w ocenianiu wniosku o dofinansowanie. To właściwa instytucja dokonuje takiej oceny, natomiast sąd administracyjny, w ramach przyznanych mu kompetencji, może i powinien skontrolować jej zgodność z prawem. Kontrolując prawidłowość wydanej przez właściwą instytucję oceny wniosku o dofinansowanie, sąd winien wziąć pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie w ramach poszczególnych programów operacyjnych procedur wyłaniania projektów. Wyznacznikiem prawidłowości wydanej oceny, obok zachowania wymogów proceduralnych, jest jej rzetelność i bezstronność.

Kolumnę przygotował Adam Makosz