Nierówności społeczne w polityce reform. Jak różne grupy oceniają koszty zmian?

Zmiany pensji minimalnej, stawki VAT czy składki zdrowotnej jednych dotykają mniej, drugich zaś bardziej. Aby ocenić, jakie są koszty danej reformy, nie tylko potrzebujemy oszacować, ile każdy z nas stracił albo zyskał, lecz także musimy wziąć pod uwagę, ile znaczy dla społeczeństwa każdy obywatel.

Pierwszym pomysłem – na którym bazowano przez lata – jest traktowanie każdego tak samo. Jednak niedawno ekonomiści zaczęli alarmować, że ważne są nie tylko efektywność reform, lecz także aspekt nierówności społecznych. Krótko mówiąc: dodatkowy 1 tys. zł dla prezesa korporacji nie będzie tyle samo wart co 1 tys. zł dla osoby zarabiającej najniższą krajową. Intuicyjnie czujemy, że większą wagę winniśmy przypisać do tych najbardziej potrzebujących. W ekonomii nazywamy to wagami dobrobytu społecznego; wskazują one, jak bardzo społeczeństwo ceni zapewnienie dodatkowego złotego/euro/dolara konsumpcji konkretnej osobie zarabiającej określony dochód.