nierówności społeczne

Partie próbują się przypodobać „medianowemu” wyborcy, starając się dać mu jak najniższe podatki i większe transfery, a mniej troszczą się o najbiedniejszych.

Badania, m.in. Pawła Bukowskiego, pokazują, że poziom nierówności mamy na pewno dużo wyższy niż to, co pokazuje, który opiera się na ankietach. Wynika to z tego, że zamożniejsi ankietowani, zwłaszcza przedsiębiorcy, po prostu odmawiają GUS-owi odpowiedzi- mówi Michał Brzeziński, dr hab., prof. Wydziału Nauk Ekonomicznych UW.

Koronawirus miał demokratyczny charakter, bo przynajmniej teoretycznie każdy był podobnie narażony na zakażenie. W przeszłości mieliśmy już pandemie i katastrofy powodujące ogromną liczbę ofiar, a przy tym zmniejszające nierówności. Przypuszczenia, że taki skutek przyniesie również COVID-19, możemy już włożyć między bajki, bo pierwsze dane z Polski tego nie pokazują.

W najbliższym czasie będziemy obserwować rosnącą frustrację dużej części społeczeństwa i kryzys zaufania do instytucji państwowych, które sobie nie radzą z fundamentalnymi problemami występującymi w trakcie pandemii. To zagrożenia, o których rozmawiamy niewiele, ale one mogą za chwilę ujawnić swoją destrukcyjną moc, dlatego tak bardzo potrzebujemy nowych liderów i nowej narracji politycznej.  Z Wojciechem Paczosem rozmawia Kacper Leśniewicz.

Ciemno, zimno, pusto. Tak skrótowo brzmią trochę złośliwe stereotypy lub wyobrażenia o krajach nordyckich. Jednak w Rankingu Szczęścia państwa te od lat zajmują czołowe pozycje. Warto zwrócić uwagę na przyczyny tego fenomenu.

Wiele się mówi w ostatnich latach o nierównościach ekonomicznych w krajach bogatego Zachodu. A jak sytuacja wygląda na obrzeżach najbardziej uprzemysłowionych gospodarek globu?

Wprowadzenie na Litwie euro przed pięcioma latami spowodowało wzrost cen, ale także wynagrodzeń. Ekonomiści wskazują, że nowa waluta pozytywnie wpłynęła na wzrost gospodarczy, jednak socjolodzy podkreślają pogłębiające się nierówności społeczne.

Intrygująca praca brytyjskiego historyka gospodarki Neila Cumminsa pokazuje, że przekonanie o znaczącym spadku nierówności majątkowych w okresie powojennym może być tylko złudzeniem.

Nad Sprewą trwają przygotowania do sobotnich uroczystości. W weekend światowi liderzy, w tym prezydent Andrzej Duda, zjadą do stolicy Republiki Federalnej Niemiec, aby wziąć udział w obchodach rocznicy upadku muru berlińskiego. 30 lat temu, wieczorem 9 listopada 1989 r., straż graniczna Niemieckiej Republiki Demokratycznej na rozkaz partyjnej nomenklatury podniosła szlaban na przejściu dzielącym komunistyczny wschód i demokratyczny zachód. W kolejnych godzinach otwarto także inne przejścia między NRD a RFN. Tłumy ludzi błyskawicznie skorzystały z nowych możliwości.

Nierówności dochodowe w Polsce się pogłębiają. Liczba najbogatszych rośnie o jedną czwartą w ciągu roku, a w tym czasie zwiększa się zasięg ubóstwa.

Sprawiedliwość społeczną wpisaliśmy sobie w konstytucję jako zasadę fundamentalną dla ustroju, ale system, w którym żyjemy, jest jej zaprzeczeniem. Czas to zmienić.

Tradycyjnie w drugiej połowie stycznia Oxfam opublikował swój coroczny raport o nierównościach. Myślą przewodnią raportu jak zwykle stał się alarmistyczny slogan, że najbiedniejsza połowa ludzkości ma taki sam majątek jak kilkadziesiąt najbogatszych osób na świecie (26 według tegorocznych szacunków). W świecie tak rażących dysproporcji to nierówności, zdaniem autorów, odpowiadają za wszystkie bolączki świata.

Czy rosnące rozwarstwienie to cena, jaką trzeba zapłacić za rozwój gospodarki? Wcale nie.

W jakiej definicji skromności i umiaru mieści się nabycie dwóch sąsiadujących ze sobą olbrzymich domów w Waszyngtonie, które po połączeniu w jeden budynek ustępować będą w tym mieście kubaturą jedynie prezydenckiemu pałacowi Donalda Trumpa? W żadnej.

Polska mimo podobnego poziomu rozwoju gospodarczego odstaje pod względem nierówności dochodowych od innych krajów regionu.

Historia zatoczyła koło. Kraje, które były liderami walki o niwelowanie społecznych nierówności, będą je teraz pogłębiać. I to, o paradoksie, dlatego że część odrzuconych obywateli tych państw ma dość innych, odrzuconych jeszcze bardziej.

Na świecie wciąż narastają nierówności społeczne, a decydenci na Forum Ekonomicznym w Davos nie potrafią znaleźć na to recepty - mówi PAP prof. Elżbieta Mączyńska. Jak dodaje, nie chodzi o wspieranie trendów socjalistycznych, ale o ochronę rynku i gospodarki.

Dlaczego Niemcy mają mniejszy problem z nierównościami niż na przykład Amerykanie? Okazuje się, że zawdzięczają to... nam. Nam to znaczy Polsce. A właściwie regionowi Europy Środkowo-Wschodniej. Ale po kolei.