Migracje, narracje

Pan Marek (imię zmienione na prośbę zainteresowanego), emerytowany nauczyciel z prowincji, ma profil na Facebooku. Podobny do tysięcy innych. Wrzuca tam zazwyczaj zdjęcia swojego psa, dłuższe komentarze o sukcesach wędkarskich, czasami coś o polityce, ewentualnie przypadkowo znalezione w necie ciekawostki „z kraju i ze świata”, mniej lub bardziej zabawne. Niekiedy – powodowany zapewne empatią i dobrą wolą – udostępnia także informacje o zrzutkach na szczytne cele albo o poszukiwaniu zaginionych osób i zwierząt. Te jego wpisy zbierają najczęściej po kilka komentarzy i kilkanaście reakcji w postaci lajków, serduszek i uśmiechniętych buziek, głównie od tych samych znajomych – członków rodziny, sąsiadów, kumpli znad rzeki oraz dawnych kolegów z pracy i uczniów.

Parę dni temu, niewątpliwie poruszony do głębi, pan Marek udostępnił z jakiegoś obcego profilu na FB zdjęcie ślicznej dziewczyny z opisem informującym o jej aspiracjach naukowych i o jej tragicznej śmierci. O tym, jak młody Wenezuelczyk napadł ją w nocy na toruńskiej ulicy i co jej zrobił (ze szczegółami, których prokuratura nie potwierdza). Wkrótce pod tym wpisem pojawiło się kilkadziesiąt komentarzy, zamieszczonych przez zupełnie obcych ludzi, zawierających jednak bardzo podobny przekaz: winę za tragedię ponosi „rudy folksdojcz”, który na polecenie „globalistów, żydków i unijczyków” masowo ściąga do Polski imigrantów, głównie po to, by nas wszystkich wymordowali. I że każdy, kto na tego „zbrodniarza i jego szajkę” głosuje, jest albo głupcem, albo ostatnią świnią. W obu przypadkach staje się współwinnym, zdrajcą narodu i grabarzem Ojczyzny.

Identyczne epitety i sformułowania pojawiały się raz po raz, różnica dotyczyła jedynie kolejności ich użycia i pewnych drugorzędnych dodatków. Żaden z autorów nie był znajomym p. Marka, żaden nie obserwował wcześniej jego profilu ani nie wykazał na nim jakiejkolwiek aktywności. Tylko kilkanaście z tych kont od biedy sprawiało wrażenie realnych, miało w miarę wiarygodne zdjęcie i nazwisko właściciela, takiż opis i historię dłuższą niż trzy lata. Miały też dość podobne wcześniejsze wpisy na osi czasu: w różnym natężeniu i konfiguracji przewijały się tam wątki antyukraińskie, antyszczepionkowe, dotyczące przeróżnych teorii spiskowych, potępiające „ideologię LGBT”, a także wychwalające polityków szeroko pojętej prawicy (nie tylko polskiej). Wśród pozostałych „autorów” dominowały profile w różny sposób „upośledzone” – założone bardzo niedawno, posługujące się dziwnymi pseudonimami (nierzadko anglojęzycznymi lub sugerującymi pochodzenie orientalne), bez zdjęć lub z jakimiś przypadkowymi fotkami modelek. W większości – bez własnych wpisów na osi.

Już odrobina wiedzy i doświadczenia w zakresie funkcjonowania mediów społecznościowych pozwalała postawić diagnozę: oto mamy podręcznikową, planową akcję z wykorzystaniem jakiejś farmy trolli, gdzie mechanizmy AI wykrywają udostępnienie przez Bogu ducha winnego internautę „zadanej” treści, a następnie dokonują informacyjnej inwazji. Nihil novi sub sole… Jak się okazuje, nie dla każdego.