Socjologia na czterech łapach

Émile Durkheim, ojciec założyciel socjologii, opublikował w 1897 roku przełomową pracę "Samobójstwo" - odwoływała się ona wprost do danych statystycznych i pozostała na długie dziesięciolecia wzorcem socjologicznej monografii. Najważniejszy był jednak sposób potraktowania tematu - Durkheim nie patrzył na zachowania suicydalne przez pryzmat indywidualnych życiowych tragedii, interesowało go coś innego: ich typologia i zmiany częstości występowania. W ten sposób doszedł do wniosku, że przynajmniej część aktów samobójczych można potraktować jako dobrą miarę społecznej spójności. Postawił hipotezę, że zwiększenie się liczby samobójstw jest dowodem na postępujący rozkład więzi i wzrost poczucia dezorientacji u jednostek. Te zjawiska nazwał zbiorczo anomią, stanem właściwym społeczeństwom podlegającym gwałtownym transformacjom, gdy stare normy przestały już funkcjonować, a nowe, wyznaczające ludziom klarowne kierunki i sens działania, jeszcze nie powstały. Durkheim miał rację - samobójstwa do dziś są jednym z pierwszych tropów, jakimi podąża każdy socjolog badający społeczeństwa ogarnięte kryzysem.