Cała epoka oparta na miedzi
Umiejętność wytapiania rodzimych metali, a zwłaszcza miedzi, stanęła u progu jednej z licznych rewolucji, jaką przeszła ludzkość w swej długiej historii. Jej stop z 10-proc. dodatkiem cyny – brąz – dał nazwę całej epoce w dziejach cywilizacji. Nastąpiła ona po epoce kamienia, a zastąpiła ją po bez mała 3 tys. lat epoka żelaza. Epoka brązu zaczęła się ok. roku 3500, a zakończyła się ok. r. 700. Wszystko przed naszą erą, rzecz jasna.
Uczeni nie są w stanie określić, kiedy i gdzie wynaleziono brąz i przypuszczają, że stało się to w kilku miejscach jednocześnie. Przy czym to „jednocześnie” liczone jest w setkach, jeśli nie tysiącach lat. Najstarsze znaleziska z miedzi pochodzą z Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja: Cayonu i Catal Huyuk) i Iranu (Ali Koc) i mają ponad 9 tys. lat. Są to ozdoby upiększone cząstkami miedzi. W tym czasie materiał ten był znajdowany i wydobywany z naturalnych złóż czystej miedzi.
Wiadomo, że już w piątym tysiącleciu przed naszą erą zaczęto wytapiać miedź z rud i produkować z niej pierwsze narzędzia, broń i ozdoby. W tym czasie jednak miały one znaczenie marginalne, w powszechnym użyciu były wszak znacznie trwalsze narzędzia wyrabiane z kamienia, krzemienia, rogów i kości. Wiemy o tym dzięki archeologom. To oni znaleźli miedziany topór w okolicach Hajdúdorog na Węgrzech. W Egipcie odkryli cały warsztat z kominem i rurami napowietrzającymi oraz ozdobne figurki miedziane, a systemy odwadniające wykonane z kutej blachy miedzianej znajdowano w świątyniach. Już w trzecim tysiącleciu p.n.e. Egipcjanie organizowali państwowe kopalnie miedzi na półwyspie Synaj i opanowali technikę lutowania blach miedzianych. W Polsce ślady rodzimego odlewnictwa i kucia miedzi odkryto w Złotej k. Sandomierza. Ten okres przejściowy uczeni nazywają Chalkolitem od greckich słów chalkós – miedź i lithos – kamień (albo też eneolitem lub po prostu – epoką miedzi).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.