6 sposobów na dodatkowe pieniądze na wychowanie dziecka

Każdy rodzic, któremu urodzi się dziecko, ma prawo do becikowego, czyli jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Wynosi ono 1 tys. zł i jest niezależne od dochodów osiąganych przez rodziców. Aby otrzymać becikowe, rodzic musi złożyć w gminie wniosek w ciągu roku od urodzenia dziecka. Musi do niego dołączyć odpowiednie dokumenty, m.in. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, oświadczenie, że drugi z rodziców nie otrzymał tego świadczenia, oraz zaświadczenie wystawione przez lekarza lub położną potwierdzające wykonanie przez przyszłą matkę jednego badania lekarskiego w trakcie ciąży. Od 1 stycznia 2012 r. zaświadczenie będzie musiało spełniać bardziej rygorystyczne wymagania i stwierdzać, że ciężarna była objęta opieką od 10. tygodnia ciąży do porodu. O becikowe mogą się też ubiegać opiekunowie prawni lub opiekunowie faktyczni dziecka, a wniosek powinni złożyć w ciągu roku od objęcia opieką lub przysposobienia dziecka.

Ponadto rodzice, których dochody nie przekraczają 504 zł lub 583 zł miesięcznie i którzy są uprawnieni do zasiłku rodzinnego na to dziecko, mają prawo do jednorazowego dodatku na urodzenie dziecka, które też wynosi 1 tys. zł. Również w przypadku dodatku czas na złożenie wniosku wynosi rok od urodzenia dziecka i trzeba do niego dołączyć zaświadczenie lekarskie. Zarówno becikowe, jak i dodatek są wypłacane na każde dziecko urodzone w trakcie jednego porodu.

Dodatkowo niektóre gminy z własnych środków wypłacają trzecie świadczenie, tzw. gminne becikowe, rodzicom, którzy mieszkają na jej terenie. Szczegółowe kryteria udzielania tego wsparcia określa w uchwale rada gminy. Część z nich nie wprowadza na przykład kryterium dochodowego, więc świadczenie jest wypłacane prawie wszystkim rodzicom.

Podstawową formą wsparcia dla rodziców wychowujących dzieci są zasiłki rodzinne. Ich przyznanie jest uzależnione od tego, czy dochody członków rodziny spełniają kryterium dochodowe, które wynosi 504 zł miesięcznie lub 583 zł, gdy w rodzinie wychowuje się niepełnosprawne dziecko. Zasiłek jest wypłacany do ukończenia przez dziecko 18 lat, ale od tej zasady są wyjątki. Jeżeli dziecko kontynuuje naukę w szkole, zasiłek przysługuje do 21. roku życia, a do 24 lat, jeżeli dziecko jest niepełnosprawne, ale uczy się w szkole lub w szkole wyższej. Wysokość zasiłku jest związana z wiekiem dziecka i wynosi 68 zł do ukończenia przez dziecko 5 lat, 91 zł na dziecko w wieku 6 - 18 lat oraz 98 zł dla dzieci w wieku 18 - 24 lat.

Zasiek jest przyznawany na czas trwania okresu zasiłkowego, który rozpoczyna się 1 listopada i kończy 31 października następnego roku kalendarzowego.

Rodzice wychowujący dwójkę dzieci ubiegali się we wrześniu tego roku w gminie o zasiłek. Po obliczeniu osiągniętych przez nich dochodów z 2009 r. okazało się, że przekraczają oni kryterium dochodowe. Jednak od stycznia 2011 r. jeden z rodziców nie będzie już zatrudniony. Jeżeli rodzice jeszcze raz złożą wniosek, gmina odejmie kwotę dochodu utraconego. Prawo do tego świadczenia można też zyskać po urodzeniu kolejnego dziecka, bo dochód rodziny jest dzielony przez większą liczbę jej członków.

Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki, których przyznanie często zależy od spełnienia dodatkowych warunków. Pierwszym z nich jest dodatek związany z urodzeniem dziecka w wysokości 1 tys. zł. Następny dodatek w wysokości 400 zł miesięcznie przysługuje rodzicowi przebywającemu na urlopie wychowawczym. Specjalny dodatek może otrzymywać też samotny rodzic, wynosi on 170 zł miesięcznie lub 250 zł, gdy dziecko jest niepełnosprawne. Przepisy przewidują też dodatek dla wielodzietnej rodziny w wysokości 80 zł na trzecie i kolejne dziecko uprawnione do zasiłku oraz dodatek na kształcenie i rehabilitację niepełnosprawnego dziecka. Wynosi on 60 zł miesięcznie do ukończenia przez dziecko 5 lat oraz 80 zł dla dziecka w wieku 5 - 24 lata.

Gdy dziecko rozpoczyna naukę w szkole, rodzicowi przysługuje jednorazowy dodatek wynoszący 100 zł na wyprawkę szkolną. Może też otrzymywać dodatek na dojazd do szkoły w wysokości 50 zł lub 90 zł, gdy dziecko mieszka w miejscowości, w której jest siedziba szkoły.

Rodzina z trójką dzieci ubiega się o przyznanie zasiłków. W październiku najstarsze dziecko rozpoczęło naukę w szkole wyższej. Gmina odmówiła przyznania na to dziecko zasiłku i dodatku z tytułu wielodzietności, który rodzina otrzymywała w poprzednim okresie zasiłkowym. Jest to spowodowane tym, że warunkiem przyznania tego dodatku nie jest posiadanie trójki dzieci, ale posiadanie trójki dzieci, z których każde jest uprawnione do zasiłku.

Rodzic, który pracuje w jednym z krajów UE, ma prawo do otrzymywania zasiłku na dziecko z tego kraju. Zwykle jest on zdecydowanie wyższy niż w Polsce, stąd warto sprawdzić jego wysokość za granicą i tam postarać się o wsparcie. W takich przypadkach stosowane są przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Służą one ustaleniu, który z krajów jest właściwy do wypłaty świadczeń na dzieci. Zgodnie z podstawowymi jej zasadami pierwszeństwo w wypłacie świadczeń ma kraj pracy rodzica, jeżeli więc jeden z nich pracuje np. w Francji, a drugi został z dziećmi w Polsce i jest bezrobotny, zasiłki na dzieci będzie wypłacać Francja.

Natomiast gdy obydwoje rodzice pracują, decyduje miejsce pobytu rodzica z dziećmi. Jeżeli dzieci przebywają w Polsce, to gmina będzie wypłacać świadczenia. W związku z różnicą w wysokości zasiłków w krajach UE (np. w Irlandii wynosi 150 euro, w Niemczech 184 euro) rodzic może ubiegać się o wyrównanie wysokości zasiłku z tego drugiego kraju.

Rodzic, który pracuje w Anglii, ubiega się tam o zasiłek na dziecko (wynosi 20 funtów tygodniowo), które z matką zostało w Polsce. Wniosek na unijnym formularzu z serii F, jest wysyłany do Polski, do regionalnego ośrodka polityki społecznej (ROPS). ROPS sprawdza wtedy w gminie sytuację rodziny. Jeżeli okaże się, że matka pobiera zasiłki, a nie jest zatrudniona, to na podstawie decyzji ROPS krajem uprawnionym do wypłaty zasiłku będzie Anglia.

Rodzice, którzy wychowują dziecko z orzeczoną niepełnosprawnością, mają prawo do specjalnych świadczeń opiekuńczych. Należą do nich zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne i przysługują wszystkim rodzicom niezależnie od osiąganych dochodów. Zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie przysługuje w celu częściowego pokrycia kosztów wynikających z zapewnienia opieki niepełnosprawnemu dziecku. Zasiłek ten przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, które posiada orzeczenie o niepełnosprawności, oraz dziecku, które skończyło 16 lat, ale ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym.

Natomiast świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie jest wypłacane opiekunowi dziecka. Przysługuje ono matce, ojcu lub innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z pracy, aby opiekować się dzieckiem z orzeczoną niepełnosprawnością.

Aby otrzymywać świadczenia opiekuńcze, rodzic musi do wniosku dołączyć orzeczenie dokumentujące niepełnosprawność dziecka, które jest wydawane przez powiatowe zespoły do orzekania o niepełnosprawności. Ponieważ świadczenia te są niezależne od osiąganych przez rodziców dochodów, nie są przyznawane na okres zasiłkowy, ale na czas nieokreślony lub czas określony w orzeczeniu. W takim przypadku rodzic musi ponownie wystąpić do zespołu orzekającego o ustalenie niepełnosprawności. Świadczenie i zasiłek nie będą jednak przyznane, jeżeli rodzic umieści dziecko w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, np. placówce opiekuńczo-wychowawczej, domu pomocy społecznej, pod warunkiem że nie będą oni ponosić żadnych kosztów związanych z pobytem tam dziecka.

Na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty uczniom, których rodzice znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, przysługuje pomoc o charakterze socjalnym. Zalicza się do niej stypendium szkolne oraz zasiłek szkolny. Regulamin udzielania pomocy materialnej określa rada gminy. Jednak ogólne zasady są zawarte w przepisach. Wskazują, że o stypendium mogą się ubiegać rodzice, których dochody nie przekraczają 351 zł. Natomiast miesięczna wysokość stypendium nie może być niższa niż 80 proc. oraz wyższa niż 200 proc. zasiłku rodzinnego, który przysługuje na dziecko w wieku 6 - 24 lata. Wynosi on 91 zł, stąd kwota stypendium może wynosić od 72,8 zł do 182 zł.

Drugie ze świadczeń pomocy materialnej, czyli zasiłek szkolny, przysługuje uczniowi, który znajduje się w przejściowo trudnej sytuacji z powodu zdarzenia losowego. Jego wysokość jednorazowo nie może przekroczyć kwoty stanowiącej pięciokrotność zasiłku rodzinnego dla dzieci w wieku szkolnym, tj. 455 zł.

Rodzic wychowujący dwójkę dzieci, które uczęszczają do II i V klasy szkoły podstawowej, złożył w sierpniu wniosek w szkole o przyznanie stypendium szkolnego. Dodatkowo rodzic chce też otrzymać dofinansowanie do zakupu podręczników przewidziane w rządowym programie wyprawki szkolnej. Szkoła informuje go, że zgodnie z jego zasadami na obecny rok szkolny dofinansowanie może być przyznane tylko na młodsze dziecko. Wyniesie 170 zł.

michalina.topolewska@infor.pl