Europejski Fundusz Społeczny to wsparcie przede wszystkim dla młodych

@RY1@i02/2014/083/i02.2014.083.18300270i.802.jpg@RY2@

fot. wojtek górski

Paweł Orłowski, wiceminister infrastruktury i rozwoju

W ogólnej kwocie 82,5 mld euro, jaką wynegocjowaliśmy na lata 2014-2020, Europejski Fundusz Społeczny to ok. 12,8 mld euro. Zapewne po raz ostatni ta kwota będzie tak wysoka. Co zmieni się w sposobie jej wydawania?

Musimy ją mądrze i efektywnie zainwestować. Większość środków w latach 2014-2020 będzie wydawane na poziomie regionalnym, aby szybko i adekwatnie odpowiadać na zdiagnozowane na danym obszarze potrzeby. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, jako instytucja zarządzająca krajowym Programem Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój, będzie dysponowało sumą ponad 4,4 mld euro łącznie z pieniędzmi Inicjatywy na rzecz zatrudnienia osób młodych.

Środki europejskie mają stać się kołem zamachowym naszej gospodarki - pobudzić przedsiębiorczość i innowacyjność, dać ludziom nowe szanse oraz możliwości zatrudnienia i edukacji. Nie chodzi bowiem o jak najszybsze wydawanie unijnych pieniędzy, ale o ich długofalowe inwestowanie.

Jak zatem będą inwestowane środki EFS przeznaczone na aktywizację osób bez pracy?

Większy nacisk położony zostanie na diagnozę potrzeb uczestników projektów i dostosowanie do nich instrumentów aktywizacji zawodowej, najbardziej skutecznych oraz gwarantujących trwały efekt zatrudnienia. Niezwykle istotna jest kompleksowość udzielanego wsparcia, a więc łączenie pośrednictwa, doradztwa i szkoleń z odpowiednimi stażami, dotacjami, subsydiowaniem zatrudnienia. Kluczem do skutecznej aktywizacji jest z pewnością nawiązanie współpracy z pracodawcami z danego regionu i dostosowanie pomocy do ich potrzeb i profilu działalności, np. w ramach zawiązywanych trójstronnych umów szkoleniowych.

Kogo obejmie wsparcie?

Pomoc nadal będzie się koncentrować na wybranych grupach, znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy, zwłaszcza osobach młodych, długotrwale bezrobotnych, niepełnosprawnych i po 50. roku życia. Szczególnym wsparciem będą objęci ludzie w wieku 15-24 lata. Środki na ten cel będą pochodzić z unijnej inicjatywy na rzecz zatrudnienia osób młodych i zostaną uzupełnione o ok. 1 mld euro z polskiej puli EFS. Działania na rzecz osób w wieku 15-24 lata będą realizowane w całości na poziomie krajowym, w ramach PO WER. Pozwoli to na koordynację działań oraz stworzenie jednolitej oferty pomocy dla wszystkich młodych, a nie tylko tych mieszkających w 10 województwach kwalifikujących się do wsparcia na mocy kryteriów wskazanych w inicjatywie.

Wsparcie w zakresie aktywizacji zawodowej będzie się opierało głównie na instrumentach i usługach wskazanych w znowelizowanej ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skorzystają na tym przede wszystkim młodzi, którzy będą mogli sięgnąć po pomoc np. w formie bonów stażowych, szkoleniowych czy zatrudnieniowych. Rewolucja czeka nas w odniesieniu do szkoleń skierowanych do przedsiębiorców i ich pracowników.

Na czym będzie polegać?

Punktem wyjścia jest założenie, że system powinien być maksymalnie prosty, przyjazny i opierać się na popycie. Powinien zapewniać przedsiębiorcy narzędzia do samodzielnego podejmowania decyzji szkoleniowych, bo to on wie najlepiej, jakich szkoleń potrzebuje i jakie kompetencje pracowników chce rozwijać. Takim rozwiązaniem może być np. bon edukacyjny, promesa, czy też refundacja kosztów usługi szkoleniowej.

Program Operacyjny Kapitał Ludzki miał kilka sztandarowych działań, np. dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Na jakich zasadach będzie to kontynuowane w PO WER?

Rzeczywiście, wsparcie na uruchomienie własnej firmy jest jedną z najpopularniejszych form aktywizacji zawodowej oferowanych w PO KL. Środki na ten cel otrzymało już ponad 187 tys. osób. Około 15 proc. mikroprzedsiębiorstw zarejestrowanych w Polsce w ostatnich trzech latach zostało utworzonych przy zaangażowaniu funduszy EFS. Podstawową zaletą tych dotacji jest tworzenie nowych miejsc pracy. Działania te będą kontynuowane także w nowej perspektywie w programach regionalnych. Jednocześnie szerzej będą wykorzystywane instrumenty zwrotne z uwagi na ich większą efektywność niż jednorazowa pomoc.

Dotychczas EFS kojarzył się głównie ze szkoleniami. Czy to się zmieni?

Perspektywa finansowa 2014-2020 stwarza nowe możliwości wykorzystania środków EFS. W umowie partnerstwa, której zapisy negocjujemy z Komisją Europejską, zaproponowaliśmy przeznaczenie funduszy EFS na wsparcie usług społecznych ważnych z punktu widzenia zapobiegania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu oraz walki z nimi. Założyliśmy, że brak dostępu do pewnych usług wyklucza ze społeczeństwa. Dlatego m.in. chcemy wesprzeć rozwój usług opiekuńczych dla osób starszych czy niepełnosprawnych.

Na czym będzie to polegać?

Rozwijane będą różne formy dziennego pobytu, a także usługi świadczone w ich domach (dla niepełnosprawnych tzw. mieszkalnictwo wspierane), takie jak pomoc w codziennych obowiązkach lub specjalistyczna, np. rehabilitanta, czy pielęgniarki. Wsparcie dla rodzin w trudnej sytuacji życiowej będzie odbywać się za pomocą różnorodnych instrumentów, m.in. usług asystenta rodziny, opiekuńczo-wychowawczych i socjalizacyjnych w placówkach wsparcia dziennego, usług poradnictwa specjalistycznego, rodzinnego, psychologicznego, prawnego. Większość tych działań sfinansują programy regionalne dzięki podjętej decyzji o decentralizacji zarządzania EFS. Z kolei w PO WER będziemy pracować nad rozwiązaniami mającymi poprawić funkcjonowanie całego systemu, np. pomocy osobom niesamodzielnym. Opracowywane będą standardy usług, wymagania i kwalifikacje potrzebne do pracy w charakterze opiekunów.

Rozmawiała Beata Lisowska