Poradnia oświatowa

• Co powinien zrobić organ prowadzący, gdy dyrektor otrzymał orzeczenie lekarskie o niezdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku
• Czy nauczyciel pracujący w dwóch szkołach może korzystać z zapomogi zdrowotnej z funduszu zdrowotnego w obu tych placówkach
• Czy osoba, która nie jest nauczycielem, pracuje w godzinach ponadwymiarowych, czy nadliczbowych

Niezdolność nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy, orzeczona przez lekarza medycyny pracy, stanowi podstawę obligatoryjnego rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem na mocy art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela (dalej: KN). Regulacja ta odnosi się do nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania oraz na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 23 ust. 1 pkt 3 i art. 27 ust. 3 KN). Jeśli zatem lekarz przeprowadzający badanie okresowe lub kontrolne wyda orzeczenie o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy, to stosunek pracy z nauczycielem należy obligatoryjnie rozwiązać z końcem miesiąca, w którym pracodawca szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy (art. 23 ust. 2 pkt 3 KN). Podkreślić trzeba, że podstawę do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem stanowi orzeczenie lekarskie, które stało się ostateczne, a więc orzeczenie, od którego nie przysługuje wniosek o ponowne przeprowadzenie badania. Ostatecznym orzeczeniem lekarskim są:

• orzeczenie lekarza medycyny pracy w przypadku, gdy upłynął siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania i odwołanie takie nie zostało złożone;
• orzeczenie wydane po rozpatrzeniu odwołania i przeprowadzeniu ponownego badania przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy (por. par. 5 rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy).

Dodać należy, że z uwagi na specyfikę sytuacji, w której dochodzi do rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 KN, przepisy nie przewidują obowiązku dokonania konsultacji ze związkami zawodowymi zamiaru rozwiązania z nauczycielem umowy o pracę w tym trybie. Rozwiązując z nauczycielem stosunek pracy na podstawie art. 23 KN pracodawca nie jest zobowiązany do konsultacji ze związkami zawodowymi (wyrok SN z 5 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 495/97). Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 3 KN rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 KN nie wymaga wypowiedzenia, gdyż stosunek pracy nauczyciela ulega obligatoryjnemu rozwiązaniu w przypadku zajścia określonego zdarzenia. Pracodawca powinien poinformować pracownika na piśmie o rozwiązaniu stosunku pracy, wskazując podstawę prawną ustania stosunku pracy oraz datę zakończenia stosunku pracy. Zasadą jest, że za pracodawcę, będącego jednostką organizacyjną, czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba (art. 3¹ k.p.). Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (dalej: u.p.o.) w przypadku szkół prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego w stosunku do dyrektora szkoły czynności z zakresu prawa pracy wykonuje organ jednostki samorządu terytorialnego, prowadzącej szkołę. Oznacza to, że za szkołę, jako pracodawcę, przy zatrudnianiu i zwalnianiu dyrektora szkoły działa organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego – w przypadku gminy wójt (burmistrz, prezydent miasta). Należy przy tym wskazać, że nawiązanie/rozwiązanie stosunku pracy jest kategorią odrębną od powołania/odwołania na stanowisko dyrektora szkoły, tzn. akt powołania nie kreuje stosunku pracy, a akt odwołania nie oznacza ustania stosunku pracy. Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące odwołania dyrektora z zajmowanego stanowiska, to wskazać należy na art. 66 u.p.o., który określa przesłanki odwołania. Zauważyć należy, że art. 66 u.p.o. nie wymienia wprost niezdolności nauczyciela do pracy jako przesłanki odwołania dyrektora ze stanowiska. Jednakże w przypadku rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem oznacza to brak podstaw prawnych do dalszego zajmowania stanowiska dyrektora szkoły. Funkcję dyrektora szkoły pełnić może tylko nauczyciel, czyli osoba zatrudniona w danej szkole na stanowisku nauczyciela.