Utrata prawa do dodatku funkcyjnego automatycznie obniża wynagrodzenie chorobowe zatrudnionego

Wynagrodzenie chorobowe za 4 dni zwolnienia lekarskiego przypadającego w styczniu należy obliczyć, biorąc za podstawę tylko wynagrodzenie zasadnicze, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71 proc. tego wynagrodzenia, czyli części składek na ubezpieczenia społeczne potrącanych z dochodu pracownika. Dodatek funkcyjny pomija się, gdyż - jak wynika z pytania - od 1 stycznia został zniesiony i nie przysługuje za okres, za który należne jest wynagrodzenie chorobowe. [przykład 1]

Pobory z ostatnich 12 miesięcy

Podstawę wymiaru zarówno zasiłku z ubezpieczenia społecznego, jak i wynagrodzenia chorobowego płatnego ze środków pracodawcy, ustala się z wynagrodzenia pracownika, wypłaconego mu za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Chodzi tu o wynagrodzenie średnie miesięczne i to ono stanowi podstawę świadczenia chorobowego.

Czasem trzeba ustalić podstawę z okresu krótszego niż rok. Tak jest, gdy np. pracownik ma w firmie krótszy staż pracy. Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych zatrudnienia, podstawę wymiaru wynagrodzenia (zasiłku chorobowego) ustala się, przyjmując przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.

Jednak miesiąc, w którym pracownik został zatrudniony od pierwszego roboczego dnia miesiąca, traktuje się jako pełny kalendarzowy miesiąc zatrudnienia i wynagrodzenie za ten miesiąc przyjmuje się do ustalenia podstawy zasiłkowej. Oznacza to, że gdy pracownik został zatrudniony w miesiącu, którego pierwszy dzień lub pierwsze dni są dniami wolnymi od pracy, np. przypada święto, niedziela lub sobota, i w związku z tym pracownik faktycznie podjął pracę w najbliższy roboczy dzień tego miesiąca, to dla celów zasiłkowych jest to pełen miesiąc zatrudnienia, a tym samym ubezpieczenia.

W sytuacji opisanej w pytaniu do ustalenia styczniowej podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego przyjąć więc należy średnią płacę za okres listopad - grudzień 2011 r.

Dodatek także w miesiącu choroby

W przepisach zasiłkowych obowiązuje zasada, że składników wynagrodzenia przysługujących w myśl umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, tylko do określonego terminu nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego za okres po tym terminie.

To samo dotyczy odpowiednio składników wynagrodzenia, których wypłaty zaprzestano na podstawie układu zbiorowego pracy lub przepisów o wynagradzaniu. Innymi słowy, składniki wynagrodzenia przysługujące zgodnie z umową o pracę lub innym aktem nawiązującym stosunek pracy do określonego terminu, uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego tylko za okres przypadający do tego terminu.

Na takich samych zasadach traktuje się wynagrodzenie z umowy-zlecenia zawartej z własnym pracodawcą, która trwała tylko przez jakiś czas i np. rozwiązała się przed miesiącem choroby. Takie wynagrodzenie trzeba będzie ominąć. [przykład 2]

Gdy w zakładzie pracy zapadnie decyzja o zaprzestaniu wypłaty danego składnika wynagrodzenia od określonej daty, podstawę wymiaru wynagrodzenia przysługującego za okres od tej daty, ustala się z pominięciem tego składnika, chyba że ten składnik wynagrodzenia zostanie włączony w całości lub w części do innego lub zamieniony na inny składnik płacowy. Wówczas składnik ten nadal powinien być uwzględniany w podstawie wymiaru.

PRZYKŁAD 1

W rachunkach uwzględniono tylko prowizję

W opisanej w pytaniu sytuacji podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego należy ustalić z okresu listopad - grudzień 2011 r. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje za niezdolność do pracy przypadającą w styczniu, kiedy dodatku funkcyjnego już nie ma. Zatem chorobowe zostanie policzone tylko z pensji prowizyjnej.

● podstawa wymiaru z wynagrodzenia za listopad i grudzień 2011 r.:

4536 zł + 5272 zł = 9808 zł 9808 zł / 2 = 4904 zł 4904 zł - 13,71 proc. = 4231,66 zł

● wynagrodzenie chorobowe za 4 dni:

4231,66 zł: 30 = 141,06 zł

141,06 zł x 80 proc. = 112,85 zł

112,85 zł x 4 dni = 451,40 zł

Za 4 dni choroby w styczniu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie chorobowe w wysokości 451,40 zł.

W związku z tym, że pracownik otrzymuje wynagrodzenie zmienne prowizyjne, za pozostałą część miesiąca będą mu przysługiwały pobory za okres przepracowany i za jego efekty.

PRZYKŁAD 2

Tylko do terminu, do którego składnik pensji przysługuje

Pracownikowi przyznano prawo do dodatku z tytułu zastępstwa kolegi, na okres od 1 czerwca do 30 listopada. Pracownik chorował w okresie od 26 października do 9 grudnia. Dodatek podwyższa podstawę wymiaru wynagrodzenia (zasiłku) chorobowego przysługującego za okres od 26 października do 30 listopada, tj. do terminu, do którego został przyznany. Podstawę wymiaru zasiłku za okres od 1 do 9 grudnia należy ustalić ponownie, tym razem już bez dodatku za zastępstwo.

Izabela Nowacka

ekspert ds. wynagrodzeń

Podstawa prawna

Art. 36 ust. 1, ust. 2, art. 41 ust. 2, ust. 3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).