Jak zrobić listę płac, gdy pracownik wypoczywał, ma prawo do zasiłku, dodatku nocnego oraz pensji za przestój

W przedstawionym stanie faktycznym najpierw należy obliczyć kwotę wynagrodzenia za czas faktycznie przepracowany we wrześniu (dalej: wynagrodzenie za pracę w nominalnym czasie pracy). Jest to zadanie stosunkowo proste. Wystarczy bowiem obowiązującą pracownika we wrześniu stawkę godzinową pomnożyć przez liczbę faktycznie przepracowanych w tym miesiącu godzin.

Praca w porze nocnej

Następnie obliczamy dodatek za pracę w porze nocnej. Przysługuje on za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 151⁸ par. 1 k.p.). Sposób naliczenia tego dodatku został określony w par. 4b rozporządzenia z 29 maja 1996 r. (patrz: podstawa prawna). Z przepisu tego wynika, że aby ustalić kwotę dodatku za pracę w porze nocnej, należy:

- podzielić (w celu uzyskania stawki dodatku za jedną godzinę pracy w porze nocnej) kwotę aktualnie obowiązującego minimalnego wynagrodzenia za pracę przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu (wrześniu), a następnie uzyskany wynik pomnożyć przez 20 proc.,

- pomnożyć ustaloną stawkę za jedną godzinę pracy w porze nocnej (po zaokrągleniu jej do dwóch miejsc po przecinku) przez liczbę godzin przepracowanych w nocy.

Warto dodać, iż przepisy wewnątrzzakładowe mogą wprowadzić korzystniejsze zasady naliczania dodatku za pracę w porze nocnej niż te wynikające z kodeksu pracy (np. mogą wiązać jego wysokość nie z minimalnym wynagrodzeniem, ale np. ze stawką osobistego zaszeregowania danego pracownika).

Urlopowe

Kolejnym świadczeniem, jakie należy ustalić, jest wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy. W tym zakresie stosujemy zasady przewidziane w par. 6 - 12 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. (patrz: podstawa prawna). Najpierw trzeba ustalić tzw. podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego. Z uwagi, że pracownik w analizowanej sytuacji otrzymuje wyłącznie zmienne składniki wynagrodzenia przysługujące mu za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, to należy je uwzględnić w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Do takich zmiennych składników wynagrodzenia w analizowanym stanie faktycznym zaliczyć należy: wynagrodzenie za pracę w nominalnym czasie pracy, normalne wynagrodzenie i dodatki za godziny nadliczbowe, dodatek za pracę w porze nocnej oraz premię miesięczną regulaminową (patrz: kartoteka płacowa). W podstawie wymiaru nie uwzględniamy jednak premii uznaniowej (por. wyrok SN z 20 lipca 2000 r., I PKN 17/00, OSNP 2002/3/77).

Po ustaleniu podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego, tj. po zsumowaniu składników zmiennych w niej uwzględnianych , należy postępować w następujący sposób:

- podstawę wymiaru dzielimy przez liczbę godzin, w czasie których pracownik wykonywał pracę w okresie, z którego została ona ustalona,

- mnożymy tak ustalone wynagrodzenie za jedną godzinę pracy przez liczbę godzin, jakie pracownik przepracowałby w czasie urlopu w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, gdyby w tym czasie nie korzystał z urlopu.

Zasiłek opiekuńczy

W celu obliczenia kwoty zasiłku opiekuńczego zastosować należy przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Aby obliczyć kwotę zasiłku opiekuńczego za 3 dni sprawowania opieki, trzeba w analizowanej sytuacji postępować w następujący sposób:

- ustalamy przychód pracownika uzyskany za pełne kalendarzowe miesiące poprzedzające miesiąc nabycia prawa do zasiłku (za maj, czerwiec, lipiec i sierpień; przy czym w przychodzie tym uwzględniamy zarówno wynagrodzenie za godziny przepracowane w nominalnym czasie pracy, jak również normalne wynagrodzenie i dodatki za godziny nadliczbowe, dodatek za pracę w porze nocnej, premię regulaminową miesięczną - gdyż premia ta jest pomniejszana za okres absencji chorobowej, a także premię uznaniową - gdyż jest to premia przyznana na podstawie indywidualnej oceny pracy pracownika i nie jest ona związana z żadnym okresem pracy),

- ustalony w powyższy sposób przychód za poszczególne miesiące pomniejszamy o składki (na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe oraz chorobowe finansowane ze środków pracownika),

- ustalamy przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku (uzyskany z powyższych obliczeń wynik dzielimy przez liczbę miesięcy, za które przychód został uwzględniony, czyli w analizowanej sytuacji przez 4),

- kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia mnożymy przez 80 proc. (bo zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru), a uzyskany wynik dzielimy przez 30, aby uzyskać kwotę zasiłku opiekuńczego za jeden dzień niezdolności do pracy,

- otrzymaną stawkę zasiłku za jeden dzień mnożymy przez liczbę kalendarzowych dni sprawowania opieki, za które przysługuje zasiłek, tj. w analizowanej sytuacji przez 3.

Przestojowe

Za czas niezawinionego przestoju (art. 81 k.p.) pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości wynikającej z osobistego zaszeregowania, określonego jego stawką godzinową. Aby obliczyć to wynagrodzenie, należy stawkę godzinową pracownika pomnożyć przez liczbę dni przestoju.

Tyle teoria. Teraz praktyka - w tabeli liczymy poszczególne wynagrodzenia, a następnie sporządzamy listę płac (patrz: C11).

Kartoteka płacowa

Wynagrodzenie zasadnicze / stawka godzinowa	14,20	14,20	14,20	14,20
Liczba godzin nominalnych	168,00	160,00	176,00	176,00
Liczba dni nominalnych	21,00	20,00	22,00	22,00
Liczba dni przepracowanych	21,00	20,00	22,00	22,00
Liczba godz. przepracowanych w nominalnym czasie pracy	168,00	160,00	176,00	176,00
Liczba godz. nadliczbowych z dodatkiem 50 proc.	2,00		3,00	12,00
Liczba godz. nadliczbowych z dodatkiem 100 proc.	4,00	8,00
Liczba godzin nocnych	32,00	40,00	56,00	48,00
Wynagrodzenie za pracę w nominalnym czasie pracy	2385,60	2272,00	2499,20	2499,20
Normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe	85,20	113,60	42,60	170,40
Dodatek za godziny nadliczbowe - 50 proc.	14,20	0,00	21,30	85,20
Dodatek za godziny nadliczbowe - 100 proc.	56,80	113,60	0,00	0,00
Dodatek nocny (20 proc. stawki godzinowej z minimalnego wynagrodzenia)	57,28	75,20	95,20	81,60
Premia regulaminowa miesięczna	620,00	740,00	580,00	610,00
Premia uznaniowa		480,00
Przychód brutto	3219,08	3794,40	3238,30	3446,40

Katalog świadczeń pracownika

Wyliczenia
Wynagrodzenie za godziny przepracowane w nominalnym czasie pracy	Krok 1 14,20 zł (stawka godzinowa ) x 80 godz. (liczba godzin przepracowanych w nominalnym czasie pracy we wrześniu) = 1136 zł
Dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej	Krok 1 1500 zł (minimalne wynagrodzenie za pracę) : 160 godz. (liczba godzin pracy przypadających do przepracowania we wrześniu) x 20 proc. = 1,88 (stawka dodatku za jedną godzinę pracy w porze nocnej) Krok 2 1,88 zł x 32 godz. (liczba godzin przepracowanych we wrześniu w porze nocnej) = 60,16 zł (kwota dodatkowego wynagrodzenia za pracę w porze nocnej za wrzesień)
Wynagrodzenie za urlop	Krok 1 9999,10 zł (suma zmiennych składników wypłaconych w okresie trzech miesięcy poprzedzających wrzesień z pominięciem premii uznaniowej - patrz: kartoteka płacowa) Krok 2 9999,10 zł (podstawa wymiaru wynagrodzenia urlopowego) : 535 (liczba godzin faktycznie przepracowanych w okresie czerwiec - sierpień 2012 rok z uwzględnieniem godzin nadliczbowych - patrz: kartoteka płacowa) = 18,69 zł (stawka wynagrodzenia urlopowego za jedną godzinę urlopu) Krok 3 18,69 zł x 40 (liczba godzin urlopu wykorzystanego przez pracownika we wrześniu) = 747,60 zł (wynagrodzenie za urlop)
Zasiłek opiekuńczy	Krok 1 3219,08 zł + 3794,40 zł + 3238,30 zł + 3446,40 zł = 13 698,18 zł (przychód za miesiące od maja do sierpnia - patrz: kartoteka płacowa) Krok 2 (3219,08 zł - 13,71 proc.) + (3794,40 zł - 13,71 proc.) + (3238,30 zł - 13,71 proc.) + (3446,40 zł - 13,71 proc.) = 2777,74 zł + 3274,19 zł + 2794,33 zł + 2973,90 zł = 11820,16 zł (przychód pomniejszony o składki) Uwaga! 13,71 proc. to łączna stopa procentowa finansowanych przez pracownika składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe Krok 3 11820,16 zł : 4 (miesiące) = 2955,04 zł (podstawa wymiaru zasiłku opiekuńczego) Krok 4 2955,04 zł x 80 proc. : 30 = 78,80 zł (dzienna kwota zasiłku opiekuńczego) Krok 5 78,80 zł x 3 = 236,40 zł (kwota zasiłku opiekuńczego za 3 dni niezdolności do pracy)
Wynagrodzenie za przestój	Krok 1 14,20 zł (stawka godzinowa ) x 16 godz. (liczba godzin przestoju we wrześniu) = 227,20 zł

Lista płac

IX 2012 rok

(przy założeniu, że pracownik jest uprawniony do podstawowych kosztów uzyskania przychodów i złożył oświadczenie PIT-2)

Elementy	Kwota	Sposób wyliczenia
przychód	2772,36 zł	- 1136 zł (wynagrodzenie za godziny przepracowane w nominalnym czasie pracy) + 60,16 zł (dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej) + 747,60 zł (wynagrodzenie za urlop) + 236,40 zł (zasiłek opiekuńczy) + 227,20 zł (wynagrodzenie za przestój) + 320 zł (premia regulaminowa) = 2772,36 zł
składki na ubezpieczenia społeczne	347,68 zł	- podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: 2535,96 zł (przychód pomniejszony o zasiłek opiekuńczy) - składka emerytalna: 2535,96 zł x 9,76 proc. = 247,51 zł - składka rentowa: 2535,96 zł x 1,5 proc. = 38,04 zł - składka chorobowa: 2535,96 zł x 2,45 proc. = 62,13 zł - suma składek: 347,68 zł
składka zdrowotna odliczana od podatku przekazywana do ZUS	169,59 zł 196,95 zł	- podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 2188,28 zł [2535,96 zł (podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne) - 347,68 zł (składki na ubezpieczenia społeczne)] - składka zdrowotna odliczana od podatku: 2188,28 zł x 7,75 proc. = 169,59 zł - składka zdrowotna przekazywana do ZUS: 2188,28 zł x 9 proc. = 196,95 zł
zaliczka na podatek dochodowy	200 zł	- podstawa opodatkowania po zaokrągleniu: 2313 zł [2772,36 zł (przychód) - 111,25 zł (koszty uzyskania przychodu) - 347,68 zł (składki na ubezpieczenia społeczne)] - zaliczka do US po zaokrągleniu: 200 zł [2313 zł x 18 proc. - 46,33 zł (ulga podatkowa) - 169,59 zł (składka zdrowotna)]
kwota do wypłaty	2027,73 zł	2772,36 zł - 347,68 zł (składki na ubezpieczenia społeczne) - 196,95 zł (składka zdrowotna) - 200 zł (zaliczka do US) = 2027,73 zł

Zasady obowiązujące przy dokonywaniu wyliczeń

● Najpierw ustalamy kwotę dodatku za jedną godzinę pracy w porze nocnej, a dopiero tę kwotę (zaokrągloną do dwóch miejsc po przecinku) mnożymy przez liczbę godzin przepracowanych w porze nocnej.

● Przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop składniki zmienne, przysługujące za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, uwzględnia się w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Zasadę tę należy rozumieć dosłownie. W przypadku wypłaty wynagrodzenia za dany miesiąc w następnym miesiącu (do 10. dnia następnego miesiąca) w podstawie wymiaru wynagrodzenia urlopowego uwzględnić należy wynagrodzenie wypłacone w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, co nie pokrywa się z wynagrodzeniem wypłaconym za okres trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

● Zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku i przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy.

● Podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego za jeden dzień stanowi jedna trzydziesta część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.

● Przez wynagrodzenie uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego należy rozumieć przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, finansowanych ze środków pracownika.

● W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków (m.in. opiekuńczego).

● Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pracowników nie stosuje się wyłączeń wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz nie stosuje się ograniczenia do rocznej podstawy wymiaru składek.

● Wynagrodzenie za czas niezawinionego przestoju nie może być niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

@RY1@i02/2012/178/i02.2012.178.217001000.802.jpg@RY2@

Aldona Salamon, ekspert ds. wynagrodzeń, wykładowca

Aldona Salamon

ekspert ds. wynagrodzeń, wykładowca

Podstawa prawna

Art. 36 ust. 2, art. 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77 poz. 512 z późn. zm.).

Par. 4b rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.).

Par. 6 - 12 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.).