Jak ustalić rodzaj świadczenia za czas choroby na przełomie 2009/2010

Jeżeli niezdolność do pracy z powodu choroby powstała przed 1 stycznia danego roku kalendarzowego i trwa nieprzerwanie po tej dacie, wówczas od nowego roku kalendarzowego należy wypłacać pracownikowi:

● wynagrodzenie za czas choroby, na podstawie art. 92 kodeksu pracy, gdy 31 grudnia pracownik miał prawo do wynagrodzenia za czas choroby,

● zasiłek chorobowy, gdy 31 grudnia pracownik był uprawniony do zasiłku chorobowego.

Wynagrodzenie za czas choroby należy wypłacać nie dłużej niż przez 33 dni (14 dni w przypadku osób, które ukończyły 50 rok życia) w ciągu nowego roku kalendarzowego. Natomiast zasiłek chorobowy przysługuje za cały okres nieprzerwanej niezdolności. W przypadku wystąpienia przerwy, choćby jednodniowej, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas choroby. Okres 33 (14) dni należy liczyć od pierwszego dnia niezdolności do pracy z powodu choroby przypadającej po przerwie.

Z uwagi na powyższe, pracownik niezdolny do pracy z powodu choroby od 18 grudnia 2009 r. do 8 stycznia 2010 r. ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby w 2009 roku od 18 do 31 grudnia (przez 14 dni), a w 2010 roku od 1 do 8 stycznia 2010 r. (przez osiem dni).

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby oblicza się na zasadach określonych dla zasiłku chorobowego. W analizowanej sytuacji ustalono ją na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. i podstawa ta wyniosła 1090,27 zł.

Z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wynika, że podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71 proc. tego wynagrodzenia. W 2009 roku podstawa wymiaru zasiłku nie może być niższa niż:

● 880,85 zł dla pracownika w pierwszym roku ubezpieczenia (80 proc. minimalnego wynagrodzenia 1020,80 zł - 139,95 zł),

● 1101,06 zł dla pracownika w drugim roku ubezpieczenia i w latach następnych (minimalne wynagrodzenie 1276 zł - 174,94 zł).

Z uwagi na powyższe za okres choroby od 21 do 31 grudnia 2009 r. wynagrodzenie za czas choroby powinno zatem zostać obliczone od kwoty 1101,06 zł. W ten sam sposób należy postąpić z wynagrodzeniem za czas choroby za okres od 1 do 6 stycznia 2010 r. Jeśli bowiem podstawę wymiaru zasiłku z tytułu choroby przypadającej na przełomie roku kalendarzowego stanowiło minimalne wynagrodzenie za pracę, należy ją ustalić ponownie od 1 stycznia nowego roku, gdyż nastąpiła zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia. W analizowanej sytuacji trzeba ją obliczyć, uwzględniając kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującą w 2010 roku (1317 zł), po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonego (13,71 proc.). W 2010 roku podstawa wymiaru nie może być niższa od 1136,44 zł.

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 36 ust. 1 i art. 45 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Nie. Od 1 stycznia 2010 r. nie ustala się nowego okresu zasiłkowego dla niezdolności do pracy przypadającej na przełomie roku kalendarzowego. Okres zasiłkowy (182 lub 270 dni) nie jest bowiem przypisany do roku kalendarzowego. Wlicza się do niego wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, a także poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni.

Podkreślić trzeba, że nie ma znaczenia, czy okres zasiłkowy:

● rozpoczyna się i kończy w tym samym roku kalendarzowym (nie jest istotne, czy ubezpieczony choruje na tę samą, czy różne choroby, jeśli niezdolność do pracy jest nieprzerwana),

● rozpoczął się w jednym, a zakończy w drugim roku kalendarzowym (niezdolność do pracy z powodu tej samej choroby może przypadać w innych latach, ale przerwa w niezdolności nie może przekraczać 60 dni),

● przypada nieprzerwanie na przełomie roku kalendarzowego (bez względu na rodzaj choroby).

Należy pamiętać, że w ten sam sposób należy postępować w przypadku zliczania każdego okresu zasiłkowego, a nie tylko pełnego (182 albo 270 dni).

Art. 8 i 9 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Nie. Okoliczności wymienione w pytaniu, tj. zmiana stanowiska pracy i wynagrodzenia, nie mają wpływu na ustaloną podstawę wymiaru zasiłku chorobowego. Podstawę wymiaru zasiłku stanowi bowiem przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownicy za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.

Art. 36 ust. 1 i art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Podjęcie przez pracodawcę decyzji o zaprzestaniu wypłaty określonego składnika wynagrodzenia od 1 stycznia 2010 r. powoduje konieczność ponownego ustalenia podstawy wymiaru zasiłku. Zasada ta nie ma zastosowania, jeżeli składnik wynagrodzenia zostanie włączony w całości lub w części do innego lub zamieniony na inny. Jeżeli zatem zgodnie z decyzją pracodawcy od 1 stycznia 2010 r. nie będzie już przysługiwała nagroda roczna i nie zostanie ona zastąpiona innym składnikiem wynagrodzenia, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego należy przeliczyć ponownie. Ustalając wysokość zasiłku za okres niezdolności do pracy trwającej od 1 do 8 stycznia 2010 r., trzeba wyłączyć z podstawy wymiaru nagrodę roczną. Z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wynika bowiem, że w razie podjęcia decyzji przez zakład pracy o zaprzestaniu wypłaty składnika wynagrodzenia od określonej daty, podstawę wymiaru zasiłku przysługującego od tej daty ustala się z wyłączeniem tego składnika.

Należy rozważyć sytuację, że pracodawca postanowi, iż nagrodę roczną zastąpi od 1 stycznia 2010 r. nagrodą kwartalną. Wówczas podstawa wymiaru zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 2010 r. nie powinna być zmieniana. Za cały okres niezdolności do pracy od 3 grudnia 2009 r. do 8 stycznia 2010 r. podstawę tę powinno stanowić przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r., do którego należy doliczyć 1/12 nagrody rocznej wypłaconej pracownikowi za 2008 rok.

Art. 41 ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Renata Tonder