Pensję trzeba podzielić przez miesiące świadczenia pracy

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego (także wynagrodzenia za czas choroby oraz pozostałych zasiłków z ubezpieczenia chorobowego) stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jednak w określonych ustawowo przypadkach podstawę ustala się z krótszego okresu. Będzie tak m.in. gdy w niektórych miesiącach pracownik nie osiągnął wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych.

Usprawiedliwione nieobecności

Za usprawiedliwioną nieobecność w pracy uważa się na przykład przebywanie na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, nieobecność w pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem albo innym chorym członkiem rodziny, korzystanie z urlopu bezpłatnego albo wychowawczego.

Z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wynika, że gdy w okresie, z którego wynagrodzenie uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku, pracownik nie osiągnął go z wymienionych wyżej przyczyn usprawiedliwionych, to ustalając podstawę:

wwyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy,

wprzyjmuje się - po uzupełnieniu - wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.

Jeżeli zatem w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru zasiłku, pracownik był nieobecny w pracy ze względu na przykład na korzystanie z urlopu wychowawczego, to do podstawy należy przyjąć wynagrodzenie tylko za te miesiące, które pracownik przepracował w pełni, oraz te, w których przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, w zależności od okresów, w których pracownik korzystał z urlopu wychowawczego. Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że korzystanie przez pracownika z urlopu wychowawczego przez 4 miesiące może oznaczać, że przebywał na nim np. przez cały marzec, kwiecień, maj i czerwiec, jak i to, że był na nim np. od 12 marca do 12 lipca. Dla właściwej interpretacji przywołanego przepisu przedstawiono dwa przykłady. [przykłady 1, 2]

Obowiązujące zasady

Uzupełnienie wynagrodzenia zmiennego polega na obliczeniu wynagrodzenia, które pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował cały miesiąc. Ustala się je poprzez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni, w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte, i pomnożenie przez liczbę dni, które pracownik był obowiązany przepracować w danym miesiącu - jeżeli przepracował choćby jeden dzień pracy. Jeśli np. pracownica w lipcu 2012 r. miała obowiązek przepracować 22 dni, a przepracowała 12 ze względu na korzystanie z urlopu wychowawczego (patrz: przykład 2) i osiągnęła przychód w kwocie 2100 zł to uzupełnione wynagrodzenie za ten miesiąc wynosi 3322,22 zł (2100 zł x 13,71 proc. = 287,91 zł - kwota składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez pracownika; 2100 zł - 287,91 zł = 1812,09 zł; 1812,09 zł : 12 dni x 22 dni = 3322,22 zł).

Z kolei uzupełnienie wynagrodzenia przysługującego w stałej miesięcznej wysokości polega na przyjęciu do podstawy wymiaru wynagrodzenia pracownika określonego w umowie o pracę, tj. pełnego miesięcznego przychodu pomniejszonego o pełne miesięczne składki na ubezpieczenia społeczne, które zostałby potrącone, gdyby pracownica przepracowała cały miesiąc. Gdyby przykładowo pracownica, której stały miesięczny przychód określony w umowie o pracę wynosi 4000 zł, w lipcu 2012 r. miała obowiązek przepracować 22 dni, a przepracowała 12 dni ze względu na korzystanie z urlopu wychowawczego, to jej uzupełnione wynagrodzenie za ten miesiąc wyniesie 3451,60 zł (4000 zł x 13, 71 proc. = 548,40 zł; 4000 zł - 548,40 zł = 3451,60 zł.).

PRZYKŁAD 1

Przerwa z powodu opieki

Pracownica chorowała w październiku 2012 r. Do podstawy wymiaru przysługującego jej zasiłku chorobowego należało przyjąć przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od października 2011 r. do września 2012 r. Od 1 marca do 30 czerwca 2012 r. pracownica przebywała na urlopie wychowawczym. W związku z tym, do podstawy wymiaru przysługującego pracownicy w październiku 2012 r. zasiłku trzeba było przyjąć wynagrodzenie za okres od października 2011 r. do lutego 2012 r. i od lipca do września 2012 r. Należało je podzielić przez 8 miesięcy.

PRZYKŁAD 2

Reguły uzupełniania

Pracownica była niezdolna do pracy z powodu choroby w październiku 2012 r. Do podstawy wymiaru przysługującego jej wynagrodzenia za czas choroby należało przyjąć przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od października 2011 r. do września 2012 r. Od 12 marca do 13 lipca 2012 r. pracownica przebywała na urlopie wychowawczym. W związku z udzielonym urlopem wychowawczym, w marcu 2012 r. pracownica miała obowiązek przepracować 22 dni, a przepracowała 7 dni, tj. mniej niż połowę obowiązującego ją czasu pracy, w kwietniu, maju i czerwcu 2012 r. nie przepracowała ani jednego dnia, a w lipcu 2012 r. miała obowiązek przepracować 22 dni, a przepracowała 12 dni, tj. co najmniej połowę obowiązującego ją czasu pracy. Do podstawy wymiaru wynagrodzenia za czas choroby przysługującego pracownicy w październiku 2012 r. należało zatem przyjąć przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od października 2011 r. do lutego 2012 r., uzupełnione wynagrodzenie za lipiec 2012 r., w którym pracownica przepracowała co najmniej połowę obowiązującego ją czasu pracy oraz wynagrodzenie sierpień i wrzesień 2012 r. (trzeba je było podzielić przez 8). W podstawie wymiaru nie uwzględniono wynagrodzenia za marzec 2012 r., w którym pracownica przepracowała mniej niż połowę obowiązującego ją czasu pracy oraz za miesiące kwiecień, maj i czerwiec, w których przez cały miesiąc korzystała z urlopu wychowawczego.

@RY1@i02/2012/227/i02.2012.227.03300020f.802.jpg@RY2@

Renata Tonder, ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Renata Tonder

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 36 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1 i 2 i art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).