Upadłość pracodawcy nie pozbawia zasiłku

Pracownicy, z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i której nie zapewniono innego zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2011 r. (sygn. akt II UK 374/10, OSNP 2012/15-16/202) przez zapewnienie innego zatrudnienia należy rozumieć przedstawienie pracownicy w okresie ciąży realnej propozycji nawiązania stosunku pracy na stanowisku odpowiadającym jej kwalifikacjom zawodowym, niestanowiącego zagrożenia dla stanu ciąży i uwzględniającego jej sytuację osobistą oraz rodzinną (art. 177 par. 4 kodeksu pracy). [przykład 1]

Dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego przysługującego w razie rozwiązania z pracownicą stosunku pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i niemożności zapewnienia innego zatrudnienia są:

wzaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku stwierdzające stan ciąży w okresie zatrudnienia,

wświadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

woświadczenie ubezpieczonej, że nie zapewniono jej innego zatrudnienia.

Należy pamiętać, że gdy zasiłek jest wypłacany za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, płatnik składek ma obowiązek wypełnić i przesłać do ZUS zaświadczenie na druku ZUS Z-3.

Pracownicy, której ubezpieczenie chorobowe ustało w okresie ciąży na skutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, przysługuje także zasiłek macierzyński w razie urodzenia dziecka po ustaniu tego ubezpieczenia. Zasiłek macierzyński przysługuje w takim przypadku za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie, tj. w wymiarze skróconym o 2 tygodnie. [przykład 2]

Osoba, która urodziła dziecko po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, ma również prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres ustalony w kodeksie pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego. [przykład 3]

Jeśli ubezpieczenie chorobowe ustało w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres po ustaniu tego ubezpieczenia są:

wzaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku stwierdzające stan ciąży w okresie zatrudnienia,

wświadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

wskrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem.

Opisane wyżej zasady obowiązują również w przypadku urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, gdy z pracownicą w ciąży rozwiązano umowę o pracę z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.

W takiej sytuacji w celu wypłaty zasiłku konieczne są następujące dokumenty:

wzaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku stwierdzające stan ciąży w okresie zatrudnienia,

wprawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa,

wskrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem.

PRZYKŁAD 1

Niemożność podjęcia pracy

Z pracownicą będącą w ciąży rozwiązano umowę o pracę z powodu ogłoszenia upadłości firmy z dniem 31 stycznia 2013 r. Ponieważ na okres po rozwiązaniu stosunku pracy nie zapewniono jej innego zatrudnienia, do dnia porodu miała ona prawo do zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek ten pobierała do 6 kwietnia 2013 r. 7 kwietnia 2013 r. urodziła dziecko, w związku z czym oddział ZUS od tej daty ustalił jej prawo do zasiłku macierzyńskiego.

PRZYKŁAD 2

Najpierw choroba, potem macierzyństwo

Z pracownicą będącą w ciąży rozwiązano umowę o pracę z powodu ogłoszenia upadłości firmy z dniem 31 stycznia 2013 r. Od 21 stycznia do 6 kwietnia 2013 r. pracownica korzystała ze zwolnienia lekarskiego z powodu choroby. Za okres od 21 do 31 stycznia 2013 r. pracodawca wypłacił jej wynagrodzenie za czas choroby. Z kolei za okres od 1 lutego do 6 kwietnia 2013 r. zasiłek chorobowy za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego wypłacił jej oddział ZUS właściwy według miejsca zamieszkania. 7 kwietnia 2013 r. urodziła ona dziecko. Oddział ZUS ustalił jej prawo do zasiłku macierzyńskiego od 7 kwietnia do 10 sierpnia 2013 r. (126 dni).

PRZYKŁAD 3

Przez wydłużony okres

Z pracownicą będącą w ciąży pracodawca rozwiązał stosunek pracy z powodu likwidacji firmy z dniem 31 stycznia 2013 r. 7 kwietnia 2013 r. osoba ta urodziła dziecko i wystąpiła do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS z wnioskiem o wypłatę zasiłku macierzyńskiego przez okres od 7 kwietnia do 10 sierpnia 2013 r. (126 dni). Ma ona także prawo do dodatkowego zasiłku macierzyńskiego przez okres do 4 tygodni, z którego będzie mogła skorzystać bezpośrednio po wykorzystanym zasiłku macierzyńskim.

@RY1@i02/2013/071/i02.2013.071.03300020d.802.jpg@RY2@

Renata Tonder ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Renata Tonder

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 177 par. 4, art. 180 par. 1 i 3, art. 182¹ par. 1-2, art. 183¹ par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 12 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 237, poz. 1654).

Art. 30 ust. 1-3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Par. 2, 11 i 13 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2012 r., poz. 444).