Na jakie świadczenia może liczyć Polak pracujący w Bułgarii

BARBARA KOLIMECZKOW

starszy menedżer w PricewaterhouseCoopers

@RY1@i02/2009/228/i02.2009.228.086.006b.001.jpg@RY2@

Barbara Kolimeczkow, starszy menedżer w PricewaterhouseCoopers

Na wewnętrzne regulacje bułgarskie w zakresie ubezpieczenia emerytalnego nakładają się przepisy mające zastosowanie do pracowników przemieszczających się po terytorium Unii Europejskiej, w tym Bułgarii i Polski.

Do 1 stycznia 2007 r., tj. do dnia przystąpienia Bułgarii do Unii Europejskiej, stosunki w zakresie zabezpieczenia społecznego między Polską a Bułgarią były regulowane przez umowę z 9 czerwca 2005 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Bułgarii o zabezpieczeniu społecznym. Umowa ta 1 stycznia 2007 r. została zastąpiona przez przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 i Rady (EWG) nr 574/72.

Rozporządzenia Rady regulują kwestię ustalania właściwego ustawodawstwa (odpowiadają na pytanie, do systemu którego kraju należy wpłacać składki na ubezpieczenia społeczne, w tym emerytalne) oraz porządkują zasady dotyczące nabywania uprawnień do świadczeń należnych z państwowych systemów ubezpieczenia (w tym emerytur).

Zgodnie z zasadą generalną dotyczącą ustalania właściwego ustawodawstwa, osoba pracująca na terytorium danego państwa członkowskiego powinna podlegać obowiązkowemu systemowi ubezpieczeń społecznych tego kraju, nawet jeżeli jest zatrudniona u pracodawcy posiadającego siedzibę w innym państwie członkowskim, lub jeżeli nie ma miejsca zamieszkania na terytorium kraju, w którym wykonuje pracę.

Zatem polski pracownik (posiadający umowę z polskim pracodawcą oraz stałe miejsce zamieszkania w Polsce), który swoją pracę wykonuje fizycznie na terytorium Bułgarii, powinien podlegać bułgarskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Jednak w niektórych sytuacjach możliwe jest zastosowanie przepisu szczególnego (np. dotyczącego delegowania personelu), na mocy którego osoba taka będzie mogła pozostać w polskim systemie ubezpieczeń, oraz jednocześnie będzie zwolniona z obowiązku opłacania składek do systemu bułgarskiego. W takiej sytuacji niezbędne będzie uzyskanie odpowiedniego dokumentu (tzw. certyfikatu E101). Podobnie, uzyskanie przyszłego świadczenia z Bułgarii będzie regulowane przepisami koordynacyjnymi wspomnianych rozporządzeń. Na podstawie tych przepisów osoba wpłacająca składki do systemu bułgarskiego (przez okres co najmniej 12 miesięcy) będzie miała możliwość uzyskania świadczenia emerytalnego w wysokości adekwatnej do okresu składkowego w Bułgarii ustalonej przez przepisy bułgarskie z zastosowaniem jednak regulacji unijnych znoszących potencjalne bariery, jakie, w braku tych regulacji, mogłyby się pojawić na gruncie przepisów tego kraju. Przykładowo Polak, który w trakcie swojego aktywnego życia zawodowego przepracował pięć lat w Bułgarii, opłacając tam składki na ubezpieczenie emerytalne, powinien, zgodnie z przepisami bułgarskimi, zdobyć 97 punktów (tj. osiągnąć wiek emerytalny - 63 lata dla mężczyzn oraz być w stanie wylegitymować się 34-letnim okresem składkowym). W omawianej sytuacji Bułgaria zastosuje tzw. zasadę sumowania okresów, która pozwoli uwzględnić w wymaganym 34-letnim okresie składkowym również lata składkowe przebyte na terytorium innych państw członkowskich UE (w sytuacji, kiedy okres składkowy odnoszący się jedynie do systemu bułgarskiego jest niewystarczający do nabycia uprawnień emerytalnych).

(EM)