Czy do przychodu zleceniobiorcy należy doliczyć koszty szkolenia

Koszt kursu poniesiony przez zleceniodawcę w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych zleceniobiorcy stanowi podstawę wymiaru składek ZUS.

Na podstawie par. 2 ust.1 pkt 29 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie stanowi wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego pracownika, z wyłączeniem wynagrodzeń otrzymywanych za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnień z całości albo z części dnia pracy, przysługujących pracownikom podejmującym naukę lub podnoszącym kwalifikacje zawodowe w formach pozaszkolnych. Wskazany przepis uzależnia zwolnienie ze składek od spełnienia dodatkowego warunku. Świadczenia na podnoszenie kwalifikacji muszą być przyznane przez pracodawcę zgodnie z odrębnymi przepisami. Odrębne przepisy to art. 103¹ - 103⁶ kodeksu pracy. Mają one jednak zastosowanie wyłącznie do osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, nie dotyczą zatem zleceniobiorców. Nie ma też innych odrębnych przepisów dotyczących podnoszenia kwalifikacji przez zleceniobiorców. Tym samym par. 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia składkowego nie ma zastosowania do zleceniobiorców. Podobne stanowisko prezentuje ZUS (na stronie internetowej www.zus.pl).

W związku z tym koszt kursu poniesiony przez zleceniodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych zleceniobiorcy należy zsumować z wynagrodzeniem z umowy-zlecenia i od łącznej kwoty naliczyć składki.

Wartość kursu sfinansowanego przez zleceniodawcę, co do zasady, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Do tych przychodów nie ma bowiem zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego. Przywołana norma prawna wskazuje na świadczenia przyznane przez pracodawcę na podstawie odrębnych przepisów, a więc na podstawie kodeksu pracy. Nie ma on zastosowania do zleceniobiorców, a dotyczy wyłącznie pracowników.

Warto jednak pamiętać, że nie każdy koszt odbytego kursu będzie wliczany do przychodu zleceniobiorcy. Przychód podatkowy nie powstanie np. w sytuacji, gdy zleceniobiorca będzie uczestniczył w szkoleniu zorganizowanym przez zleceniodawcę, którego celem będzie uzyskanie niezbędnej wiedzy koniecznej do realizacji zlecenia np. na temat produktów firmy. Tak samo jest traktowane szkolenie z zakresu bhp - art. 304 w związku z art. 207 k.p. Skoro w takiej sytuacji nie powstaje przychód, to wartość przedmiotowego szkolenia nie będzie również stanowiła podstawy wymiaru składek.

Zakładamy, że za kurs zleceniodawca zapłacił przelewem bezpośrednio na rachunek organizatora. Rozlicznie składkowo-podatkowe wynagrodzenia z umowy-zlecenia i kosztu kursu za marzec 2011 roku przedstawiono w ramce i tabeli:

Zleceniobiorca, któremu zleceniodawca pokrył koszt szkolenia w tym miesiącu, otrzyma niższe wynagrodzenie do wypłaty. Wynika to stąd, że od tej kwoty należy naliczyć składki oraz podatek dochodowy.

@RY1@i02/2011/068/i02.2011.068.209.0010.001.jpg@RY2@

Umowa-zlecenie + pokrycie kosztów kursu

Dokonując rozliczenia wynagrodzenia zleceniobiorcy z uwzględnieniem przychodu z tytułu pokrycia kosztów kursu, zleceniodawca powinien:

● obliczyć składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków zleceniobiorcy;

podstawa wymiaru 2850 zł (2000 zł + 850 zł); [(2850 zł x 9,76 proc.) + (2850 zł x 1,5 proc.) + (2850 zł x 2,45 proc.)] = 390,74 zł

● ustalić podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne;

2850 zł - 390,74 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonego) = 2459,26 zł

● obliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne;

2459,26 zł x 9 proc. = 221,33 zł (z czego odliczy od podatku składkę w wysokości 7,75 proc. podstawy wymiaru, tj. 190,59 zł)

● ustalić przychód, a następnie podstawę opodatkowania i obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy;

przychód: 2850 zł (2000 zł + 850zł)

koszty uzyskania przychodu: 491,85 zł [(2850 zł - 390,74 zł) x 20 proc.]

podstawa opodatkowania: 2850 zł (przychód) - 491,85 zł (KUP) - 390,74 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonego) = 1967 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych)

zaliczka na podatek: 1967 zł (podstawa opodatkowania) x 18 proc. (stopa procentowa podatku) = 354,06 zł

● obliczyć podatek do urzędu skarbowego:

354,06 zł (zaliczka na podatek dochodowy) - 190,59 zł (składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75 proc. podstawy wymiaru) = 163 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych)

Za marzec zleceniobiorcy należy wypłacić kwotę 1224,93 zł, co wynika z wyliczenia:

2000 zł (wynagrodzenie) - 390,74 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonego) - 221,33 zł (składka na ubezpieczenie zdrowotne

- 9 proc.) - 163 zł (podatek do US) = 1224,93 zł.

Aldona Salamon

ekspert ds. wynagrodzeń

Art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 103¹ - 103³, art. 207, art. 211, art. 304 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 18 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 79, art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 29, par. 5 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).