Za dwa tygodnie dowiemy się, kto zapłaci zasiłki w 2013 roku,

Płatnicy składek (np. pracodawcy) ustalają prawo i wysokość zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego dla swoich zatrudnionych oraz dokonują ich wypłaty, gdy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób (21 i więcej). Dotyczy to oczywiście wypłaty w czasie trwania ubezpieczenia - zatrudnienia.

Natomiast ZUS wypłaca zasiłki:

● ubezpieczonym, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych,

● ubezpieczonym prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym,

● ubezpieczonym będącym duchownymi,

● osobom uprawnionym do zasiłków za okres po ustaniu ubezpieczenia,

● ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce z tytułu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego.

Decyduje data

W celu ustalenia, czy płatnik składek będzie płatnikiem zasiłków w danym roku kalendarzowym, ustala liczbę osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego, według stanu na 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego. Jeśli przykładowo płatnik składek zgłasza do ubezpieczenia chorobowego według stanu na 30 listopada 2012 r. 28 pracowników, w 2013 roku będzie na nim ciążył obowiązek ustalania prawa i wypłaty zasiłków tym pracownikom w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Gdy płatnik składek na 30 listopada nie zgłasza do ubezpieczenia chorobowego żadnej osoby, a dokona takiego zgłoszenia po tej dacie, wówczas liczbę ubezpieczonych ustala się według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokona takiego zgłoszenia. [przykład 1]

Jeżeli zgodnie z liczbą osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego (według stanu na 30 listopada poprzedniego roku) zostanie ustalone, że płatnik składek nie ma obowiązku wypłaty zasiłków w następnym roku kalendarzowym, to zasadę tę stosuje się także w sytuacji, gdy po tej dacie (jeszcze w tym samym roku lub w następnym) stan osób ubezpieczonych zwiększy się i będzie przekraczał 20. [przykład 2]

Powyższa zasada ma zastosowanie także w odwrotnej sytuacji, tj. gdy płatnik składek był uprawniony do wypłaty zasiłków swoim ubezpieczonym w trakcie ich zatrudnienia (w związku z tym, że zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego na 30 listopada danego roku ponad 20 osób), a następnie po tej dacie zmniejszył zatrudnienie i zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych.

Zasady liczenia

Podkreślić trzeba, że ustalenie, czy płatnik składek będzie jednocześnie płatnikiem zasiłków, zależy od liczby osób zgłaszanych przez niego do ubezpieczenia chorobowego, a nie liczby osób przez niego zatrudnianych. Nie ma przy tym znaczenia, czy osoby te są zgłaszane do ubezpieczenia chorobowego obowiązkowo, czy też dobrowolnie (patrz: tabela). Dlatego przykładowo płatnikiem zasiłków nie będzie płatnik składek, który zatrudnia łącznie 40 osób, ale do ubezpieczenia chorobowego zgłasza tylko 19 osób.

Ustalając liczbę osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego na 30 listopada, należy uwzględniać:

● pracowników (w tym także uczniów),

● osoby wykonujące pracę nakładczą podlegające ubezpieczeniu chorobowemu (chałupników),

● osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nimi współpracujące, jeśli podlegają ubezpieczeniu chorobowemu,

● osoby prowadzące działalność pozarolniczą oraz osoby z nimi współpracujące podlegające ubezpieczeniu chorobowemu.

Płatnik nie powinien natomiast uwzględniać w liczbie ubezpieczonych osób przebywających na urlopach bezpłatnych i wychowawczych oraz duchownych podlegających ubezpieczeniu chorobowemu.

Przełom roku

Z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wynika bardzo ważna dla płatników zasada dotycząca wypłaty zasiłków na przełomie roku. W myśl tej zasady jeżeli w danym roku kalendarzowym oddział ZUS rozpoczął wypłatę zasiłku, ponieważ płatnik składek nie był do tego uprawniony (ze względu na liczbę osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego na 30 listopada poprzedniego roku nieprzekraczającą 20), to w przypadku nieprzerwanej niezdolności do pracy ubezpieczonego oddział ZUS kontynuuje wypłatę tego zasiłku także po 31 grudnia, nawet gdy od 1 stycznia obowiązek ustalania prawa i wypłaty zasiłku ciąży na płatniku składek. Zasada ta nie dotyczy sytuacji, gdy wypłatę zasiłku chorobowego w danym roku kalendarzowym rozpoczął płatnik składek, a od 1 stycznia uprawnionym do ustalania prawa i wypłaty zasiłku jest oddział ZUS (ze względu na to, że 30 listopada roku, w którym powstała niezdolność do pracy ubezpieczonego, płatnik składek zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych).

PRZYKŁAD 1

Pierwsze zatrudnienie

Płatnik składek prowadzący pozarolniczą działalność od stycznia 2011 r. zatrudnił pierwszych pracowników od 1 czerwca 2012 r. Od tej daty dokonał zgłoszenia ich do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, w tym do ubezpieczenia chorobowego. Liczba osób zgłoszonych przez płatnika składek do ubezpieczenia chorobowego od 1 czerwca 2012 r. wynosiła 17. W związku z tym płatnik składek nie miał obowiązku ustalania prawa i wypłaty zasiłków pracownikom w 2012 roku. Jeżeli liczba osób zgłaszanych przez płatnika składek do ubezpieczenia chorobowego na 30 listopada 2012 r. nie ulegnie zmianie, również w 2013 r. prawo do zasiłków będzie ustalał i ich wypłatę realizował oddział ZUS.

PRZYKŁAD 2

Zmiana wielkości załogi

Płatnik składek na 30 listopada 2011 r. zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego 12 osób. Nie ma on zatem obowiązku ustalania prawa i wypłaty zasiłków swoim zatrudnionym w 2012 roku. Od 1 kwietnia 2012 r. płatnik przyjął do pracy więcej osób i od tej daty zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego 28 pracowników. Mimo że liczba osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego przez płatnika składek przekroczyła 20, do końca 2012 roku zasiłki tym osobom nadal wypłaca oddział ZUS. Jeżeli na 30 listopada 2012 r. liczba osób zgłaszanych przez płatnika do ubezpieczenia chorobowego będzie wynosiła nadal 28, będzie on w 2013 roku uprawniony do ustalania prawa i wypłaty zasiłków swoim zatrudnionym.

Osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu

● pracownicy ● członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych ● osoby odbywające służbę zastępczą

● wykonujący pracę nakładczą ● wykonujący pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nimi współpracujące ● prowadzący pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące ● wykonujący odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania ● duchowni

 

@RY1@i02/2012/222/i02.2012.222.03300010b.802.jpg@RY2@

Renata Tonder, ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Renata Tonder

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 61 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Art. 11 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 10 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).