Wypadek w drodze do pracy lub z pracy to wyższy zasiłek

Definicję wypadku w drodze do pracy lub z pracy zawiera art. 57 b ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.). W myśl tego przepisu za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia społecznego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana.

Jednakże uważa się, że wypadek nastąpił w drodze do pracy lub z pracy, mimo że droga została przerwana, jeżeli przerwa była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic potrzeby, a także wówczas, gdy droga, nie będąc drogą najkrótszą, była dla ubezpieczonego, ze względów komunikacyjnych, najdogodniejsza.

Ponadto za drogę do pracy lub z pracy uważa się, oprócz drogi z domu do pracy lub z pracy do domu, również drogę do miejsca lub z miejsca:

1) innego zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego,

2) zwykłego wykonywania funkcji lub zadań zawodowych albo społecznych,

3) zwykłego spożywania posiłków,

4) odbywania nauki lub studiów.

Definicja wypadku w drodze do pracy lub z pracy jest więc bardzo rozbudowana. Wypadek ten musi nastąpić wskutek przyczyny zewnętrznej, którą może być np. działanie maszyn, pojazdów czy też zachowanie innych osób, np. współpracowników. Czynnikiem zewnętrznym, mogącym spowodować wypadek, jest także oddziaływanie takich elementów, jak energia elektryczna, wysoka lub niska temperatura, hałas lub wstrząsy. Ponadto takim czynnikiem może być także działanie sił przyrody (np. powódź, gołoledź).

Należy jednak zaznaczyć, że przyczyna zewnętrzna nie musi być przyczyną wyłączną. Dla zakwalifikowania nagłego zdarzenia jako wypadku wystarczające jest, iż zewnętrzny czynnik sprawczy stanowić będzie współprzyczynę tego zdarzenia. Podobnie wskazywał Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyroku z 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt III AUa 1040/12, LEX nr 1286606).

Zgłoszenie

Jeżeli pracownik uległ wypadkowi spełniającemu powyższe cechy, to powinien niezwłocznie zawiadomić o tym swojego pracodawcę. Firma dokonuje następnie w stosunku do ubezpieczonych będących pracownikami ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w drodze do pracy lub z pracy w karcie wypadku.

Natomiast w stosunku do pozostałych ubezpieczonych ustalenia tego dokonują podmioty określone w art. 5 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.). Szczegółowy tryb postępowania normuje rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 24 grudnia 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 924) w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposobu jego dokumentowania, wzoru karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz terminu jej sporządzania.

Uznanie danego zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy następuje na podstawie:

1) oświadczenia poszkodowanego, członka jego rodziny lub świadków co do czasu, miejsca i okoliczności zdarzenia;

2) informacji i dowodów pochodzących od podmiotów badających okoliczności i przyczyny zdarzenia lub udzielających poszkodowanemu pierwszej pomocy (np. policji, pogotowia);

3) ustaleń sporządzającego kartę wypadku.

Bez okresu wyczekiwania

Prawo do zasiłku chorobowego przysługuje ubezpieczonym po upływie określonego w ustawie z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 159) okresu wyczekiwania (tzw. karencji). Okresy te w myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy wynoszą: 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli ubezpieczony podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu, albo 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli dana osoba jest ubezpieczona dobrowolnie. Okresy te nie mają jednak zastosowania, w razie gdy niezdolność do pracy jest wynikiem wypadku w drodze do pracy lub z pracy ( art. 4 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy). Jeśli więc pracownik doznał wypadku w drodze do pracy lub z pracy, to ma prawo do zasiłku chorobowego już od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego. Stanowi to istotne ułatwienie dla osób, które uległy wypadkowi w drodze do lub z pracy.

Fakt, że do wypadku doszło w drodze do lub z pracy ma także znaczenie dla ustalenia wysokości zasiłku chorobowego. Zasadniczo bowiem wysokość tego zasiłku wynosi 80 proc. podstawy wymiaru. Natomiast w razie niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy zasiłek ten jest wyższy.

W myśl art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Dlatego też dla osób poszkodowanych w takich wypadkach istotne znaczenie ma ustalenie faktu, że dane nieszczęśliwe zdarzenie było wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy. Jeżeli zaś ZUS odmawiałby uznania danego zdarzenia za wypadek w drodze do lub z pracy i przyznawałby zasiłek chorobowy w wysokości tylko 80 proc. podstawy jego wymiaru, to ubezpieczony może to kwestionować i wystąpić z odwołaniem do właściwego miejscowo sądu rejonowego, o czym powinien być pouczony w treści decyzji ZUS. W toku postępowania sądowego może wykazywać, że faktycznie uległ wypadkowi w drodze do pracy i dzięki temu uzyskać wyższy zasiłek.

@RY1@i02/2014/220/i02.2014.220.03300030f.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.).