Wypłata wynagrodzenia w formie niepieniężnej dopuszczalna tylko w wyjątkowych sytuacjach

Na wstępie należy wskazać, co wynika z treści art. 86 kodeksu pracy. Po pierwsze: pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy. Po drugie: wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej; częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. W orzecznictwie sądowym akcentowany jest przy tym pieniężny charakter wynagrodzenia za pracę (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lipca 2001 r., sygn. akt I PZ 36/01). W kontekście powyższego nie można więc uznać, że spółka była uprawniona do samowolnego narzucenia pracownikowi wypłaty części wynagrodzenia w towarach, które sama sprzedaje. Jednocześnie w spółce nie obowiązuje układ zbiorowy, a także nie ma regulacji rangi ustawowej, która ustanawiałaby wypłatę wynagrodzenia w świadczeniach niepieniężnych. Podobnie pracodawca nie ma podstaw, aby w zastępstwie wynagrodzenia dokonać cesji praw dotyczących wierzytelności (chociaż mają one charakter świadczeń pieniężnych), które mu przysługują względem kontrahentów. Byłoby to nie tylko obejściem ww. przepisów bezwzględnie obowiązujących, ale i pozostawałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Nie sposób także uznać, że na zaproponowane przez spółkę rozwiązania pozwala swoboda umów, o której mowa w art. 3531 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.