Kiedy pracodawca musi przystosować stanowisko pracy do stanu zdrowia pracownika

Konsekwencje ustalenia u osoby zatrudnionej stopnia niepełnosprawności określa ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W myśl art. 14 ustawy pracodawca jest obowiązany wydzielić lub zorganizować odpowiednie stanowisko pracy z podstawowym zapleczem socjalnym dla pracownika, który utracił zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku. Obowiązek taki ciąży na pracodawcy tylko wtedy, gdy utrata zdolności do pracy nastąpiła wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

W razie sporu, czy dane zdarzenie miało charakter wypadku przy pracy, należy sięgać do definicji zawartej w ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322). Zasadniczo za wypadek przy pracy może zostać uznane tylko nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą.

W razie sporu pracodawca może próbować udowodnić, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez pracownika przepisów BHP lub pozostawanie w stanie nietrzeźwości. Wówczas pracodawca będzie zwolniony z obowiązku przystosowywania stanowiska pracy do możliwości zdrowotnych pracownika. Ciężar dowodu został w tym przypadku przerzucony na pracodawcę. Pracownik może skutecznie bronić się, iż stosował się do obowiązujących przepisów BHP, zaś pracodawca powinien udowodnić, że było inaczej (np. wykorzystując nagranie z monitoringu).

Pracownik ma obowiązek zgłosić gotowość przystąpienia do pracy w ciągu miesiąca od dnia uznania go za osobę niepełnosprawną. Od tej chwili pracodawca ma trzy miesiące na odpowiednie przystosowanie stanowiska pracy. Pracodawca może podnosić, że nie ma możliwości dalszego zatrudniania pracownika, bowiem wszystkie stanowiska w przedsiębiorstwie związane są z pracą na wysokościach. Wówczas nie można sądownie zmusić pracodawcy do stworzenia nowego stanowiska pracy specjalnie dla niepełnosprawnego pracownika. Pracodawca będzie mógł zgodnie z prawem wypowiedzieć pracownikowi umowę o pracę, jednak poniesie konsekwencje finansowe swojej decyzji. W myśl z art. 23 ustawy, każdy pracodawca, który nie wydzieli lub nie zorganizuje w przepisanym terminie stanowiska pracy obowiązany jest dokonać, w dniu rozwiązania stosunku pracy, wpłaty na konto Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości 15-krotnego przeciętnego wynagrodzenia za pracownika.

@RY1@i02/2009/255/i02.2009.255.168.005b.001.jpg@RY2@

Joanna Klimowicz, ekspert z zakresu prawa pracy

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 14 i 23 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 z późn. zm.).