Czy pracownik otrzyma podwójne odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia i rozwiązania umowy
Witold M. zatrudniony był w firmie od ośmiu lat na czas nieokreślony. Pracodawca 23 października wręczył mu wypowiedzenie z pracy bez podania przyczyn i bez konsultacji ze związkiem zawodowym, którego był członkiem. 30 października natomiast rozwiązano z nim, bez wymaganej konsultacji związku zawodowego, umowę o pracę w trybie natychmiastowym. Czy Witoldowi M. przysługują dwa odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy i rozwiązania stosunku pracy?
Pracownik nie otrzyma podwójnego odszkodowania. W powyższej sytuacji pracodawca naruszył przepisy dotyczące sposobu wypowiedzenia umowy o pracę. W myśl art. 30 par. 4 k.p. w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Wadliwe było również rozwiązanie dokonane w okresie wypowiedzenia umowy. Pracodawca bowiem ponownie nie skonsultował tego z reprezentującym pracownika związkiem zawodowym (art. 52 par. 3 k.p.).
Wadliwość obu tych zdarzeń prawnych powoduje możliwość skorzystania przez pracownika z uprawnień, które przewidziane są w razie niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę. Może on żądać przywrócenia do pracy albo odszkodowania na podstawie art. 45 par. 1 k.p. Natomiast w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie prawidłowo dokonanego wypowiedzenia powstaje po stronie pracownika wyłącznie określone w art. 60 k.p. roszczenie o odszkodowanie i wyłącznie w wysokości ograniczonej do wynagrodzenia za czas do upływu okresu wypowiedzenia z pominięciem roszczeń przysługujących na mocy art. 56 par. 1 w związku z art. 58 k.p. Obecnie taki pogląd przeważa w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok z 28 czerwca 2005 r., III PK 44/05, OSNP 2006/9-10/147 oraz z 22 lipca 2008 r., II PK 361/07, Legalis).
We wcześniejszych orzeczeniach SN stał na stanowisku, że w razie wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów, a następnie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje odszkodowanie z art. 471 k.p. albo art. 60 k.p. według jego wyboru (por. wyrok SN z 24 lipca 2001 r., I PKN 568/00, OSNAPiUS 2003/12/294).
W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z 22 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy wskazał, że chociaż źródłem obowiązku odszkodowawczego są dwa różne zdarzenia prawne, jednak skutki obu tych alternatywnych zdarzeń są takie same, tj. rozwiązanie stosunku pracy. W konsekwencji pozbawienie pracownika wynagrodzenia za pracę, choć za różne okresy. Funkcją odszkodowania jest zrekompensowanie pracownikowi utraconego zarobku. Dlatego zasądzenie podwójnego odszkodowania powodowałoby podwójną rekompensatę tej samej szkody: raz na podstawie art. 45 k.p. w wysokości określonej w art. 471 k.p. (wynagrodzenia co najmniej za okres wypowiedzenia) i drugi raz - na podstawie art. 56 k.p. w wysokości wynikającej z art. 58 k.p. (wynagrodzenia za okres wypowiedzenia).
Zwrócić trzeba jeszcze uwagę na jedną istotną kwestię, że okres wypowiedzenia rozpoczyna się z chwilą złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu drugiej stronie, w taki sposób, by mogła zapoznać się z jego treścią i trwa do dnia rozwiązania umowy o pracę.
@RY1@i02/2009/246/i02.2009.246.168.0007.001.jpg@RY2@
Leszek Jaworski, ekspert z zakresu prawa pracy
ekspert z zakresu prawa pracy
Art. 30 par. 4, art. 45 par. 1, art. 52 par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu