Czy niewypłacanie dodatku za nadgodziny uprawnia do natychmiastowego rozwiązania umowy

Przesłanką uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 55 par. 1¹ k.p. przez pracownika jest ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę. W tym przypadku nie można zarzucić pracodawcy kwalifikowanej (ciężkiej) postaci naruszenie swoich obowiązków. Zatem pracownicy nie będzie przysługiwać powyższe uprawnienie.

Pogląd powyższy potwierdza wyrok z 6 marca 2008 r. (II PK 185/07, OSNP 2009/13-14/170) w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że w razie niewypłacania części wynagrodzenia (poszczególnych jego składników) należy bardzo wnikliwie oceniać winę pracodawcy (umyślność, rażące niedbalstwo), która przy niewypłacaniu całości wynagrodzenia zazwyczaj jest oczywista. Gdy więc przysługiwanie określonego składnika wynagrodzenia jest sporne między stronami, a pracodawca w oparciu o usprawiedliwione argumenty uważa roszczenie pracownika za nieuzasadnione, wówczas pracodawcy niewypłacającemu takiego składnika wynagrodzenia z reguły nie można przypisać ciężkiego naruszenia jego obowiązków (z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa). Nie można więc mówić o ciężkim naruszeniu przez pracodawcę jego obowiązków, jeżeli jest ono niezawinione lub zawinione w niewielkim stopniu.

W powyższej sytuacji pracodawca kwestionuje zasadność żądania pracownicy dotyczące wypłaty dodatku za nadgodziny. Uważa bowiem, że ona ponosi winę, że nie jest w stanie wykonać swoich obowiązków w normalnym czasie pracy. Uznać dlatego należy, iż roszczenie jej jest sporne. Wobec tego odpada przesłanka uzasadniająca rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym ze względu na brak ciężkiego zawinienia pracodawcy.

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalona jest wykładnia, że pracownik nie może żądać wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli nie wskutek żądania pracodawcy i nie wskutek potrzeby wynikającej z warunków pracy, lecz z własnej inicjatywy i dla własnej korzyści lub wygody zamiast pracować w godzinach umówionych pracował w czasie, w którym nie powinien był pracować, chociażby pracodawca tolerował tę zmianę (por. wyrok SN z 3 października 1945 r., I C 377/45, OSN 1947/1/5).

Ponadto pracownik musi mieć świadomość, że w przypadku nieuzasadnionego skorzystania z natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę pracodawcy przysługuje od niego prawo do odszkodowania w razie poniesionej wskutek tego szkody w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 61¹ i 61² k.p.).

@RY1@i02/2009/187/i02.2009.187.168.010b.001.jpg@RY2@

Leszek Jaworski, ekspert z zakresu prawa pracy

Leszek Jaworski

ekspert z zakresu prawa pracy

Podstawa prawna

Art. 55, art. 61¹ i art. 61² ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).