Kiedy pracodawca powinien zastosować wypowiedzenie zmieniające

Postanowienia regulaminu wynagrodzenia mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę (z uzasadnienia wyroku SN z 16 stycznia 1998 r., I PKN 460/97, OSNP 1998/23/681).

Wprowadzenie bez wypowiedzenia warunków płacy niekorzystnych zmian dotyczących premii uzasadnia roszczenie o zasądzenie pełnej wysokości tego świadczenia (wyrok SN z 25 lipca 2003 r., I PK 301/02 M.P.Pr.-wkł. 2004/2/6).

Należy przy tym pamiętać, że pisemne oświadczenie woli pracodawcy określające nowe zasady wynagradzania pracownika nie jest wypowiedzeniem zmieniającym, jeżeli nie zawiera oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o pracę (art. 42 par. 1 k.p., wyrok SN z 17 stycznia 1997 r., I PKN 51/96, OSNP 1997/16/288).

W przypadku porozumienia zmieniającego zmiana wysokości wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę wymaga złożenia zgodnego oświadczenia woli stron stosunku pracy (art. 11 k.p.), do którego może dojść w trybie ofertowym lub negocjacyjnym (art. 70 par. 1 lub art. 72 par. 1 k.c. w związku z art. 300 k.p., wyrok SN z 28 lutego 2006 r., II PK 186/05, OSNP 2007/1-2/8).

Jednakże zmiana wynagrodzenia, w wyniku której niektóre składniki zostają podwyższone, a inne obniżone i w efekcie łączne wynagrodzenie pracownika nie ulega obniżeniu, nie wymaga ani wypowiedzenia zmieniającego, ani porozumienia zmieniającego. W tym zakresie nadal obowiązuje orzeczenie SN z 14 października 1960 r. (II CR 588/60, OSNC 1962/2/46), które pozwalało na jednostronną zmianę przez pracodawcę wysokości poszczególnych składników wynagrodzenia za pracę, jeżeli tylko nie powodowało to obniżki globalnego wynagrodzenia pracownika oraz pogorszenia warunków uzyskiwania poszczególnych składników wynagrodzenia. Nie zwracano uwagi na okoliczność, że zmiana wysokości zasadniczego wynagrodzenia musiała się łączyć ze zmianą kategorii osobistego zaszeregowania pracownika. Także w uchwale z 12 marca 1981 r. (V PZP 4/80, OSNC 1981/10/182) SN stwierdził, że obniżenie pracownikowi kategorii (grupy) osobistego zaszeregowania nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego, jeżeli nie powoduje obniżki wynagrodzenia. Jednakże w wyroku z 26 marca 2002 r. (I PKN 44/01, OSNP 2004/5/82) SN uznał, że jeżeli pracownik przed jednostronną zmianą przez pracodawcę wysokości wynagrodzenia otrzymywał istotnie zaniżony dodatek funkcyjny przysługujący na zajmowanym stanowisku zgodnie z taryfikatorem kwalifikacyjnym przewidzianym w obowiązującym regulaminie wynagradzania, to zmiana wysokości wynagrodzenia polegająca na podwyższeniu dodatku funkcyjnego do wysokości wynikającej z tego regulaminu, z jednoczesnym obniżeniem wynagrodzenia zasadniczego, wymaga wypowiedzenia zmieniającego (art. 42 par. 1 k.p.), choćby łączne wynagrodzenie obejmujące obniżone wynagrodzenie zasadnicze i podwyższony dodatek funkcyjny nie uległo obniżeniu.

@RY1@i02/2010/249/i02.2010.249.209.0011.001.jpg@RY2@

Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy

Ewa Drzewiecka

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 42 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 70 par. 1, art. 72 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm).