W jakiej sytuacji można żądać zwrotu wynagrodzenia

Tak. Żądanie pracodawcy jest uzasadnione.

Pracownik domagał się od pracodawcy wypłaty kwoty zasądzonej na jego rzecz nieprawomocnym wyrokiem sądu pierwszej instancji. Każdy uczestnik procesu sądowego wie, iż sprawa nie kończy się na wyroku pierwszej instancji, a dwuinstancyjność postępowania oznacza, iż każdy wyrok może zostać zmieniony lub uchylony na skutek apelacji przeciwnika procesowego.

Zmiana natychmiast wykonalnego wyroku i oddalenie powództwa na skutek uwzględnienia apelacji pracodawcy pociąga za sobą obowiązek zwrotu przez pracownika wyegzekwowanego wcześniej lub spełnionego dobrowolnie przez pracodawcę świadczenia. Wyegzekwowana przez pracownika kwota staje się bowiem - po zmianie wyroku polegającej na oddaleniu powództwa świadczeniem nienależnym.

Podstawa takiego świadczenia, którą był nieprawomocny wyrok sądu rejonowego, zasądzający wynagrodzenie odpada, gdy wyrok zostaje zmieniony.

Pracodawca nie może jednak sam potrącić z bieżącego wynagrodzenia pracownika bezpodstawnie przekazanych kwot.

Aby potrącenie było możliwe pracownik musiałby wyrazić na to zgodę. Jeśli zgody takiej nie ma, pracodawca musi wytoczyć przeciwko niemu powództwo o zapłatę, opierając swoje roszczenie na przepisach o nienależnym świadczeniu.

W przypadku żądania przez pracodawcę zwrotu świadczenia wyegzekwowanego na podstawie wyroku nieprawomocnego pracownik nie ma prawa zwalczać powództwa pracodawcy powołując się na zarzut zużycia uzyskanej kwoty.

Na zarzut zużycia nienależnego świadczenia mogą powoływać się bowiem tylko i wyłącznie te osoby, które nie powinny liczyć się z obowiązkiem zwrotu nienależnego świadczenia. Nie jest kwestionowany przyjmowany jednolicie w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że strona, która egzekwuje świadczenie zasądzone na jej rzecz nieprawomocnym wyrokiem zaopatrzonym w rygor natychmiastowej wykonalności, powinna się liczyć z obowiązkiem zwrotu - w razie oddalenia jej powództwa o to świadczenie na skutek apelacji strony przeciwnej.

Powinność liczenia się z obowiązkiem zwrotu usuwa dopiero prawomocność orzeczenia (wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2008 r., I PK 247/07, M.P.Pr. 2009/4/204)

@RY1@i02/2010/244/i02.2010.244.209.004b.001.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 410 par. 2, art. 409 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).