Czy bez zgody związków zawodowych pracodawca może ustalić regulamin wynagradzania

W przypadku negatywnego stanowiska związków zawodowych pracodawca nie może ustalić regulaminu wynagradzania.

Pogląd powyższy potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z 12 lutego 2004 r. (I PK 349/03, OSNAPiUS 2005/1/4).

Jeżeli w danym zakładzie pracy działa organizacja związkowa, to pracodawca na mocy art. 77² par. 4 k.p. jest zobowiązany do uzgodnienia z nią treści regulaminu wynagradzania. Oznacza to, że jeżeli u pracodawcy działa tylko jedna organizacja związkowa, to bez tych uzgodnień regulamin nie może wejść w życie.

W przypadku gdy u danego pracodawcy działa więcej niż jedna organizacja związkowa, kwestię udziału związków zawodowych we wprowadzaniu regulaminu wynagradzania należy rozstrzygać z uwzględnieniem art. 30 ust. 5 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. W myśl tego przepisu, jeżeli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania organizacje związkowe albo organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu art. 241^25a k.p. nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska w terminie 30 dni, decyzję w tych sprawach podejmuje pracodawca, po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk organizacji związkowych.

Oznacza to, że jeśli organizacje związkowe mają wspólne, ale negatywne stanowisko, to taki regulamin nie może być przez pracodawcę ustalony. Natomiast jeżeli związki zawodowe w ogóle nie mogą uzgodnić wspólnego stanowiska, pracodawca może wydać regulamin, rozpatrując uprzednio odrębne stanowiska organizacji związkowych, które jednak nie są dla niego wiążące.

Podstawowym kryterium reprezentatywności zakładowej organizacji związkowej jest liczba zrzeszonych członków w relacji do ogółu zatrudnionych pracowników u danego pracodawcy. Zależy ona od tego, czy organizacja zakładowa jest związkiem zawodowym działającym tylko w danym zakładzie pracy (wówczas obowiązuje kryterium 10 proc. zrzeszonych członków w stosunku do ogółu zatrudnionych pracowników), czy też zakładowa organizacja stanowi jednostkę organizacyjną albo organizację członkowską ponadzakładowej organizacji związkowej (wtedy kryterium ilościowe wynosi 7 proc. jej członków).

Jeżeli żadna z zakładowych organizacji związkowych nie spełnia powyższych wymogów, reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest organizacja zrzeszająca największą liczbę pracowników. Przy ustalaniu liczby pracowników zrzeszonych w zakładowej organizacji związkowej powinno się uwzględniać wyłącznie tych pracowników, którzy legitymują się sześciomiesięcznym stażem członkowskim w tej organizacji. Jeżeli natomiast pracownik należy do kilku organizacji związkowych, jego przynależność organizacyjna może być uwzględniona tylko jako członka jednej wskazanej przez niego zakładowej organizacji związkowej.

W sytuacji więc gdy organizacja związkowa wyraziła negatywne stanowisko co do treści projektu regulaminu wynagradzania, pracodawca powinien prowadzić uzgodnienia aż do osiągnięcia jej zgody. W czasie gdy w danym zakładzie nie ma regulaminu wynagrodzenia, obowiązują w tym zakresie postanowienia indywidualnych umów o pracę.

@RY1@i02/2010/004/i02.2010.004.168.002b.001.jpg@RY2@

Leszek Jaworski, ekspert z zakresu prawa pracy

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 77² par. 4, art. 241^25a ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 30 ust. 5 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).