Czy można żądać zwrotu zadośćuczynienia od pracownika

Będzie przysługiwać jej takie uprawnienie.

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, a w szczególności, aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może także przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Uprawnienie do zadośćuczynienia przysługuje tylko w przypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych, przy czym każdy stopień winy, także wina nieumyślna, może uzasadniać uwzględnienie takiego roszczenia (wyrok SA w Warszawie z 10 czerwca 2011 r., VI ACa 84/11, LEX nr 863322). Wysokość zadośćuczynienia powinna być rozważana indywidualnie i przedstawiać dla poszkodowanego odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej (wyrok SN z 14 stycznia 2011 r., I PK 145/10, M.P.Pr. 2011/9/479).

W myśl art. 120 kodeksu pracy, w razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca. Regulacja ta dotyczy jednak tylko szkody wyrządzonej z winy nieumyślnej. W przypadku winy umyślnej, gdy sprawca obejmuje następstwa swego czynu zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym, odpowiada wobec poszkodowanego na zasadach ogólnych (por. m.in. wyrok SN z 2 lutego 2011 r., II PK 189/10, LEX 811844).

Jak zwrócił uwagę Sąd Najwyższy, nie wyłącza to odpowiedzialności pracodawcy za szkodę (krzywdę) wyrządzoną przez pracownika na zasadzie odpowiedzialności za cudze czyny uregulowanej w kodeksie cywilnym. Przykładowo zgodnie z art. 430 k.c. kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności.

Zgodnie z art. 441 k.c., jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. W przypadku gdy szkoda była wynikiem działania lub zaniechania kilku osób, ten, kto naprawił szkodę, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej części - zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody. Natomiast ten, kto naprawił szkodę, za którą jest odpowiedzialny mimo braku winy, ma zwrotne roszczenie do sprawcy, jeżeli szkoda powstała z winy sprawcy.

Z tego względu, jak stwierdził SN, jeśli pracodawca naprawi osobie trzeciej (poszkodowanemu pracownikowi) szkodę wyrządzoną umyślnie przez swego pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych, będzie miał z mocy art. 441 par. 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. nieograniczone przepisem art. 120 par. 2 k.p. zwrotne roszczenie do sprawcy.

Należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 216 kodeksu karnego, kto znieważa inną osobę, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. W razie skazania za takie przestępstwo sąd może orzec na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w wysokości do 100 000 złotych. Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.

@RY1@i02/2011/199/i02.2011.199.20900070j.802.jpg@RY2@

Anna Puszkarska, radca prawny

Anna Puszkarska

radca prawny

Art. 23-24, art. 430, art. 441, art. 448 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 120, art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 48, art. 216 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).