Czy dyrektor może samodzielnie zwiększyć czas pracy podwładnych

Nie, limit godzin nadliczbowych w większej wysokości niż 150 godzin rocznie należy ustalić w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub w umowie o pracę, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym i nie ma obowiązku wprowadzenia regulaminu pracy.

W ustawie o zakładach opieki zdrowotnej (dalej ustawa) wprowadzono możliwość pracy w wymiarze przekraczającym przeciętnie 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym. Muszą być jednak spełnione przy tym warunki wskazane w ustawie.

Po pierwsze, przedłużenie to można zastosować do lekarzy i innych pracowników medycznych posiadających wyższe wykształcenie, jeśli są zatrudnieni w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych świadczeń zdrowotnych.

Po drugie, niezbędne jest wyrażenie pisemnej zgody przez pracownika. Pracownik może ją jednak cofnąć, informując o tym pracodawcę na piśmie, z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Po trzecie, okres rozliczeniowy, w jakim powinien być rozliczany jego czas pracy, nie powinien przekraczać czterech miesięcy. Dotyczy to także sytuacji, gdy w zakładzie ustalono krótszy okres rozliczeniowy wynoszący np. trzy miesiące.

Po czwarte, niedopuszczalna jest dyskryminacja pracowników zakładów opieki zdrowotnej, którzy nie wyrażą zgody na pracę w wymiarze przekraczającym 48 godzin przeciętnie w tygodniu. Ponadto zakłady opieki zdrowotnej muszą prowadzić i przechowywać ewidencję czasu pracy takich pracowników i udostępniać ją organom kontrolnym (Państwowej Inspekcji Pracy). Mogą one zakazać lub ograniczyć możliwość wydłużenia maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy.

Wynikające z przedłużenia godziny nadliczbowe nie muszą przy tym mieścić się w rocznym limicie godzin nadliczbowych wynikających ze szczególnych potrzeb pracodawcy, który w myśl art. 151 par. 3 k.p. wynosi 150 godzin. Jednocześnie w ustawie nie wyłączono zastosowania art. 151 par. 4 k.p. Zgodnie z tym przepisem roczny limit godzin nadliczbowych wynikających ze szczególnych potrzeb pracodawcy można ustalić w większej wysokości w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub w umowie o pracę, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym i nie ma obowiązku wprowadzenia regulaminu pracy.

Warto przypomnieć, że pracowników zakładów opieki zdrowotnej dotyczy część przepisów o czasie pracy zawartych w kodeksie pracy. Przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie są bowiem wyczerpujące, a zgodnie z art. 5 k.p., w przypadkach gdy stosunek pracy danej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, to przepisy kodeksu pracy stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.

Z powyższego wynika, że wprowadzenie czasu pracy przekraczającego przeciętnie 48 godzin na tydzień wymaga zgody pracownika oraz ustalenia limitu w przepisach zakładowych lub w umowie o pracę.

@RY1@i02/2011/038/i02.2011.038.209.0008.001.jpg@RY2@

Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy

Ewa Drzewiecka

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 32 ja ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.).

Art. 5, art. 151 par. 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).