Kiedy jest możliwy zwrot nadpłaty

W wyniku pomyłki związanej z nieprawidłowym działaniem programu komputerowego służącego do obliczania wynagrodzeń pracodawca przelał na rachunek bankowy czytelnika wynagrodzenie zawyżone o kilka procent.

- Czy mogę bronić się przed żądaniem pracodawcy zwrotu nadpłaconego wynagrodzenia - pyta pan Wojciech z Sosnowca.

Czytelnik może wykazać, że zużył nadpłacone wynagrodzenie nie wiedząc, że jest zobowiązany do jego zwrotu. W myśl art. 86 par. 1 k.p. pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy. Zobowiązanie pracodawcy dotyczy jednak tylko takiego wynagrodzenia, które należy się pracownikowi na podstawie zapisów umowy o pracę oraz przepisów prawa pracy, a więc nie tylko ustaw i rozporządzeń, ale także aktów zakładowego prawa pracy (jak np. regulaminy wynagradzania lub układy zbiorowe pracy). Co do zasady, jeśli w oparciu o te dokumenty można ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, że na rzecz pracownika przekazano kwotę, która nie powinna mu przysługiwać, należy uznać, że miała ona nienależny charakter.

Pracodawca może dochodzić od pracownika zwrotu nadpłaconego wynagrodzenia przed sądem, opierając swoje roszczenie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu. W procesie tym pracownik może jednak bronić się zarzutem zużycia świadczenia. Zgodnie z orzecznictwem SN pracownik może zwykle przyjmować, że świadczenie wypłacane mu przez pracodawcę posługującego się wyspecjalizowanymi służbami jest spełniane zasadnie i zgodnie z prawem. Nie musi zatem liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu na podstawie art. 409 k.c. W wyroku z 8 czerwca 2010 r. (sygn. akt I PK 31/10) SN przyjął, że pracodawca nie może domagać się od pracownika zwrotu nienależnie wypłaconej pensji, jeśli księgowa lub elektroniczny system pomylił się w wyliczeniach. W takiej sytuacji pracodawca nie może zarzucić mu bezpodstawnego wzbogacenia.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 18, art. 85 par. 5, art. 86 par. 1, art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).