Kiedy wysłać zatrudnionego na dodatkowe badania lekarskie

Kierowca wózka widłowego w ciągu ostatnich trzech miesięcy kilkakrotnie zderzył się z innym wózkiem. Pracodawca obawia się, że stan zdrowia zatrudnionego pogorszył się i to jest przyczyną wypadków. Czy w tej sytuacji możliwe jest ponowne skontrolowanie stanu zdrowia pracownika, pomimo że według zaświadczenia lekarskiego jest zdolny do pracy?

Tak. W wyroku z 18 grudnia 2002 r. (I PK 44/02, OSNP 2004/12/209) Sąd Najwyższy stwierdził, że aktualnym orzeczeniem lekarskim w rozumieniu art. 229 par. 4 kodeksu pracy jest orzeczenie stwierdzające stan zdrowia pracownika w dacie, w której ma być dopuszczony do pracy. Zasadniczo zachowuje ono ważność w podanym, nim okresie, ale staje się nieaktualne w przypadku wystąpienia w tym czasie zdarzeń, które mogą wskazywać na zmianę stanu zdrowia pracownika. Przy uwzględnieniu stanowiska Sądu Najwyższego możliwa jest zatem taka interpretacja art. 229 par. 2 k.p., zgodnie z którą przewiduje on obligatoryjne badania kontrolne w sytuacji niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, ale nie wyklucza skierowania pracownika na dodatkowe badania bez spełnienia tego warunku, o ile jest to uzasadnione okolicznościami danej sprawy. Należy pamiętać, że art. 211 pkt. 5 k.p. nakłada na pracownika obowiązek poddania się nie tylko okresowym i kontrolnym badaniom lekarskim, lecz także innym zaleconym badaniom. Natomiast z art. 207 k.p. wynika, że jeśli zmiana stanu zdrowia pracownika jest nagła, pracodawca ma prawo odsunąć go od pracy.

Świadczenie pracy przez zatrudnionego niezdolnego do jej wykonywania ze względu na stan zdrowia może spowodować zaistnienie wypadku przy pracy, a to pracodawca odpowiada za przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Za wypadek w takiej sytuacji odpowiedzialny byłby pracodawca, który nie podjął żadnych działań zaradczych w okolicznościach wskazujących na zmianę stanu zdrowia pracownika.

Skierowanie na badania lekarskie jest uzasadnione stwierdzeniem każdego rodzaju pogorszenia stanu zdrowia pracownika, które może poddawać w wątpliwość jego zdolność do prawidłowego wykonywania pracy na stanowisku, na którym jest zatrudniony. Przykładowo może to być pogorszenie wzroku lub słuchu bądź objawy choroby psychicznej. Takiego uprawnienia nie daje jednak typowa okresowa niezdolnoć do pracy (np. grypa) - nawet jeśli pracodawca uważa, że taki pracownik rozprzestrzenia chorobę na innych zatrudnionych.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 207, art. 211 pkt 5, art. 229 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).