Czy po przejęciu przedsiębiorstwa trzeba stosować układ zbiorowy pracy

Zakładowy układ zbiorowy pracy zawierają pracodawca i zakładowa organizacja związkowa. W przypadku opisanym w pytaniu spółka nie jest stroną układu zawartego przez poprzedniego pracodawcę. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 9 par. 1 kodeksu pracy postanowienia układu stanowią źródło prawa pracy. Regulują one bezpośrednio sytuację objętych nim zatrudnionych. Przejęcie przez spółkę pracowników innego podmiotu w trybie art. 23¹ k.p. spowodowało zaś, że stała się ona z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Skutki takiej zmiany po stronie pracodawcy w zakresie obowiązku stosowania układu zbiorowego pracy reguluje przepis art. 241⁸ k.p.

Zgodnie z jego treścią w okresie jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę do przejętych przez niego pracowników stosuje się postanowienia układu zbiorowego pracy, którym byli objęci przed przejściem zakładu pracy lub jego części, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Postanowienia tego układu należy stosować w brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę. Pracodawca może oczywiście stosować do tych pracowników korzystniejsze warunki niż wynikające z dotychczasowego układu, ale nie może pogorszyć ich sytuacji.

Przez rok od dnia przejścia zakładu pracy spółka musi więc stosować do przejętych pracowników postanowienia układu zbiorowego, którym byli objęci u poprzedniego pracodawcy, w brzmieniu obowiązującym w dniu tego przejścia. Później będzie jednak mogła uwolnić się od tego obowiązku.

Po upływie roku od dnia przejęcia pracowników przez nowego pracodawcę postanowienia układu zbiorowego w części niekształtującej treści stosunków pracy przestają obowiązywać pracodawcę, natomiast te, które kształtują tę treść, stają się elementem indywidualnych stosunków pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 11 marca 2010 r., I PK 191/09, OSNP 2011/17 - 18/228). Mogą one zostać zmienione w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Spółka będzie więc mogła wypowiedzieć przejętym pracownikom warunki pracy i płacy przewidziane poprzednio w układzie zbiorowym. Warto zwrócić uwagę, że przy wypowiadaniu przez nią tym osobom warunków umowy o pracę nie będą miały zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy (por. art. 241¹³ par. 2 zdanie 2 k.p.).

Zgodnie z postanowieniem SN z 29 września 2005 r. (I PK 531/03, OSNP 2006/15-16/234) roczny termin, o którym mowa w art. 241⁸ k.p., ma charakter ciągły, w związku z czym stosuje się do niego odpowiednio art. 112 kodeksu cywilnego. Oznacza to, że jeden rok liczy się od dnia przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę do dnia, który odpowiada mu datą.

W uchwale z 8 lutego 2005 r. (I PZP 9/04, OSNP 2005/21/329) SN stwierdził jednak, że wypowiedzenie może zostać dokonane zarówno przed upływem rocznego okresu stosowania dotychczasowych warunków zatrudnienia, jak i po tym okresie. Dla jego skuteczności wystarczy, aby koniec okresu wypowiedzenia, które zostało złożone w okresie rocznego stosowania układu, przypadł już po upływie tego okresu. Jak zauważył SN, obowiązek ograniczonego stosowania przez nowego pracodawcę dotychczasowego układu wyraża bowiem nie tylko ideę ochrony pracownika, ale ma na względzie także ochronę nowego pracodawcy, niebędącego stroną dotychczasowego układu.

@RY1@i02/2012/068/i02.2012.068.21700080d.802.jpg@RY2@

Anna Puszkarska, radca prawny

Anna Puszkarska

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 9, art. 23¹, art. 241⁸ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 112 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).