Czy pracodawca skieruje pracownika na badania lekarskie

Czytelnik jest zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Od 1 stycznia wymiar jego czasu pracy wynosi osiem godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Czytelnik chce jednak, aby nadal stosowano wobec niego skrócone normy czasu pracy. Czy musi zwrócić się do swego lekarza o wydanie właściwego zaświadczenia?

Czytelnik powinien najpierw wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o skierowanie go na badania do lekarza medycyny pracy.

Zgodnie z art. 15 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, od 1 stycznia 2012 r. czas pracy osoby niepełnosprawnej (niezależnie od stopnia niepełnosprawności) nie może zasadniczo przekraczać ośmiu godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Czas pracy osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może obecnie przekraczać siedmiu godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo tylko w przypadku, gdy lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną wyda w odniesieniu do niej zaświadczenie o celowości stosowania takiej skróconej normy czasu pracy. Takie normy stosuje się od dnia przedstawienia pracodawcy takiego zaświadczenia. Koszty badań (także dodatkowych, potrzebnych w celu wydania zaświadczenia) ponosi pracodawca.

Jednocześnie - zgodnie z art. 16 ustawy o rehabilitacji - osoba niepełnosprawna (niezależnie od stopnia niepełnosprawności) nadal nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Ograniczeń wymiaru czasu pracy do ośmiu godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo oraz zakazów pracy w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych nie stosuje się tylko do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz w sytuacji, gdy - na wniosek zatrudnionego - lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę.

Jeśli więc czytelnik chce świadczyć pracę w maksymalnym wymiarze siedmiu godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, powinien zwrócić się do pracodawcy o skierowanie go do lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne pracowników. Zgodnie z wyjaśnieniami biura pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych z 21 listopada 2011 r. (www.niepelnosprawni.gov.pl), badania na potrzeby ustalenia właściwych norm czasu pracy, przewidziane w zmienionym art. 15 ustawy o rehabilitacji, nie stanowią badań wstępnych, okresowych, czy też kontrolnych z art. 229 kodeksu pracy. Jest to odrębna kategoria badań i pracodawca kieruje na nie pracownika tylko na jego wniosek (tak samo, jak ma to miejsce w przypadku badań, o których mowa w art. 16 ustawy o rehabilitacji). W razie złożenia takiego wniosku przez pracownika, pracodawca ma jednak obowiązek jego uwzględnienia. Omawiane badania powinny być przeprowadzone przez lekarza medycyny pracy. Dopiero w razie jego braku zaświadczenie o potrzebie stosowania skróconych norm czasu pracy może być wydane przez lekarza sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawną. Przepisy nie określają, na jaki okres może być wydane takie zaświadczenie. Termin jego ważności może zatem wskazać lekarz, który je wydał. Od decyzji lekarza o niewydaniu zaświadczenia o celowości stosowania skróconych norm czasu pracy nie przewidziano instancji odwoławczej.

Ważne

Stosowanie wobec niepełnosprawnego pracownika obniżonych norm czasu pracy nie powoduje obniżenia wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości. Godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego, odpowiadające osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej pracy, przy przejściu na obniżone normy czasu pracy ulegają podwyższeniu w stosunku, w jakim pozostaje dotychczasowy wymiar czasu pracy do tych norm

Anna Puszkarska

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 15 - 16, art. 18 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

Art. 1 pkt. 4, art. 14 pkt. 3 ustawy z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 226, poz. 1475).