Można zwolnić działacza za ujawnienie informacji o firmie

Artykuł 28 ustawy o związkach zawodowych wskazuje na ogólny obowiązek pracodawcy do udzielenia na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania. Obowiązek ten, choć nie dotyczy ujawniania przez pracodawcę wysokości wynagrodzenia danego pracownika bez jego zgody (uchwała Sądu Najwyższego z 16 lipca 1993 r., sygn. akt I PZP 28/93, OSNC 1994/1/2), to jednak przewiduje bardzo szerokie uprawnienia informacyjne związków zawodowych.

Co wynika z kodeksu

Ogólnikowe postanowienie dotyczące udzielania informacji związkom zawodowym znajduje się także w art. 241⁴ par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.), zgodnie z którym w toku rokowań nad układem zbiorowym pracy pracodawca jest obowiązany udzielić przedstawicielom związków informacji o swojej sytuacji ekonomicznej niezbędnych do prowadzenia rokowań.

Obowiązek ten dotyczy w szczególności informacji objętych sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego. Dodatkowo przepis ten wyraźnie wskazuje, że przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania uzyskanych od pracodawcy informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 z późn. zm.).

Gdy nie ma zgody

Co jednak, gdy tajemnica przedsiębiorstwa (stanowisko SN w wyroku z 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06, LEX nr 449836, w którym stwierdzono, że "na tajemnicę przedsiębiorstwa składa się całokształt informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych, handlowych i innych, a nie jedynie poszczególne elementy") zostanie ujawniona przez przedstawiciela związku zawodowego, a związek zawodowy nie udzieli zgody (art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych) na rozwiązanie stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym (art. 52 k.p.).

SN wskazuje w wyroku z 12 września 2000 r. sygn. akt I PKN 23/00 (OSNP 2002/7/160), że z ustawowych gwarancji wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy nie powinien korzystać działacz związkowy, któremu można zarzucić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i nadużywanie funkcji związkowej dla ochrony przed uzasadnionymi sankcjami prawa pracy.

Należy jednak wyjaśnić, że niezależnie od pełnienia funkcji w związku zawodowym działacz pozostaje pracownikiem danego pracodawcy. W tym też kontekście SN wyjaśnił, że pracownika - członka organu związku zawodowego obciąża na równi z innymi pracownikami obowiązek lojalności wobec pracodawcy, którego naruszenie może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (wyrok z 14 grudnia 1999 r., sygn. akt I PKN 447/99, OSNP 2001/10/336).

Dbałość o miejsce pracy

Nie można pominąć także tezy wyroku SN z 9 lutego 2006 r. (sygn. akt II PK 160/05, OSNP 2007/1-2/4), w której sąd podkreśla, że przewidziana w art. 100 par. 2 pkt 4 k.p. (podstawowe obowiązki pracownika) ,,dbałość pracownika o dobro zakładu" to dbałość o zakład pracy rozumiany przedmiotowo jako jednostka organizacyjna będąca miejscem pracy.

Taka interpretacja przepisów ustawy o związkach zawodowych oraz kodeksu pracy jest także zgodna z konwencją nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 9 lipca 1948 r. dotyczącą wolności związkowej i ochrony praw związkowych (Dz.U. z 1958 r. nr 29, poz. 125). Artykuł 8 ust. 1 konwencji precyzuje, że w wykonywaniu uprawnień, które przyznaje im konwencja, pracownicy, pracodawcy i ich organizacje powinni, podobnie jak inne osoby lub zorganizowane zbiorowości, przestrzegać obowiązujących w kraju przepisów prawnych.

Ważne

Przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania uzyskanych od pracodawcy informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

@RY1@i02/2013/220/i02.2013.220.217001000.803.jpg@RY2@

Joanna Jasiewicz adwokat, kancelaria Gide Loyrette Nouel, doktorant w Zakładzie Prawa Pracy INP PAN

Joanna Jasiewicz

adwokat, kancelaria Gide Loyrette Nouel, doktorant w Zakładzie Prawa Pracy INP PAN

Podstawa prawna

Art. 28 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).

Art. 241⁴ par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).