Czy umowę o pracę z Polakiem wolno zawrzeć tylko w języku francuskim

Nie. Pracodawca, składając propozycję zawarcia umowy o pracę wyłącznie w języku obcym, łamie przepisy i naraża się na odpowiedzialność karną. Coraz większy udział zagranicznych pracodawców na polskim rynku pracy wymusza na zatrudnionych znajomość języków obcych, która potrzebna może być nie tylko w handlu czy biznesie, lecz także w codziennych kontaktach z kadrą kierowniczą pracodawcy. Naturalne jest, że pracodawca taki ma prawo wymóc na zatrudnianych pracownikach komunikację w języku obcym - takim jakim posługują się przełożeni. Taka praktyka nie może jednak pozbawiać polskich pracowników ich uprawnień wynikających z tego, że we własnym kraju mają prawo posługiwać się językiem polskim.

Interesy ich zabezpiecza ustawa z 7 października 1999 r. o języku polskim (dalej: ustawa). Nakłada ona na każdego pracodawcę obowiązek sporządzenia umowy o pracę w języku polskim zawsze wtedy, gdy zatrudnia obywatela Rzeczpospolitej Polskiej. Za dopuszczalne uznano także sporządzenie również obcojęzycznej wersji umowy lub innych dokumentów. Warto jednak wiedzieć, że taka uzupełniająca wersja będzie miała mniejsze znaczenie, gdyby doszło do sporu na tle wykonania umowy, której stroną jest obywatel polski, podstawą wykładni wszystkich dokumentów dotyczących stosunku pracy będzie ich polska wersja językowa. Pamiętać też należy, że umowa zawarta z zagranicznym pracodawcą, która podlega prawu polskiemu, musi zawierać identyczne obligatoryjne elementy jak ta zawarta z podmiotem polskim (art. 29 par. 1 k.p.).

Regulacje dotyczące polskiej wersji językowej dokumentów wynikają z art. 7 ustawy, który stanowi, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przy wykonywaniu przepisów z zakresu prawa pracy używa się języka polskiego, jeżeli osoba świadcząca pracę ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w chwili zawarcia umowy oraz umowa ma być wykonana lub wykonywana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sporządzenie umowy o pracę lub innego dokumentu przy wykonywaniu przepisów z zakresu prawa pracy wyłącznie w języku obcym stanowi natomiast wykroczenie zagrożone karą grzywny.

Zagraniczny pracodawca nie zwolni się z obowiązku stosowania języka polskiego, sporządzając wyłącznie umowę o pracę w języku polskim. Artykuł 8 ustawy przewiduje bowiem, że nie tylko umowa o pracę takiego pracownika, lecz także inne dokumenty związane z jego stosunkiem pracy muszą być sporządzone w polskiej wersji językowej. Oznacza to, że po zawarciu umowy wszelkie dalsze oświadczenia z zakresu prawa pracy pracodawca ma obowiązek składać po polsku. W pierwszej kolejności dotyczy to obowiązków informacyjnych przewidzianych chociażby w art. 29 ust. 3 k.p. Czynnością, która bez wątpienia dokonana być musi w języku polskim, jest zmiana warunków pracy, czy to za pomocą porozumienia zmieniającego, czy w drodze wypowiedzenia. Także wszelkie kary porządkowe pracodawca może wymierzać, składając oświadczenia po polsku. Obowiązek stosowania języka polskiego dotyczy też prowadzenia akt osobowych i innej dokumentacji pracowniczej. W praktyce zdarzyć się może, że po zawarciu umowy o pracę żadne oświadczenia z zakresu prawa pracy nie będą już więcej składane i w czasie trwania stosunku pracy pracownik i pracodawca kontaktują się wyłącznie w języku obcym. Nie zwalnia to pracodawcy z używania języka polskiego przy wszelkich czynnościach kończących stosunek pracy. Dlatego również wypowiedzenie umowy lub oświadczenie o rozwiązaniu jej bez wypowiedzenia sporządzone być powinno w języku polskim. Podobnie jednak jak ma to miejsce w przypadku innych naruszeń formy wypowiedzenia (czyli np. dokonania go ustnie, mailowo czy sms-em) wypowiedzenie dokonane w języku obcym uznać będzie należało za skuteczne, choć naruszające przepisy prawa pracy, a tym samym dającym pracownikowi prawo do żądania odszkodowania lub przywrócenia do pracy. Oczywiście w języku polskim należy także wystawić świadectwo pracy.

Wyjątek od konieczności sporządzania umowy w języku polskim przewiduje art. 8 ust. 1 b ustawy, który dopuszcza możliwość zawarcia umowy z obcokrajowcem oraz sporządzenia innych dokumentów z zakresu prawa pracy w języku obcym pod kilkoma warunkami. Po pierwsze, nastąpić to może na wniosek takiego pracownika, który włada danym językiem. Po drugie, pracownik ten nie może być obywatelem polskim i po trzecie musi zostać pouczony o prawie do sporządzenia umowy o pracę i innych dokumentów dotyczących stosunku pracy w języku polskim.

@RY1@i02/2013/113/i02.2013.113.217000800.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 29 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 7, 8, 15 ust.2 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 43, poz. 224 z późn. zm.).