Kto poniesie odpowiedzialność za nielegalny strajk
Pracodawca zamierzał wprowadzić w obowiązującym regulaminie pracy zmiany dotyczące m.in. obniżenia niektórych świadczeń socjalnych. Związek zawodowy wystąpił z żądaniem zaniechania wprowadzenia tych zmian. Przełożony nie uwzględnił jednak tych postulatów. Podjęte przez strony rokowania nie doprowadziły do porozumienia. Pracodawca zaproponował mediacje. Jednak przed ich rozpoczęciem związki wraz z częścią pracowników bez ostrzeżenia wszczęły strajk. W rezultacie nie dostarczono kontrahentom w terminie towaru. Spowodowało to nałożenie kar umownych na firmę. Czy strajkujący poniosą odpowiedzialność?
Udział pracownika w nielegalnym strajku stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Najsurowszą konsekwencją jego zorganizowania, kierowania bądź udziału w nim będzie rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Naruszony zostaje tutaj bowiem obowiązek świadczenia pracy (art. 22 k.p.). Dodatkowo do stażu pracy takiego pracownika nie wlicza się okresu, w którym uczestniczył w nielegalnym strajku. Pracownik musi mieć także świadomość, że zachowanie takie powoduje często utratę zaufania pracodawcy do jego osoby. Może się to wiązać pośrednio z utratą pewnych uprawnień i przywilejów.
Strajk to zbiorowe powstrzymanie się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu dotyczącego ich interesów. Jest to ostateczny środek rozwiązywania tego typu sporów i może być przeprowadzony po wyczerpaniu wszystkich metod ugodowych wskazanych w ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (dalej ustawa).
Udział w strajku zorganizowanym zgodnie z prawem sprawia, że pracownik jest objęty swego rodzaju immunitetem zwalniającym go od odpowiedzialności. Pracodawca nie może zatem w takim przypadku ukarać pracownika.
Negatywne konsekwencje spowoduje dla pracownika udział w strajku zorganizowanym nielegalnie. Mogą one dotyczyć sfery karnej, pracowniczej i cywilnej. Odróżnić należy odpowiedzialność organizatorów strajku od odpowiedzialności jego zwykłych uczestników. Orzecznictwo wskazuje, że udział biernych uczestników strajku nabiera cech ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych jedynie wtedy, gdy mieli oni pełną świadomość bezprawności swego postępowania i mimo ostrzeżeń i wezwań do zaniechania dalszego udziału w strajku nadal go kontynuowali (wyrok SN z 18 marca 1992 r., sygn. akt I PRN 11/92, LEX nr 14697). Co do osób kierujących uważa się, że zawsze mają świadomość bezprawności swojego postępowania i ponoszą zatem pełną odpowiedzialność. Art. 26 ustawy nakłada odpowiedzialność karną za zorganizowanie nielegalnego strajku jedynie na osobę, która nim kieruje. Podlega ona grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Dodatkowo organizator ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy i osobom trzecim na zasadach ogólnych (art. 415 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. nr 16, poz. 93).
@RY1@i02/2013/071/i02.2013.071.21700090c.802.jpg@RY2@
Magdalena Bartosiewicz, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna
Magdalena Bartosiewicz,
aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna
Podstawa prawna
Art. 17-26 ustawy z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. nr 55, poz. 236 z późn. zm.).
Art. 22 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu