Uwaga! Ten przepis budzi kontrowersje

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100080a.809.jpg@RY2@

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, Kancelaria KNDP

Wątpliwości budzi brak wskazanej podstawy opodatkowania w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.

Załóżmy, że kiedyś podatnik kupił samochód bez VAT i teraz jako przedsiębiorca mógłby go sprzedać bez VAT za np. 5 tys. zł, bo nie odliczał podatku przy zakupie. Wymieni  jednak w nim opony za 1 tys. zł, od których odliczył VAT. Opony są częścią składową i stanowią jakiś procent wartości pojazdu. Będzie musiał jednak opodatkować całą dostawę pojazdu o wartości 6 tys. zł, ponieważ odliczył VAT od zakupu opon. Przepis w przyjętym brzmieniu budzi więc wątpliwości. Moim zdaniem celem opodatkowania czynności nieodpłatnych jest przywrócenie odliczenia. Oznacza to, że podatnik nie powinien opodatkować więcej niż odliczył. Mamy do czynienia tylko z konsumpcją, a nie powstaniem wartości dodanej. Nadal więc podatnik powinien opodatkować 1 tys. zł. W przeciwnym wypadku nastąpi opodatkowanie reszty pojazdu, w zakresie której VAT nie został odliczony.

Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje, że przy opodatkowaniu czynności nieodpłatnych bierze się pod uwagę wyłącznie te wydatki, przy których przysługiwało prawo do odliczenia.

Po 1 kwietnia może jednak dojść do takich sytuacji, że organy mogą przy kontroli kwestionować podstawę opodatkowaną wskazaną w deklaracji od nieodpłatnego przekazania jakiegoś składnika majątku przedsiębiorcy (np. samochodu), jeśli dopatrzą się, że podatnik odliczył VAT od części składowej tego składnika majątku .

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100080a.810.jpg@RY2@

Anna Szczepaniec, doradca podatkowy w TPA Horwath Sztuba Kaczmarek

Zmiany przepisów dotyczących nieodpłatnych przekazań, które zaczną obowiązywać od 1 kwietnia 2013 r., budzą wiele wątpliwości, szczególnie w zakresie opodatkowania przekazań tzw. drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych. Dotychczas takie przekazania zasadniczo nie podlegały opodatkowaniu, niezależnie od tego, czy drukowanym materiałem była prosta ulotka, czy też gadżet typu kubek lub czapeczka z nadrukowanym logo firmy. Usunięcie słów ,,drukowane materiały reklamowe i informacyjne" z treści art. 7 ust. 2 ustawy o VAT sprawia, że podatnicy będą musieli ponownie przeanalizować konieczność opodatkowania w odniesieniu do poszczególnych rodzajów wydawanych materiałów. Zgodnie z informacją zawartą w uzasadnieniu do zmian, opodatkowaniu nadal nie będą podlegały przekazania materiałów mieszczących się w definicji prezentów o małej wartości. Uzasadnienie to wydaje się jednak dość niefortunne, gdyż może sugerować, że wydania materiałów o wartości przekraczającej limit dla prezentów o małej wartości będą podlegały opodatkowaniu niemal automatycznie. Taka interpretacja przepisów nie wydaje się jednak prawidłowa. Istotną kwestią jest tutaj ocena, czy dany materiał można uznać za towar posiadający dla otrzymującego konkretną wartość konsumpcyjną. Taką wartość posiadają z pewnością niektóre gadżety reklamowe, np. parasol czy T-shirt, więc ich przekazania powinny podlegać opodatkowaniu. W przypadku prostych ulotek czy katalogów produktów, nawet jeśli zostały wydane na dobrej jakości papierze, takiej wartości konsumpcyjnej dla odbiorcy trudno się dopatrzyć. Ich główną funkcją jest informowanie, a zatem nie powinno się ich rozpatrywać w kategoriach towarów i w związku z tym ich przekazania nie powinny podlegać opodatkowaniu. Na tym etapie nie wiadomo, jaką interpretację nowych przepisów przyjmą organy podatkowe. Ponadto, nawet jeśli minister finansów uwzględni aspekt wartości konsumpcyjnej, w praktyce ocena użyteczności niektórych materiałów będzie zapewne powodowała wątpliwości, np. w przypadku raportu branżowego, który ma promować firmę, która go sporządziła, jednak dla odbiorcy raport może mieć pewną wartość, np. gdy alternatywnie musiałby go kupić.

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100080a.811.jpg@RY2@

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, Kancelaria KNDP

Wprowadzona definicja bardziej precyzyjnie oddaje cel dyrektywy 2006/112. Obecnie mamy niespójną definicję ustawową z orzeczeniami sądowymi, szczególnie w sprawach dotyczących sprzedaży działek. Dotychczas obowiązująca definicja działalności gospodarczej obejmuje również czynności, które zostały wykonane jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy.

Mam nadzieję, że po 1 kwietnia nie będzie dochodzić do sytuacji, kiedy to np. profesor prawa, jeśli zostanie poproszony o napisanie opinii, będzie uznany za podatnika VAT. Profesor nie prowadzi żadnej działalności w tym zakresie. Dla sporządzenia tej opinii nie działał w sposób aktywny - ani jako handlowiec, ani jako usługodawca. Nie zareklamował się na stronie internetowej ani nie otworzył biura usług.

Dzięki wprowadzonej zmianie organy nie powinny mieć podstaw do opodatkowania tych osób, które sprzedają część swojego majątku prywatnego. Przecież nabycie samochodu do celów prywatnych, a następnie sprzedanie tego samochodu, czy też jego części - nawet kilkunastu czy kilkudziesięciu - nie świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej. Dziś organ mógłby powiedzieć, że taki podatnik prowadzi działalność gospodarczą, bo dokonuje sprzedaży w sposób częstotliwy. Jest to inna sytuacja od takiej, kiedy podatnik kupił samochód, ale z zamiarem sprzedaży na części z zyskiem. W takim przypadku podatnik prowadzi działalność gospodarczą. Nowy przepis powinien więc ograniczyć możliwość rozciągania definicji działalności gospodarczej na osoby, które nie prowadzą działalności, ale dokonują czegoś często w ramach zarządzania majątkiem prywatnym. Dziś na nich właśnie rozciąga się podejrzenie prowadzenia działalności i konieczność rozliczenia VAT.

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100080a.812.jpg@RY2@

Anna Szczepaniec, doradca podatkowy w TPA Horwath Sztuba Kaczmarek

Na zmianę tego przepisu powinni zwrócić uwagę polscy przedsiębiorcy nabywający na terenie Polski towary od zagranicznych kontrahentów nieposiadających w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności. Sposób stosowania tego przepisu po zmianie nie budzi większych wątpliwości, jednak konieczne jest posiadanie informacji o tym, czy kontrahent zarejestrował się w Polsce dla celów VAT. Bez takiej rejestracji zasady rozliczania VAT pozostają bez zmian (obciążenie odwrotne - rozliczenie transakcji przez nabywcę). Jeśli natomiast kontrahent rejestrację posiada, to właśnie on, a nie jak do tej pory nabywca, będzie od 1 kwietnia zobowiązany do rozliczenia podatku. Polscy przedsiębiorcy, aby oszczędzić sobie konieczności korekt, powinni zatem zwrócić uwagę na status swojego kontrahenta.

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100080a.813.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy, ITA Doradztwo Podatkowe

Nowelizacja przepisów dotyczących ustalania miejsca świadczenia w przypadku transakcji łańcuchowych nie ma charakteru redakcyjnego (doprecyzowującego), lecz merytoryczny. W jej wyniku może dojść do zmian w dotychczasowych kwalifikacjach podatkowych przeprowadzanych operacji handlowych, w szczególności w zakresie rozpoznania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub eksportu towarów i wiążącą się z tym możliwością zastosowania stawki 0 proc.

W przypadku transakcji łańcuchowych mamy do czynienia z dwiema (lub więcej) dostawami transportowanych lub wysyłanych towarów, które są przemieszczane przez pierwszy podmiot w łańcuchu ostatniemu w kolejności nabywcy. Dla określenia miejsca świadczenia wszystkich dostaw w łańcuchu konieczne jest określenie, której z dostaw należy przypisać transport (tzw. dostawa ruchoma). Zgodnie z zasadą ogólną, jeśli towar jest transportowany lub wysyłany przez nabywcę, który dokonuje również jego dostawy (pośrednik), wysyłkę (transport) przyporządkowujemy dostawie dokonanej dla tego podmiotu. Transport (wysyłkę) należy przypisać z kolei dostawie dokonanej przez pośrednika, jeśli udowodni on na podstawie zawartych przez niego warunków dostawy takie przyporządkowanie. Obowiązujące do końca marca bieżącego roku przepisy przewidują zatem pewną dowolność w przypisaniu transportu (wysyłki) dostawie dokonanej przez pośrednika, gdyż przyporządkowanie to może nastąpić z jego inicjatywy.

Począwszy od 1 kwietnia 2013 r., jeśli towar jest transportowany lub wysyłany przez nabywcę, który dokonuje również jego dostawy, wysyłkę (transport) przyporządkowujemy dostawie dokonanej dla tego pośrednika, chyba że z warunków dostawy wynika, że wysyłkę lub transport należy przyporządkować jego dostawie. Przepis w nowym brzmieniu należy moim zdaniem rozumieć w ten sposób, że przypisanie wysyłki (transportu) dostawie dokonywanej przez pośrednika będzie miało miejsce niezależnie od jego inicjatywy, o ile takie przyporządkowanie wynika z warunków dostawy. W rezultacie podmioty dokonujące międzynarodowych transakcji łańcuchowych będą musiały dokładnie znać warunki dostaw wynikające z ustaleń zawartych pomiędzy wszystkimi podmiotami z łańcucha. Jeszcze przed 1 kwietnia 2013 r. zalecane jest dokonanie przeglądu funkcjonujących schematów dostaw, czy omawiana nowelizacja przepisów nie przełoży się na zmianę kwalifikacji dotychczas stosowanych rozliczeń podatku od towarów i usług.

@RY1@i02/2013/054/i02.2013.054.07100080a.814.jpg@RY2@

Emil Kaczyński, ekspert podatkowy w KPMG

Wzrost stawek VAT spowoduje konieczność przestawienia kas fiskalnych i wprowadzenia kodów w wyższej stawce. Od 1 kwietnia 2013 r. opodatkowane stawką podstawową 23 proc. (poprzez uchylenie stawki 5 proc. i 8 proc.) będą następujące towary i usługi:

- usługi związane z filmami, nagraniami wideo, projekcją filmów,

- określone wyroby sztuki ludowej oraz rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego (posiadające atest Krajowej Komisji Artystycznej i Etnograficznej),

- napoje zawierające tłuszcz mlekowy, przy przygotowaniu których wykorzystywany jest napar z kawy lub herbaty, niezależnie od udziału procentowego tego naparu w przygotowanym napoju,

- wełna szarpana,

- odpady zwierzęce surowe, niejadalne (z wyjątkiem jelit, pęcherzy i żołądków).

Od 1 marca przedsiębiorcy, których dochód związany ze sprzedażą dla klientów detalicznych w 2012 r. przekroczył 20 tys. zł, mają obowiązek rejestrowania transakcji za pomocą kas fiskalnych. Natomiast przedsiębiorcy rozpoczynający działalność w 2013 r. zwolnieni są z ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej do wysokości rocznego obrotu 20tys. zł, z tym że limit ten określany jest proporcjonalnie do rzeczywistego okresu prowadzenia działalności w roku podatkowym.

Zgodnie z art. 41 ust. 14a ustawy o VAT przedsiębiorcy wystawiający faktury po 1 kwietnia za usługi wykonywane przed tą datą będą mogli zastosować stawkę preferencyjną.

Natomiast, jeżeli faktura zostanie wystawiona przed 1 kwietnia, a usługa wykonana po tej dacie, pojawiają się wątpliwości, czy zastosować podstawową stawkę VAT, która jeszcze nie obowiązuje, czy stawkę preferencyjną, którą później należałoby skorygować. Wydaje się, że taka sytuacja nie została przewidziana przez ustawodawcę.

W przypadku otrzymania przed 1 kwietnia zaliczki za wykonywaną po tej dacie usłudze, zgodnie z art. 41 ust. 14f ustawy o VAT przedsiębiorcy mogą zastosować stawkę preferencyjną do otrzymanej należności.