Pracodawca musi zgłosić inspektorowi sanitarnemu i inspektorowi pracy podejrzenie choroby zawodowej

Od 3 lipca obowiązują zmiany kodeksu pracy oraz innych ustaw w zakresie delegacji ustawowej dla Rady Ministrów do wydania aktu wykonawczego (art. 237 par. 1 i 2). Nowelizacja wprowadza do kodeksu pracy rozwiązania dotyczące problematyki chorób zawodowych, które dotychczas regulowane były przez rozporządzenie wykonawcze. Dodany przepis art. 235¹ k.p. definiuje pojęcia choroby zawodowej i narażenia zawodowego. Ponadto zmieniono brzmienie art. 235 par. 1 i 2 k.p. oraz dodano do tego artykułu par. 2¹ i 2². Zgodnie z par. 1 art. 235 k.p. na pracodawcy ciąży obowiązek niezwłocznego zgłoszenia, do właściwego państwowego inspektora sanitarnego i właściwego okręgowego inspektora pracy, każdego przypadku podejrzenia choroby zawodowej. W par. 2 taki sam obowiązek nałożony został na lekarza podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej, o którym mowa w przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W myśl art. 235 par. 2¹ k.p. lekarz oraz lekarz dentysta, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie choroby zawodowej u pacjenta, obowiązany jest skierować go na badania w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Po par. 2¹ w art. 235 k.p. dodany został par. 2² przyznający uprawnienie do zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej również pracownikowi lub byłemu pracownikowi, jeżeli podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę.

Ponadto nowela dodaje do art. 235 k.p. par. 5, który nakłada na pracodawcę obowiązek przesłania do wskazanego instytutu medycyny pracy oraz właściwego inspektora sanitarnego zawiadomienia o skutkach choroby zawodowej. Wprowadzona została również do kodeksu pracy norma materialna nakazująca pracodawcy przechowywanie protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat. Norma ta dotychczas zawarta była w par. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy (Dz.U. nr 115, poz. 744 z późn. zm.).

W związku z przeniesieniem definicji pojęcia choroby zawodowej do kodeksu pracy zmianie uległy przepisy art. 4 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. nr 199, poz. 1673 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 2 i art. 11 ust. 2 ustawy z 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz.U. nr 199, poz. 1674 z późn. zm.), odwołujące się do definicji tego pojęcia.

Nowelizacja ta związana była z potrzebą dostosowania przepisów prawa pracy w tym zakresie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2008 r. (P 23/07, Dz.U. nr 116, poz. 740). W orzeczeniu tym TK stwierdził, że delegacja ustawowa zawarta w art. 237 par. 1 i 2 k.p. jest niezgodna z konstytucją. Nie zawiera ona bowiem jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Tym samym rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115) wydane na jej podstawie jest także niekonstytucyjne i jako takie traci moc prawną. Trybunał Konstytucyjny podkreślił ponadto, że niedopuszczalne jest przesunięcie całej regulacji materialnoprawnej do rozporządzenia, przy całkowitym milczeniu w tym zakresie ustawy.