Czy uprawianie sportu na chorobowym może być przyczyną zwolnienia

Leszek Jaworski, ekspert z zakresu prawa pracy

W tym konkretnym przypadku nie. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż zdaniem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z 2 czerwca 1997 r. (I PKN 193, OSNAPiUS 1998/9/269) rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. jako nadzwyczajny sposób rozwiązania stosunku pracy powinno być stosowane przez pracodawcę wyjątkowo i z ostrożnością. Musi być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które w zakresie winy pracownika polegają na jego złej woli lub rażącym niedbalstwie.

Pracownik musi mieć jednak świadomość, że ciąży na nim obowiązek stosowania się do wskazań lekarskich. Nie ogranicza się on tylko do sytuacji, gdy pracownik świadczy pracę. Trzeba go odnosić zarówno do zachowań mających na celu utrzymanie przez pracownika zdolności do pracy, jak i skierowanych na jej odzyskanie. W wyroku z 16 listopada 2000 r. (I PKN 44/00, OSNAPiUS 2002/10/239) Sąd Najwyższy podkreślił, że przejawem troski pracownika niezdolnego do pracy wskutek choroby o dobro zakładu pracy jest stosowanie się do wskazań lekarskich i powstrzymywanie się od wykonywania czynności mogących przedłużyć jego nieobecność w pracy (art. 211 pkt 5 k.p. w związku z art. 100 par. 2 pkt 3 k.p.).

Wobec powyższego, jeżeli pracownica wbrew zaleceniom lekarza wykonywałaby ciężką pracę fizyczną, to można by uznać, że naruszyła wspomniany obowiązek, co z kolei uzasadniałoby rozwiązanie z nią stosunku pracy w trybie natychmiastowym.

Ponadto w wyroku z 10 sierpnia 2000 r. (I PKN 757/99, OSNAPiUS 2002/5/106) Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenie, że pracownik w czasie zwolnienia lekarskiego uczestniczył w grze sportowej, nie wystarcza do przypisania mu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych stanowiącego podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 par. 1 pkt 1 k.p.). Sprawa a dotyczyła pracownika, który na zwolnieniu lekarskim (z powodu urazu stawu barkowego) grał w piłkę nożną w firmowych zawodach. Lekarz jednak nie zabronił mu wykonywania ćwiczeń ruchowych. Wręcz przeciwnie, zalecił mu kilkakrotną w ciągu dnia grę w tenisa stołowego. Poza tym nie przestrzegał go przed uprawianiem innych zajęć sportowych. Zdaniem Sądu Najwyższego w tych konkretnych okolicznościach brak było podstaw do przypisania pracownikowi winy kwalifikowanej, wymaganej w art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. Wobec braku stosownych przeciwwskazań lekarskich do udziału powoda w grze w piłkę nożną nie było podstaw do przyjęcia, iż nadużył on świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 52 par. 1 pkt stanowi o ciężkim naruszeniu obowiązków. Dlatego sam fakt, że naruszenie dotyczyło podstawowego obowiązku pracowniczego, nie przesądza jeszcze o prawidłowości rozwiązania umowy o pracę w trybie natychmiastowym.