W porze nocnej czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin w danej dobie

Nowa treść art. 21 tej ustawy o czasie pracy kierowców (w przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać i 10 godzin w danej dobie) odnosi się do czasu pracy, a nie do czasu jazdy (tj. czasu prowadzenia pojazdu). Pojęcie czasu jazdy jest pojęciem węższym w stosunku do pojęcia czas pracy, co wynika z art. 6 ustawy. Przepis określa, że prowadzenie pojazdu jest jedną z dyspozycji zaliczanych do czasu pracy. Dodatkowo należy wskazać, że dla celów jego rozliczania przez dobę należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której kierowca rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem (art. 8 ustawy).

Powyższa analiza pozwala ponadto stwierdzić, że art. 21 ustawy nie podlega kontroli prowadzonej przez inspektorów transportu drogowego, lecz jest przedmiotem kontroli inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy.

Wykładnia celowościowa i funkcjonalna art. 25 ustawy w obecnie obowiązującym brzmieniu pozwala na stwierdzenie, że na pracodawcy nie ciąży obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców łącznie we wszystkich formach wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 1–5. W celu odpowiedniego ewidencjonowania czasu pracy kierowcy, wykonującego wyłącznie przewozy drogowe pojazdami wyposażonymi w tachografy analogowe, pracodawca nie będzie mógł prowadzić ewidencji w formach określonych w pkt 2 i 3, art. 25, tj. w postaci wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego oraz plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego.

Nie ma też potrzeby, aby pracodawca dublował ewidencję i równolegle wykazywał te same dane w różnych formach w sposób ciągły, np. w postaci wykresówek oraz rejestru opracowanego na ich podstawie albo w postaci rejestru opracowanego na podstawie wykresówek i jednocześnie w postaci ewidencji czasu pracy, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 298¹ k.p., stanowiącej, zgodnie z art. 25 ust. l pkt 4 ustawy, inny dokument potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności. Należy jednak zwrócić uwagę, że w myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy pracodawca jest obowiązany na wniosek pracownika udostępnić kierowcy prowadząną ewidencję. Wykładnia celowościowa i funkcjonalna wskazuje ponadto, że ewidencja czasu pracy powinna być udostępniona w takiej formie, aby była możliwa do odczytania przez wnioskodawcę – kierowcę.

Tym samym, jeżeli w danym okresie nie wykonywał on innych czynności, niepodlegających rejestracji przez tachograf, wystarczające jest udostępnienie mu danych zarejestrowanych przez to urządzenie (również w formie wydruku).

Nie zmienia to faktu, że prowadzona przez pracodawcę dokumentacja, bez względu na formę, powinna stanowić spójną i rzetelną ewidencję czasu pracy kierowcy, która umożliwi prawidłowe ustalenie jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą, np.: wynagrodzenia wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych.

Dyspozycja art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy nie jest sprzeczna z prawem wspólnotowym w zakresie kontroli przepisów dotyczących okresów prowadzenia i obowiązkowych przerw w transporcie drogowym, z uwagi na odmienny zakres przedmiotowy tych regulacji. Oznacza to, że uprawnieni do kontroli norm prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw, na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, nie są upoważnieni do żądania zapisów z urządzenia rejestrującego za okres przekraczający 12 miesięcy. Nie zwalnia to jednak pracodawcy z obowiązku przechowywania dokumentów wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 1–5 ustawy, stanowiących równocześnie ewidencję czasu pracy, przez okres kolejnych dwóch lat, co może być przedmiotem kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.