Jakie roszczenia przysługują przy wypowiedzeniu zmieniającym

Zgodnie z art. 30 par. 1 pkt 4 k.p. umowa o pracę zawarta na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na jaki była zawarta. Co do zasady, umowy takiej żadna ze stron nie może wypowiedzieć, chyba że w oparciu o art. 33 k.p., przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż sześć miesięcy, strony umieszczą klauzulę dopuszczającą wcześniejsze rozwiązanie umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. W tej sprawie strony takiej klauzuli w umowie nie zamieściły, a zatem wypowiedzenie tej umowy, definitywne i zmieniające, było niedopuszczalne.

W sytuacji gdy umowa o pracę nie zawierała klauzuli dopuszczającej wcześniejsze jej rozwiązanie za wypowiedzeniem, strony były umową bezwzględnie związane, a rozwiązać lub zmienić ją mogły wyłącznie za porozumieniem stron. Dlatego wypowiedzenie warunków tej umowy należy uznać za wadliwe. Wypowiedzenie zmieniające jest bowiem dopuszczalne w tych przypadkach, w których możliwe jest wypowiedzenie umowy o pracę. Odnośnie do uprawnień pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy zdaniem Sądu Najwyższego w przypadku wypowiedzenia przez pracodawcę umowy terminowej, niezawierającej klauzuli pozwalającej na taką czynność, w drodze analogii należy stosować art. 56 k.p. w związku z art. 59 k.p. (wyrok z 5 listopada 1998 r., I PKN 414/98, OSNAPiUS 1999/24/779). W myśl art. 56 k.p. pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. Natomiast art. 59 stanowi, że w razie rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę, zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie, jeżeli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu.

Ponieważ w przypadku tego pracownika do zakończenia umowy terminowej, zgodnie z jej treścią, pozostał jeszcze długi okres, należy uznać, że przysługuje mu roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, stosując odpowiednio art. 42 par. 1 k.p.